Spyros Papaloukas

Papaloukas studeerde aan de Atheense kunstacademie en vervolgens van 1917 tot 1921 in Parijs. Daar leerde hij moderne schilderkunst kennen, waaronder postimpressionistische benaderingen van kleur en vorm. Hij keerde terug als oorlogsschilder bij de Klein-Aziatische veldtocht. Zijn schilderijen werden in 1922 in het Zappeion getoond; veel van dit werk ging later bij de verwoesting van Smyrna verloren.

Het verblijf op Athos in 1923–1924 was beslissend. Hij schilderde landschappen, kloosters en havens en bestudeerde Byzantijnse muurschilderingen, iconen en handschriften. Deze ontmoetingen voedden een persoonlijke beeldtaal. Hij beschilderde de Evangelistria-kathedraal in Amfissa in 1927–1932. Onderwijs en publieke functies vergrootten zijn invloed: tekenonderwijs aan de Technische Universiteit in 1943–1951 en een schilderprofessoraat aan de kunstacademie in 1956. Met Stratis Doukas, Nikos Hadjikyriakos-Ghika, Dimitris Pikionis en Sokratis Karantinos werkte hij in 1935–1937 aan To Trito Mati. Zijn loopbaan verbond aandacht voor Griekse plaatsen met internationale kunstontwikkelingen.

De ontvangstruimte van Lavra uit 1924 behoort tot de Athosperiode. Jongen met bretels, door de Nationale Galerie op 1925 gedateerd, brengt de menselijke figuur binnen hetzelfde onderzoek naar kleur en structuur. De Evangelistria-decoratie in Amfissa, 1927–1932, verbindt Byzantijnse kunst met een grote architectonische ruimte. Tekeningen en studies bereidden de verhouding tussen losse beelden en het kerkinterieur voor.

Huizen in Kypriadis, 1938, en Landschap bij Delphi, 1945, tonen blijvende belangstelling voor bewoonde landschappen. Gebouwen, hellingen en begroeiing worden relaties tussen vormen en kleuren. Bloemenvaas (donkere kleuren), 1956, brengt die aandacht naar het stilleven. Een bescheiden onderwerp kan een veeleisende compositie vragen. Zijn uitspraak over materiële middelen richt de blik op kleur, lijn en ordening. Naburige tinten vergelijken, een penseelstreek volgen en de aanwezigheid van een voorwerp zien maken kijken actief. Het werk bestrijkt schilderijen en monumentale kerkdecoratie.

Papaloukas droeg bij aan twintigste-eeuwse Griekse schilderkunst door Byzantijnse tradities en modern kleuronderzoek te verbinden. De retrospectieve van de Nationale Galerie in 1976 bereikte een nieuw publiek. Griekse museumteksten en de korte uitspraak geven woorden voor kijken.

Maak twee blauwe stalen op eigen papier en meng wat wit door de tweede. Gebruik «Το δεύτερο μπλε είναι πιο φωτεινό από το πρώτο». Kies daarna een warme en een koele kleur en beschrijf beide in het Grieks. θερμός en ψυχρός duiden kleurrelaties aan, geen gemeten temperatuur. B1 betreft deze begeleide Nieuwgriekse vergelijking, met bijvoeglijke naamwoorden, schilderwerkwoorden en een reden voor een eigen keuze.

• Hij bestudeerde Byzantijnse kunst op Athos in 1923–1924.
• Hij beschilderde Evangelistria in Amfissa in 1927–1932.
• De Nationale Galerie hield een retrospectieve in 1976.