Leven
Menis Koumantareas werd in 1931 in Athene geboren en bleef nauw met de stad verbonden. Hij werkte tot 1981 in scheepvaart- en verzekeringskantoren en schreef naast zijn baan; vanaf 1982 richtte hij zich op schrijven. Hij verbleef in Londen in 1948 en West-Berlijn in 1970 met een DAAD-beurs. Kantoren, reizen en stadsontmoetingen leverden plekken voor een veelzijdige loopbaan.
In 1961 vertaalde hij Hemingway, Joyce en Moravia in Ο Ταχυδρόμος (De postbode). Zijn eerste bundel Τα μηχανάκια (De flipperkasten) verscheen in 1962. Onder de militaire dictatuur stond hij viermaal terecht voor Το αρμένισμα (Varen, 1967), vóór vrijspraak in 1969. Hij droeg in 1970 bij aan de dictatuurkritische Δεκαοχτώ κείμενα (Achttien teksten).
Hij kreeg vier staatsliteratuurprijzen en in 2008 de Kostas-en-Eleni-Ouranis-Stichtingsprijs van de Academie van Athene. Als medeoprichter van de Griekse auteursvereniging werkte hij ook in theater- en muziekinstellingen. In december 2012 schonk hij zijn archief aan ELIA-MIET. Manuscripten, ontwerpen, vertalingen, brieven en opnamen documenteren zijn werk. Hij stierf in Athene in 2014.
Werk
Koumantareas’ Athene is een plek van werk, beweging en ontmoetingen tussen moeilijk verenigbare levens. De bundel Τα μηχανάκια (De flipperkasten, 1962) volgt jongeren onder familiale en sociale druk; de titel verwijst naar mechanische spellen. Βιοτεχνία υαλικών (Glaswerkatelier, 1975) draait om Beba en Vlasis Tantis, hun glaswarenzaak, dromen en teleurstellingen.
Η κυρία Κούλα (Mevrouw Koula, 1978) situeert een onverwachte relatie tussen een rijpe vrouw en jonge student in de voorstadstrein. Verschillende leeftijden en verwachtingen ontmoeten elkaar in dezelfde wagon. Dagelijkse beweging schept intimiteit, onzekerheid en afscheid en geeft de vertrouwde stad een dramatische rol.
Το κουρείο (De kapperszaak, 1979) biedt een andere nauwkeurig bekeken stadsomgeving. In 2010 legde de auteur over de herziene editie uit dat hij met zijn redacteur controleerde of een spiegel een voorbijganger het gezicht van een klant liet zien. Een ruimtelijk detail telde voor de geloofwaardigheid. Δυο φορές Έλληνας (Tweemaal Griek, 2001) vergroot de schaal naar twee families en 1949–1990. Vertalingen van Faulkner en Carroll verbreedden ook het literaire gesprek in het Grieks.
Nalatenschap in het Griekenland van nu
Koumantareas maakt de vertrouwde stad een tweede blik waard. De spiegel in Το κουρείο verbindt literair kijken met praktisch Nieuwgrieks: onderscheid wie ziet en wie zichtbaar is. Lees de aangepaste B1-tekst en teken een verzonnen etalage, spiegel en stoel. Schrijf Ο περαστικός βλέπει τον πελάτη. (De voorbijganger ziet de klant.) en Ο πελάτης φαίνεται στον καθρέφτη. (De klant is zichtbaar in de spiegel.), met duidelijke onderwerpen. Verplaats de stoel en schrijf twee zinnen over het gewijzigde zicht. Zeg ze hardop tegen een partner. De originele fictie biedt verder lezen met ondersteuning; de leerscène is een zelfstandig voorbeeld.
Wist je dat?
- Geboren in Athene in 1931; daar overleden in 2014.
- Zijn eerste gepubliceerde boek Τα μηχανάκια (De flipperkasten) verscheen in 1962.
- Vier staatsliteratuurprijzen en de Ouranis-Stichtingsprijs in 2008.
- Schonk zijn archief aan ELIA-MIET in december 2012.
Belangrijkste werken
| Griekse titel | Titel | Jaar |
|---|---|---|
| Τα μηχανάκια | De flipperkasten — verhalen | 1962 |
| Το αρμένισμα | Varen — verhalen | 1967 |
| Βιοτεχνία υαλικών | Glaswerkatelier — roman | 1975 |
| Η κυρία Κούλα | Mevrouw Koula — novelle | 1978 |
| Το κουρείο | De kapperszaak — novelle | 1979 |
| Δυο φορές Έλληνας | Tweemaal Griek — roman | 2001 |
Een zin om te onthouden
Πιστεύω ότι ένα κείμενο ανήκει στην εποχή που έχει γραφτεί.
Pistévo óti éna keímeno aníkei stin epochí pou échei grafteí.
Ik geloof dat een tekst behoort tot de tijd waarin hij is geschreven.
