Stavros Tsiolis

Stavros Tsiolis urodził się w 1937 roku w Trypolis, stolicy Arkadii na Peloponezie; Arkadia stała się później krajobrazem kilku jego filmów. Studiował film w szkole Stavrakosa w Atenach, a od 1958 roku przez około dziesięć lat pracował jako asystent reżysera. Źródła liczą od 54 do 56 filmów, wiele z nich dla Finos Film, wielkiego studia popularnego kina greckiego. W wywiadzie z 2018 roku powiedział, że tajników zawodu nauczył się od reżysera Giannisa Dalianidisa.

Jego pierwszy film fabularny, Ο μικρός δραπέτης (Mały uciekinier), powstał dla Finos Film według jego własnego scenariusza; zwykle datuje się go na 1968 rok, choć niektóre filmografie podają 1969. Potem przyszły kryminały i dramaty społeczne, wśród nich Πανικός (Panika, 1969), a Κατάχρησις εξουσίας (Nadużycie władzy), datowane na 1970 lub 1971 rok, odniosło sukces międzynarodowy. Następnie, około 1971 roku, odszedł od reżyserii. Wrócił dopiero w 1985 roku z filmem Μια τόσο μακρινή απουσία (Tak długa nieobecność).

Od tego czasu kręcił regularnie aż do 2004 roku. Pisał też sztuki teatralne, zebrane w tomie zatytułowanym Θεατρικά (Sztuki), oraz teksty piosenek dla popularnych wokalistów. Jego ostatni film powstał w 2017 roku, gdy miał osiemdziesiąt lat. Tsiolis zmarł w Atenach 23 lipca 2019 roku.

Μια τόσο μακρινή απουσία (Tak długa nieobecność, 1985) to mroczny dramat o dwóch siostrach: po śmierci ojca jedna z nich, niegdyś studentka w Niemczech, zamyka się w sobie, a próba jej siostry, by ją chronić, kończy się jej własnym załamaniem. Na festiwalu w Salonikach w 1985 roku film zdobył serię nagród, m.in. dla aktorek i za zdjęcia Giorgosa Arvanitisa. Potem jego ton się zmienił. Ακατανίκητοι εραστές (Niezwyciężeni kochankowie, 1988) śledzą chłopca, który ucieka z sierocińca, krąży po centrum Aten, jedzie pociągiem do Trypolis i wędruje po górach Arkadii z młodą kobietą, której zepsuł się samochód, aż wraca do zrujnowanego domu babci. Film zdobył festiwalowe nagrody za najlepszy film i najlepszą reżyserię i był pokazywany w Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Έρωτας στη χουρμαδιά (Miłość pod palmą daktylową, 1990) oraz Παρακαλώ, γυναίκες, μην κλαίτε (Proszę, panie, nie płaczcie, 1992), napisany wspólnie z Christosem Vakalopoulosem, również zostały nagrodzone w Salonikach. W drugim dwaj konserwatorzy ikon z Aten przyjeżdżają do górskiej wioski w Arkadii, by odnowić freski bizantyjskiego kościoła, a gdy nadchodzi zima, zostawiają pracę w połowie. Ας περιμένουν οι γυναίκες (Niech kobiety czekają, 1998) wysyła trzech szwagrów wokół jeziora Volvi, podczas gdy ich rodziny wypoczywają na Thasos. Razem z Γυναίκες που περάσατε από δω (Kobiety, które tędy przeszłyście, 2017) dwa ostatnie tworzą nieformalną trylogię „kobiet”. Jego styl opiera się na łagodnym humorze, improwizowanym dialogu, wędrówce i często na aktorach nieprofesjonalnych.

Filmy Tsiolisa pamięta się dzięki niespiesznej wędrówce i cichej komedii. W grudniu 2023 roku Kinoteka w Salonikach zorganizowała jego retrospektywę Μια τόσο κοντινή παρουσία (Tak bliska obecność), na której pokazano trzynaście jego filmów i omówiono ich digitalizację. Filmy są po grecku, ale całe filmy pełne improwizowanych codziennych dialogów są wymagające nawet na poziomie C2, więc pracuj z krótkimi scenami i napisami. Spróbuj tego: przeczytaj internetowe streszczenie filmu Ακατανίκητοι εραστές (Niezwyciężeni kochankowie) przygotowane przez Festiwal Filmowy w Salonikach, a potem opowiedz po grecku trasę chłopca, od sierocińca przez Ateny i pociąg do Trypolis aż w góry, używając πρώτα, έπειτα, ώσπου (najpierw, potem, aż). Na koniec opisz jedno miejsce na trasie w dwóch zdaniach.

• Zanim zaczął reżyserować własne filmy, był asystentem reżysera przy ponad pięćdziesięciu produkcjach.
• Μια τόσο μακρινή απουσία (Tak długa nieobecność) była też ekranowym debiutem aktorki Pemi Zouni.
• Kampania crowdfundingowa na jego ostatni film zebrała tylko około 8000 € z zakładanych 60 000 €; potem firma Faliro House pomogła go ukończyć.
• Miał osiemdziesiąt lat, gdy Γυναίκες που περάσατε από δω (Kobiety, które tędy przeszłyście) pokazano na festiwalu w Salonikach w listopadzie 2017 roku.