Maria Mitsora

Maria Mitsora (po grecku Μαρία Μήτσορα) urodziła się w Atenach w 1946 roku. W wywiadzie z 2013 roku dla ateńskiego magazynu LiFO nazwała siebie rodowitą ateńczanką: urodziła się w klinice położniczej przy ulicy Solonos, dorastała w Nea Smyrni, a od 1964 roku mieszka w Kolonaki. Studiowała socjologię w Paryżu, na Sorbonie i w Vincennes, gdzie złożyła pracę o dynamice małych grup. W wywiadach wspominała Londyn lat sześćdziesiątych i Paryż w maju 1968 roku.

Dużo podróżowała, od koła podbiegunowego po Haiti i od Pekinu po sandinistowską Nikaraguę, Orinoko i Bogotę, a hiszpańskiego nauczyła się, by lepiej poznać Amerykę Łacińską. Mówi, że zaczęła pisać po trzydziestce. Określa się jako pisarka „undergroundowa” tamtych lat, ale nie bitowska, i wymienia krąg przyjaciół, do którego należeli malarz Alexis Akrithakis i poeta Tasos Denegris; ich rewolucja była według niej przede wszystkim estetyczna i w dużej mierze reakcją na dyktaturę wojskową. Pod koniec lat siedemdziesiątych współpracowała z pismem Σήμα (Sygnał), które trafiło do sądu za „obrazę moralności publicznej”, i zgodziła się zostać odpowiedzialną wydawczynią pisma Αμφί w jego pierwszym roku, bo nikt inny nie chciał.

Jej pierwsza książka, zbiór opowiadań Άννα, να ένα άλλο (Anno, oto jeszcze jedno), ukazała się w 1978 roku. W listopadzie 2025 roku LiFO opublikowało tekst z Ανθός ΜεταΝοήματος, powstającej książki zapowiedzianej przez wydawnictwo Patakis na 2026 rok.

Powieści Mitsory to Σκόρπια δύναμη (Rozproszona siła, 1982), Η περίληψη του κόσμου (Streszczenie świata, 1985), Ο ήλιος δύω (1997) i Καλός καιρός / μετακίνηση (Dobra pogoda / Przemieszczenie, 2005). W pierwszym numerze LiFO pisarz Stathis Tsagarousianos opisał jej wcześniejsze książki jako dedykowane „tym, którzy żyli z brakiem”: twarde, aforystyczne, w rockowej i punkowej manierze. Dodał, że Σκόρπια δύναμη stała się w latach osiemdziesiątych ewangelią dla młodych. Ο ήλιος δύω wchodzi w świat heroiny; tytuł łączy ο ήλιος (słońce) z δύω, formą czasownika w pierwszej osobie, zamiast oczekiwanego ο ήλιος δύει (słońce zachodzi). Przy Καλός καιρός / μετακίνηση, jak mu powiedziała, chciała „napisać coś pozytywnego”.

Jej krótsza proza jest równie różnorodna. Με λένε λέξη (Nazywam się Słowo, 2008) to opowieść autobiograficzna dla serii wydawnictwa Patakis Η κουζίνα του συγγραφέα (Kuchnia pisarza). Από τη μέση και κάτω (Od połowy w dół, 2014) zbiera opowiadania osadzone w Atenach, jedno z nich w starym centrum koło Monastiraki. Η κυρία Τασία και ο Γουλιέλμος Καταβάθος (Pani Tasia i Gulielmos Katavathos, 2021) buduje poetycką prozę wokół podwórza zagubionego w ogrodzie. W 2018 roku Yale University Press wydało szesnaście jej opowiadań w przekładzie Jacoba Moe pod tytułem On My Aunt’s Shallow Grave White Roses Have Already Bloomed; wydawca zauważa, że obejmują czterdzieści lat i prowadzą z Aten do wymyślonych miasteczek Ameryki Łacińskiej i światów science fiction.

Większość jej nowszych książek wydaje Patakis, który w 2007 roku wznowił jej debiut z 1978 roku, a przekład Yale w serii Margellos World Republic of Letters przybliżył ją czytelnikom anglojęzycznym. W 2025 roku LiFO nazwało ją cichą, ale niezwykle ważną obecnością w literaturze greckiej. Na ćwiczenie z greckiego zacznij od dwóch jej tytułów. Przeczytaj ο ήλιος δύει (słońce zachodzi), a potem Ο ήλιος δύω, i określ osobę każdego czasownika: najpierw trzecią, potem pierwszą. Następnie spójrz na Με λένε λέξη (Nazywam się Słowo), gdzie codzienne με λένε… (nazywam się…) przedstawia słowo zamiast człowieka. Napisz dwa własne zdania w pierwszej osobie według tego samego wzoru, na przykład Με λένε Μαρία (Nazywam się Maria) i Με λένε βροχή (Nazywam się deszcz). To nasze własne zdania ćwiczeniowe, nie cytaty.

• Tytuł jej powieści Ο ήλιος δύω łączy „słońce” z czasownikiem w pierwszej osobie, gdzie potoczna greka mówi ο ήλιος δύει.
• Jej autobiograficzna książka Με λένε λέξη gra ze zwrotem με λένε…, którym po grecku podaje się imię.
• Studiowała socjologię w Paryżu i napisała pracę o dynamice małych grup.
• W pierwszym roku pisma Αμφί została jego odpowiedzialną wydawczynią, bo, jak wspomina, nikt inny nie był gotów.