Andreas Laskaratos

Laskaratos urodził się w 1811 roku w Lixouri, drugim mieście Kefalinii, gdy Wyspy Jońskie nigdy nie należały do Imperium Osmańskiego i przechodziły spod władzy weneckiej pod francuską, a potem brytyjską. Pochodził z rodziny ziemiańskiej, studiował w Akademii Jońskiej na Korfu, a następnie prawo w Pizie i Paryżu, i wrócił do domu w 1839 roku. Na Korfu, kulturalnej stolicy wysp, był uczniem poety Andreasa Kalvosa i poznał Dionisiosa Solomosa, poetę narodowego, którego przykład przekonał go, że literaturę należy pisać żywą greką demotyczną.

Po powrocie na Kefalinię zaczął pisać satyry. W 1856 roku wydał Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς i skandal wybuchł natychmiast: prawosławny biskup Kefalinii uroczyście obłożył go ekskomuniką, władze radziły mu nie wychodzić z domu, a w marcu 1856 roku wyjechał na Zakintos, ogłaszając, że odchodzi «ekskomunikowany przez duchowieństwo jako bezbożnik i wypędzony przez Rząd jako burzyciel porządku publicznego». Odpowiedział biskupowi w druku i nadal pisał i wydawał, w tym własną gazetę satyryczną Ο Λύχνος (Lampa), której pierwsza seria ukazywała się od 1859 do 1863 roku.

Ożenił się i założył rodzinę, a później opisał swoje kłopoty w Οι καταδρομές μου εξαιτίας του «Λύχνου» (Moje prześladowania z powodu Lampy). Dożył dziewięćdziesięciu lat i zmarł w Argostoli 24 lipca 1901 roku.

Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς (1856) to krótka książka w trzech częściach – o religii, rodzinie i polityce – a jej tytuł jest grą słów: «μυστήρια» oznacza zarówno tajemnice, jak i sakramenty Kościoła. Laskaratos opisuje miejscowy kult relikwii i cudów, księży żyjących z lęków biedaków, rodziny wydające córki za mąż jak majątek, system posagowy i niekończące się waśnie oraz polityków kupujących głosy. Ton nie jest gniewny, lecz chłodno ironiczny: autor po prostu opisuje i pozwala, by absurd mówił sam za siebie.

Był moralistą w dawnym sensie, zwolennikiem rozumu, uczciwości i indywidualnego sumienia przeciwko obyczajowi i władzy, a nie wrogiem samej wiary; twierdził, że broni Ewangelii przed tymi, którzy ją wykorzystują. Najwyraźniej widać to w Ιδού ο άνθρωπος (Oto człowiek, 1874), z podtytułem «ανθρώπινοι χαρακτήρες» (ludzkie charaktery), zbiorze krótkich portretów i refleksji o naturze ludzkiej, próżności, cnocie i życiu towarzyskim, napisanym prostą, ostrą demotyką.

Jego wiersze, zebrane w Στιχουργήματα (Wiersze, 1872), obejmują utwory satyryczne w dialekcie kefalińskim. Wraz z Emanuilem Roidisem w Atenach Laskaratos jest twórcą greckiej satyry prozatorskiej i jednym z pierwszych greckich pisarzy, którzy otwarcie walczyli o wolność myśli i prasy.

We współczesnej Grecji Laskaratos jest symbolem wolnomyśliciela, który przeciwstawia się władzy duchownej, a jego ekskomunika przywoływana jest za każdym razem, gdy Kościół zderza się z wolnością słowa. Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς jest regularnie wznawiane i stanowi dobrą lekturę na poziomie C2: krótką, zabawną i ciętą, ze słownictwem otwierającym grekę XIX wieku. Lixouri, jego rodzinne miasto, podtrzymuje pamięć o nim, a mieszkańcy Kefalinii są dumni z jego sławy dowcipnisia, która odpowiada sławie samej wyspy. Jego refleksje z Ιδού ο άνθρωπος i wydanych pośmiertnie Στοχασμοί (Rozważania, 1921) trafiają do antologii i są cytowane w felietonach prasowych.

• Tytuł Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς gra słowem «μυστήρια», które oznacza zarówno tajemnice, jak i sakramenty Kościoła.
• W 1856 roku ekskomunikował go biskup Kefalinii, a później tego samego roku także na Zakintos.
• Był uczniem Andreasa Kalvosa i znał Dionisiosa Solomosa, którego przykład skłonił go do pisania demotyką.
• Urodził się pod obcym panowaniem w 1811 roku i dożył przyłączenia Kefalinii do Grecji w 1864 roku.