Lilika Nakou

Ioulia Nakou, zwana Liliką, urodziła się w Atenach w zamożnej rodzinie. Większość greckich źródeł, w tym archiwum ERT, podaje jako rok urodzenia 1904, rekordy biblioteczne – 1903, a studium Deborah Tannen z 1983 roku – 1899. W 1917 roku rozpoczęła studia na Wydziale Filozoficznym w Genewie. Jej pierwsze opowiadania i nowele ukazały się po francusku w paryskich czasopismach.

Na początku lat 30. wróciła do Grecji, a w 1932 roku ukazał się jej zbiór Η ξεπάρθενη (Pozbawiona dziewictwa). Od 1934 roku uczyła śpiewu, najpierw w Retimnie na Krecie, potem w Atenach. W 1936 roku zwróciła się ku dziennikarstwu i pisała dla gazet Ακρόπολις (Akropolis) i Έθνος (Ethnos) oraz dla czasopism literackich, takich jak Νέα Εστία (Nea Estia). Przez wiele lat była jedyną kobietą w greckim dziennikarstwie. Poznała Nikosa Kazantzakisa i dołączyła do pisarzy z kręgu Deksameni w Atenach.

W czasie okupacji przez państwa Osi pracowała jako wolontariuszka z chorymi i głodującymi dziećmi. Po wojnie spędziła kilka lat za granicą, częściowo w Szwajcarii, zanim znów osiadła w Atenach. Zmarła w Atenach 25 maja 1989 roku.

Nakou należała do Pokolenia lat 30., pisarzy, którzy ukształtowali nowoczesną grecką powieść, i była jedną z pierwszych kobiet wśród jego prozaików. Wiele z jej prozy wyrasta z własnego życia. Jej opowiadania i powieści krytykują posag, prostytucję i ciasne miejsce, jakie greckie społeczeństwo wyznaczało kobietom, w tym nacisk wywierany na nie za dyktatury Metaksasa, która zaczęła się 4 sierpnia 1936 roku. Jej powieść Οι παραστρατημένοι (Zabłąkani) ukazała się w 1935 roku.

Jej dziennikarstwo jest równie bezpośrednie. W Ακρόπολις pisała o pracujących kobietach, pracy dzieci i ośmiogodzinnym dniu pracy, a także odwiedziła dzielnicę domów publicznych Vourla w Pireusie, pozwalając tamtejszym kobietom opowiedzieć swoje historie własnymi słowami. Η κόλαση των παιδιών (Piekło dzieci, 1944) gromadzi opowiadania oparte na jej pracy z dziećmi podczas głodu w czasie okupacji; w 1946 roku ukazał się przekład angielski.

Η κυρία Ντορεμί (Madame Doremi, 1955) to powieść komiczna i jej najbardziej znana książka; bohaterką jest nauczycielka, która mierzy się z uprzedzeniami prowincjonalnego miasta. Do późniejszych powieści należy Για μια καινούργια ζωή (Dla nowego życia, 1960). Pisała też fabularyzowane biografie, jak życie Edgara Allana Poe, oraz wspomnienia z lat pracy dziennikarskiej.

Telewizja przybliżyła Nakou nowemu pokoleniu. W 1983 roku ERT wyemitowała 13-odcinkowy serial według Η κυρία Ντορεμί w reżyserii Nikosa Koutelidakisa, ze scenariuszem Giannisa Kandilasa i z Eleni Anousaki w roli tytułowej; śledzi on nauczycielkę, która wraca z Paryża i zderza się z konserwatyzmem międzywojennego Retimna. ET-2 zekranizowała Για μια καινούργια ζωή w 1988 roku. Archiwum ERT upamiętnia ją 25 maja materiałami o jej życiu. Jako ćwiczenie z greckiego weź jej zdanie z 1936 roku «Εγώ η ίδια εργάζομαι, παλεύω…» (Ja sama pracuję, walczę…) i przepisz je w mowie zależnej: Η Νάκου είπε ότι η ίδια εργαζόταν… (Nakou powiedziała, że sama pracuje…). Następnie napisz czterowierszowy dialog między nauczycielką a rodzicem i przekaż go za pomocą μου είπε ότι… i της είπα πως…

• Poeta Nikos Kawadias, który dobrze znał Pireus, przekazywał jej informacje do reportaży i zabrał ją do „pływającego” domu publicznego na starej barce.
• Η κόλαση των παιδιών ukazała się po angielsku w 1946 roku jako The Children's Inferno: Stories of the Great Famine in Greece w przekładzie Allana Rossa Macdougalla.
• Amerykańska językoznawczyni Deborah Tannen napisała o niej całą monografię, Lilika Nakos (1983), i przełożyła tekst, w którym Nakou pisze o swojej matce.
• Jej opowiadania docierały do angielskich czytelników już w latach 30.: „The Broken Doll” ukazało się w londyńskim czasopiśmie Life and Letters Today w latach 1936–1937.