Dimitra Kolliakou

Dimitra Kolliakou urodziła się w Atenach w 1968 roku i tam dorastała. Studiowała filologię klasyczną na Narodowym i Kapodistriańskim Uniwersytecie Ateńskim, a po mniej więcej roku pracy opuściła Grecję w wieku dwudziestu dwóch lat. W Szkocji napisała doktorat z językoznawstwa teoretycznego na Uniwersytecie w Edynburgu; jej badania dotyczyły składni i semantyki nowogreckiego i angielskiego.

Według biografii wydawcy wykładała językoznawstwo na Newcastle University w Anglii w latach 1995–2010, a następnie na Université Paris Diderot w latach 2010–2014. Prowadziła też warsztaty kreatywnego pisania, w wydawnictwie Patakis w Atenach w latach 2013–2016 i na Greckim Uniwersytecie Otwartym w latach 2017–2019. Dziś mieszka w Paryżu, gdzie uczy literatury w szkole, i należy do Εταιρεία Συγγραφέων (Stowarzyszenia Pisarzy).

Pierwszą książkę wydała w wieku trzydziestu trzech lat i przez wszystkie lata za granicą pisała po grecku. W wywiadach mówiła, że przez bardzo wiele lat żyła jako cudzoziemka i zmieniła kilka europejskich miast, a kosmopolityzm jej prozy wyrasta z tego życia. W 2023 roku przyznała, że nie wie, czy uczucie ξενιτιά (życia z dala od domu) da się kiedykolwiek „wyleczyć”.

Jej pierwsza powieść, Το μαγείο (Czar, Estia, 2001), otwiera się snem, w którym dziadek zamienił się w cykadę. Potem przyszły Θερμοκρασία δωματίου (Temperatura pokojowa, 2006), powieść osadzona w Jerozolimie, oraz Η αρρώστια των βουνών (Choroba wysokościowa, 2009), cztery gęste nowele osadzone w Anglii i Indiach, które dziennik Τα Νέα odczytał jako wariacje na temat kobiecej namiętności. Ήμισυ του παντός (Połowa wszystkiego) ukazała się w 2015 roku; jej uczony tytuł przywołuje starożytne przysłowie Αρχή ήμισυ παντός (Początek to połowa wszystkiego).

Najszersze uznanie przyniósł jej Αλφαβητάρι εντόμων (Elementarz owadów, Patakis, 2018): dwadzieścia cztery powiązane opowiadania, po jednym na każdą literę greckiego alfabetu, a za każdą literą owad i ludzie, których życie przecina. Wydawca opisuje go jako inspirowany „Europą, która zachwyca, Europą, która rozczarowuje”. Autorka postanowiła nie drukować gatunku na okładce, bo opowiadania trzymają się razem niemal jak powieść. Książka podzieliła Nagrodę Państwową 2019 za opowiadanie i nowelę, za książki z 2018 roku, z Dimitrisem Kanellopoulosem, i zdobyła też nagrodę za opowiadanie czasopisma Ο Αναγνώστης (Czytelnik).

Αταραξία (Ataraksja, 2022) towarzyszy greckiej pisarce w Paryżu podczas lockdownów covidowych i podróży do Chin, zapożyczając słowo Epikura na wolność od lęku. Καλυψώ (Kalipso, 2024) wraca do świata Odysei: na swojej wyspie Kalipso żyje z Melanto, ostatnią służącą, jaka jej została, aż przybywa obcy z naszych czasów.

Kolliakou należy do pokolenia greckich prozaików, którzy mieszkają za granicą, ale publikują po grecku dla greckich czytelników; jej książki są dostępne w wydawnictwie Patakis w Atenach. Nagroda Państwowa 2019 przybliżyła jej cykl opowiadań szerszej publiczności, a greckie gazety i czasopisma często pytają ją o emigrację, Europę i rzemiosło fikcji. Jej tytuły pokazują też, jak współczesna powieść może nieść dawne słowa: αταραξία od Epikura, ήμισυ ze starego przysłowia.

Spróbuj: weź pomysł jej Αλφαβητάρι εντόμων, nie kopiując opowiadań, i ułóż własny grecki elementarz owadów z pięciu liter: α – η ακρίδα (konik polny), κ – το κουνούπι (komar), μ – το μυρμήγκι (mrówka), π – η πεταλούδα (motyl), τ – το τζιτζίκι (cykada). Potem napisz po jednym zdaniu do każdej litery.

• W Αλφαβητάρι εντόμων umieściła pszczołę pod łacińską literą B, by zagrać zwrotem „to bee or not to bee”.
• Grecką literę Μ zachowała dla το μυρμήγκι (mrówki), w opowiadaniu o szkole.
• Przed Nagrodą Państwową otrzymała już nagrodę Jima Wilsona od EKEBI dla debiutantów, Athens Prize for Literature czasopisma (δε)κατα oraz nagrodę powieściową Fundacji Petrosa Charisa Akademii Ateńskiej.
• Mówiła, że prawda w fikcji jest dla niej pierwszym wymogiem, i łączy to z wezwaniem Dionisiosa Solomosa, by za narodowe uważać wszystko, co prawdziwe.