Martha Frintzila

Martha Frintzila urodziła się w 1972 roku w Elefsinie (starożytnym Eleusis), na zachód od Aten, i tam dorastała. Studiowała muzykę i teatr, a w 1993 roku zaczęła pracować jako zawodowa aktorka. Pierwsze role zagrała w Teatrze Narodowym Grecji, w Medei Eurypidesa w reżyserii Nikosa Charalambousa i w Folwarku zwierzęcym George’a Orwella w reżyserii Dimitrisa Potamitisa. W kolejnych latach wystąpiła w Elektrze Sofoklesa w reżyserii Lydii Koniordou (1996), w Lizystracie Arystofanesa (1997) i w Ifigenii w Aulidzie Eurypidesa (2002), a także w Η Φόνισσα (Morderczyni) Aleksandrosa Papadiamandisa, w reżyserii Sotirisa Hatzakisa w Teatrze Politeia w latach 1998–2000.

Od 1996 roku także reżyseruje. W 1999 roku została reżyserką zespołu Δρόμος με Δέντρα (Droga z drzewami), a w latach 2000–2009 współprowadziła przestrzeń artystyczną Kratiras w Atenach. W 2010 roku zaczęła kierować Baumstrasse, niezależnym miejscem teatru, muzyki i warsztatów w ateńskiej dzielnicy Votanikos, a w 2012 roku Attycką Szkołą Dramatu Antycznego, która organizowała seminaria w Elefsinie. Uczyła aktorstwa w szkole teatralnej Teatru Narodowego i od 2002 roku prowadzi lekcje tradycyjnego śpiewu greckiego. Za granicą współpracowała z Uniwersytetem Princeton, Uniwersytetem Stockton w New Jersey i Brooklyn Academy of Music.

Jako wokalistka Frintzila porusza się między pieśnią tradycyjną, rebetiko i grecką piosenką artystyczną. Jej najwcześniejszy udział w nagraniu to album Vasilisa Skoulasa Αναστορούμαι (Wspominam, 1998). Od 2003 roku występowała z kompozytorem Thanasisem Papakonstantinou i śpiewała na jego albumie koncertowym Τα ζωντανά (Żywi, 2004). Później dawała koncerty z Marią Farantouri, Tanią Tsanaklidou i Leną Platonos, a w 2010 roku dzieliła program na żywo z Haris Alexiou. Jest wokalistką Kubara Project, a wśród jej własnych albumów są Η Μάρθα Φριντζήλα τραγουδά Θέμο Σκανδάμη (Martha Frintzila śpiewa Themosa Skandamisa, 2011) i nagranie koncertowe z pianistą Takisem Farazisem (2014).

W teatrze reżyserowała Eurypidesa, Ajschylosa i Sofoklesa, często dla festiwali związanych z Elefsiną. Jej Βάκχες (Bachantki) wystawiono na festiwalu Aischyleia w Elefsinie w 2013 roku, a w 2017 roku na starożytnym stadionie w Epidauros, z muzyką Vasilisa Mantzoukisa; reżyserowała, grała i śpiewała. W styczniu 2021 roku, gdy pandemia zamknęła teatry, Teatr Narodowy transmitował na żywo jej Μήδεια – Medea’s Son(g)s z nowej Sceny Badawczej, w przekładzie Nikoletty Frintzili; reżyserowała spektakl i sama zagrała Medeę. Angielski podtytuł gra słowami sons (synowie) i songs (pieśni). Przed transmisją porównała teatr na ekranie do ślubu lub chrztu, który krewni śledzą tylko na swoich ekranach.

Wpływ Frintzili płynie zarówno z nauczania, jak i ze sceny. Baumstrasse w Votanikos jest siedzibą jej zespołu Δρόμος με Δέντρα i gości warsztaty tradycyjnego śpiewu, głosu i tragedii antycznej, a także koncerty innych muzyków. Attycka Szkoła Dramatu Antycznego powstała w 2012 roku w Elefsinie, mieście starożytnych Misteriów, w którym się urodziła; dziś jej seminaria odbywają się w Baumstrasse. Cyfrowe archiwum Teatru Narodowego, dostępne przez SearchCulture.gr, przechowuje obsadę i zdjęcia Karola Jarka z jej Medei.

Zadanie dla uczących się: przeczytaj na głos dwa razy jej greckie zdanie «αυτό είναι και το θέατρο: ένα μυστήριο που δεν υφίσταται χωρίς μάρτυρες» (tym też jest teatr: tajemnicą, która nie istnieje bez świadków), najpierw z pauzą na dwukropku, potem jednym tchem, i zapisz, które słowo akcentuje każda wersja.

• W 2007 roku seria ARTE Visages d’Europe poświęciła jej film dokumentalny Bienvenue chez Martha (Witajcie u Marthy) Timona Koulmasisa i Iro Siafliaki.
• W lutym 2015 roku zaprezentowała na Uniwersytecie Princeton, ze studentami muzykami, wybór greckich pieśni pod tytułem Α-Ω (od alfy do omegi).
• Transmisja jej Medei w 2021 roku miała opcjonalne angielskie napisy, by widzowie za granicą mogli śledzić grecką tragedię graną w nowogreckim.