Nausica Pastra

Nausica Pastra, zapisywana też jako Nafsika lub Nausika Pastra, urodziła się w 1921 roku w Kalamacie na Peloponezie. Do rzeźby doszła dopiero około trzydziestego piątego roku życia. Według Galerii Narodowej w Atenach w 1957 roku uczestniczyła w kursie rzeźby Ewalda Matarégo w Sommerakademie w Salzburgu; kurator Emmanuel Mavrommatis datuje jej pierwsze lekcje u Matarégo na 1956 rok. Zbudowała tam wazę z nakładanych na siebie pierścieni gliny, dawną techniką garncarską. W latach 1957–1962 studiowała w pracowni rzeźby Fritza Wotruby w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, która w 1959 roku przyznała jej Nagrodę Fügera za rysunek.

W 1963 roku galeria Würthle w Wiedniu zorganizowała jej pierwszą wystawę indywidualną z postaciami z gliny, gipsu, cementu i brązu, którą austriacka krytyka przyjęła ciepło. Następnie osiadła w Paryżu: Galeria Narodowa podaje rok 1963, inne źródła 1964. W latach 1967–1973 uczęszczała na seminarium z socjologii sztuki Jeana Cassou w École Pratique des Hautes Études i została członkiem korespondentem Secesji Wiedeńskiej.

W połowie lat osiemdziesiątych wróciła do Grecji i odtąd dzieliła czas między Ateny, Saloniki i Paryż. W 1982 roku wzięła udział w Europalii w Belgii i zdobyła trzecią nagrodę za rzeźbę na Biennale w Aleksandrii. Zmarła w 2011 roku.

W Wiedniu Pastra badała postać ludzką. Po latach napisała, że nie interesował jej wygląd zewnętrzny, lecz to, jak bryły sytuują się w przestrzeni i pokazują kierunki równowagi w różnych pozach. W Paryżu zastąpiła natchnienie matematyką. Od 1968 roku pracowała z dwiema formami, które każdy rozpoznaje, kwadratem i kołem, i połączyła je w nową formę, którą nazwała Σύνεκτρον (Synectron); państwo francuskie przyznało jej na nią patent w 1971 roku. Synectron stał się punktem wyjścia cyklu Αναλογικά (Analogiques), który rozwinął się od płaskich studiów do reliefów i trójwymiarowych rzeźb opartych na półkolach i kątach prostych.

Jej twórczość wracała stale do jednego problemu: jak zmienia się przestrzeń, gdy zmieniają się relacje między jej częściami, podczas gdy system relacji pozostaje ten sam. Każda rzeźba jest zarazem analizą jednego etapu tego problemu. Pracowała w drewnie, żelazie, kamieniu, marmurze, malowanym aluminium i duraluminium, często w skali architektonicznej. W 1974 roku jej projekt placu z fontanną o powierzchni 500 metrów kwadratowych w Montreuil pod Paryżem znalazł się wśród trzech wybranych spośród 100 zgłoszeń; kamienna rzeźba-środowisko na ten sam temat powstała w 1976 roku przy liceum w Mirepoix na południu Francji. Późniejsze cykle, takie jak Σχέσεις-Ρυθμοί (Relacje-Rytmy), łączyły żelazo i sosnę oregońską w bardziej dynamiczne układy.

W 2014 roku Państwowe Muzeum Sztuki Współczesnej w Salonikach zorganizowało w klasztorze lazarystów retrospektywę jej rysunków, rzeźb i tekstów teoretycznych, która następnie trafiła do Muzeum Nowożytnej Sztuki Greckiej na Rodos. Kalfayan Galleries w Atenach pokazały jej paryskie cykle w 2018 roku, a lata wiedeńskie w 2022. W Salonikach Συνάρτησις Ι (Funkcja I) stoi przy Fundacji Sztuki Teloglion, a relief z malowanego żelaza pokrywa fasadę centrum kultury Vafopouleio.

Spróbuj: otwórz internetową kartę Galerii Narodowej dla Σύνεκτρον-Τετράγωνο-Κύκλος (Synectron-Kwadrat-Koło, 1976, duraluminium, 55 × 55 × 9 cm), podanej jako eksponowana w Narodowej Gliptotece w Atenach. Napisz dwa greckie zdania, na przykład «Το σχήμα προκύπτει από τον κύκλο και το τετράγωνο» (Kształt wynika z koła i kwadratu), oraz jeszcze jedno o materiale. Potem porównaj formę tytułu Συνάρτησις z dzisiejszym συνάρτηση.

• Miała francuski patent na kształt: Synectron, zarejestrowany w 1971 roku.
• Jej pierwsza rzeźba w Salzburgu była zbudowana jak starożytne naczynie, z wałeczków gliny, a Mataré wykorzystywał ją w nauczaniu.
• Zaprojektowała logo Institut Français de Thessalonique i Fundacji Sztuki Teloglion.
• Zaczęła studiować rzeźbę około trzydziestego piątego roku życia, a w 2004 roku wciąż pokazywała w Atenach nowe prace.