Lefteris Vogiatzis

Lefteris Vogiatzis (pisany też Voyatzis) urodził się w Kallithei, na południowym skraju Aten. Kilka źródeł podaje 12 października 1944 roku, inne, a także obchody z 2025 roku z okazji 80. rocznicy urodzin, wskazują na 1945. Studiował filologię angielską na Uniwersytecie Ateńskim, a potem teatr w Max Reinhardt Seminar w Wiedniu i w szkole aktorskiej Kostisa Michailidisa w Atenach. Pierwszą rolę zagrał w 1973 roku: babcię w Κυριακάτικος περίπατος (Niedzielnym spacerze) Georges’a Michela w reżyserii Giorgosa Michailidisa. W kolejnych latach grał w Amfi-Theatro Spyrosa Evangelatosa, między innymi w Świętoszku w 1978 roku, oraz u boku Elli Lambeti.

W 1981 roku współzałożył zespół Η Σκηνή (Scena) z Vasilisem Papavasileiou, Anną Kokkinou, Dimitrisem Kataleifosem, Smaragdą Smyrnaiou i innymi. Ich teatr, dawna wytwórnia tytoniu przy ulicy Kykladon w Kypseli przebudowana przez architekta Kyriakosa Krokosa, otwarto 20 marca 1982 roku Rozbitym dzbanem Kleista. Gdy grupa rozpadła się pod koniec lat 80., Vogiatzis założył w 1988 roku Η νέα Σκηνή (Nową Scenę), a w 1989 roku Warsztat Dramatu Antycznego.

Jego ostatni spektakl, Amfitrion Moliera dla Teatru Narodowego, wystawiono w Epidauros w sierpniu 2012 roku. Zmarł na raka w Atenach 2 maja 2013 roku, w Wielki Czwartek. Publiczność pożegnała go w jego teatrze przy ulicy Kykladon przed pogrzebem na Pierwszym Cmentarzu Ateńskim.

Vogiatzis często reżyserował spektakl i jednocześnie w nim grał. W wywiadzie dla gazety Το Βήμα (To Vima) odrzucił słowo perfekcjonizm i nazwał szczegół kręgosłupem pracy. Jego repertuar swobodnie przemierzał stulecia. Trzy sztuki Giorgosa Dialegmenosa, Σε φιλώ στη μούρη (Całuję cię w mordkę, 1986), Η νύχτα της κουκουβάγιας (Noc sowy, 1998) i Bella Venezia (2005), przyniosły mu każda nagrodę reżyserską im. Karolosa Kouna. Wystawił Αντιγόνη (Antygonę) Sofoklesa w 1992 roku i wznowił ją w latach 2006–2007, a w 1993 roku Κατσούρμπος (Katsurbosa), komedię kreteńskiego renesansu Georgiosa Chortatsisa.

Dla Teatru Narodowego wyreżyserował w 1999 roku w Epidauros Πέρσες (Persów) Ajschylosa, z muzyką Spyrosa Sakkasa i ruchem scenicznym Dimitrisa Papaioannou. Przy ulicy Kykladon brał udział, jako reżyser lub aktor, w Μισάνθρωπος (Mizantropie, 1996–1997) i Σχολείο γυναικών (Szkole żon, 2004) Moliera. Wystawił też sztuki Harolda Pintera Τέφρα και σκιά (Popiół do popiołu, 2000) i Θερμοκήπιο (Szklarnię) oraz Καθαροί πια (Oczyszczonych, 2001) Sarah Kane. W kinie grał niemal wyłącznie w filmach swojego przyjaciela Nikosa Panagiotopoulosa.

Teatr przy ulicy Kykladon nosi dziś jego imię. Dwudniowa konferencja zorganizowana tam w maju 2017 roku zaowocowała tomem studiów i świadectw pod redakcją Anny Tabaki i Alexii Altouvy z Uniwersytetu Ateńskiego; w 2023 roku półdniowe sympozjum omówiło jego cztery spektakle Moliera; a jesienią 2025 roku dziesięciodniowy hołd pokazał nagrania Antygony, Bella Venezia, Oczyszczonych i Szklarni obok kostiumów i elementów scenografii. Spróbuj: otwórz cyfrowe archiwum Teatru Narodowego (nt-archive.gr), znajdź Πέρσες z 1999 roku i przeczytaj greckie napisy, takie jak Σκηνοθεσία, Σκηνικά i Φωτισμοί (reżyseria, scenografia, światło). Napisz po jednym zdaniu o każdej osobie, na przykład Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Λευτέρης Βογιατζής (Reżyserię podpisuje Lefteris Vogiatzis). Potem przytocz jego zdanie: Ο Βογιατζής έλεγε ότι η λεπτομέρεια είναι η ραχοκοκαλιά.

• Jego pierwszą rolą sceniczną, w 1973 roku, była babcia.
• Teatr Sceny przy ulicy Kykladon był pierwotnie wytwórnią tytoniu.
• Był jednym z głównych głosów audycji radiowej dla dzieci Εδώ Λιλιπούπολη (Tu Lilipoupoli) w Trzecim Programie ERT.
• Jego garderoba w teatrze przy ulicy Kykladon została zachowana w niezmienionym stanie.