Konstandinos Paparigopulos

Paparigopulos urodził się w Konstantynopolu w 1815 roku jako syn Dimitriosa Paparigopulosa, bankiera, którego rodzina pochodziła z Witiny w Arkadii. Gdy w 1821 roku wybuchła rewolucja grecka, władze osmańskie dokonały represji wobec Greków stolicy, a jego ojciec znalazł się wśród zabitych. Rodzina uciekła do Odessy nad Morzem Czarnym, gdzie chłopiec uczył się w Liceum Richelieu i poznał rosyjski i francuski. W 1830 roku, gdy rodziło się nowe państwo greckie, osiedlili się w Nauplionie, jego pierwszej stolicy.

Zaczynał jako urzędnik w Ministerstwie Sprawiedliwości, lecz w 1845 roku stracił posadę, bo był ετερόχθων, Grekiem urodzonym poza granicami królestwa, w czasach, gdy «autochtoniczni» Grecy z wyzwolonych ziem niechętnie patrzyli na przybyszów z Konstantynopola i innych miejsc. Ten epizod pozostał w nim na zawsze: całe dzieło jego życia miało dowodzić, że naród grecki jest znacznie większy niż małe królestwo. Zwrócił się ku nauczaniu i historii, a w 1851 roku został profesorem historii na Uniwersytecie Ateńskim, gdzie wykładał przez cztery dekady i w 1872 roku został wybrany rektorem. Publikował podręczniki szkolne, studia historyczne i artykuły prasowe, a od 1860 roku kolejne tomy swojej wielkiej historii. Zmarł w Atenach w kwietniu 1891 roku, czczony jako człowiek, który dał Grekom ich przeszłość.

U źródeł jego dzieła leżała prowokacja. W latach 30. XIX wieku niemiecki historyk Jakob Philipp Fallmerayer dowodził, że starożytni Grecy wymarli w średniowieczu, a współcześni Grecy są w większości pochodzenia słowiańskiego i albańskiego. Paparigopulos odpowiedział już w 1843 roku studium o osadnictwie słowiańskim na Peloponezie, a resztę życia poświęcił budowaniu szerszej odpowiedzi.

Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Historia narodu greckiego), wydana w pięciu tomach w latach 1860–1874, dzieli dzieje Grecji na trzy wielkie okresy, starożytny, średniowieczny i nowożytny, i upiera się, że stanowią one jedność: ten sam naród, ten sam język, ciągła kultura. Najśmielszy krok dotyczył Bizancjum. Pisarze zachodniego oświecenia, a za nimi Grecy tacy jak Korais, widzieli w Cesarstwie Bizantyjskim mroczną epokę zabobonu i upadku; Paparigopulos uczynił z niego średniowieczną fazę hellenizmu, most, który przeniósł język grecki i prawosławne chrześcijaństwo od Peryklesa do 1821 roku. Jego styl jest szeroki i patriotyczny, a pisał w określonym celu: by dać narodowi przeszłość uzasadniającą jego przyszłość, łącznie z nadzieją zjednoczenia wszystkich Greków w jednym państwie, Μεγάλη Ιδέα (Wielką Ideą). Wydał też francuskie streszczenie, Histoire de la civilisation hellénique (1878), by przedstawić swoją sprawę Europie.

Przez pokolenia szkolna historia narodu w Grecji szła za schematem wytyczonym przez Paparigopulosa: starożytność, Bizancjum, czasy nowożytne, jeden lud od początku do końca. Późniejsi historycy kwestionowali jego romantyczny nacjonalizm i podkreślali zerwania oraz wielość ludów w dziejach Grecji, ale idea ciągłości i rehabilitacja Bizancjum pozostają częścią tego, jak większość Greków postrzega samych siebie. Ulice nazwane Παπαρρηγοπούλου istnieją w Atenach i wielu innych miastach, a późniejsze wydania jego Historii, uzupełnione i opatrzone przypisami przez innych badaczy, wciąż są w sprzedaży. Dobry pomysł: przejrzyj grecki szkolny podręcznik historii i zauważ, jak jest podzielony na okresy; potem zapytaj greckiego przyjaciela, czy Bizancjum to «nasza» historia. Odpowiedź zwykle brzmi tak, i to jest jego dziedzictwo.

• Jego ojciec zginął w Konstantynopolu w represjach, które nastąpiły po wybuchu rewolucji w 1821 roku.
• W 1845 roku zwolniono go z greckiej służby cywilnej za to, że urodził się poza królestwem.
• Pisał w bezpośredniej odpowiedzi Fallmerayerowi, który twierdził, że współcześni Grecy nie pochodzą od starożytnych.
• Uczynił Bizancjum, długo pogardzane przez historyków zachodnich, centralnym ogniwem greckiej historii narodowej.