Nausica Pastra

Nausica Pastra, e shkruar edhe Nafsika ose Nausika Pastra, lindi në Kalamata, në Peloponez, në vitin 1921. Iu kushtua skulpturës rreth moshës tridhjetë e pesë vjeç. Sipas Galerisë Kombëtare të Athinës, në vitin 1957 ndoqi kursin e skulpturës së Ewald Mataré-së në Sommerakademie të Salcburgut; kuratori Emmanuel Mavrommatis i daton mësimet e saj të para me Mataré-në në vitin 1956. Atje ndërtoi një vazo me unaza balte të vendosura njëra mbi tjetrën, me një teknikë të lashtë qeramike. Nga 1957 deri më 1962 studioi në atelienë e skulpturës së Fritz Wotruba-s në Akademinë e Arteve të Bukura të Vjenës, e cila në vitin 1959 i dha çmimin Füger për vizatim.

Në vitin 1963 galeria Würthle në Vjenë i hapi ekspozitën e parë personale me figura prej balte, allçie, çimentoje dhe bronzi, të cilën kritika austriake e priti ngrohtësisht. Më pas u vendos në Paris: Galeria Kombëtare jep vitin 1963, burime të tjera vitin 1964. Nga 1967 deri më 1973 ndoqi seminarin e sociologjisë së artit të Jean Cassou-së në École Pratique des Hautes Études dhe u bë anëtare korrespondente e Secesionit të Vjenës.

Në mesin e viteve 1980 u kthye në Greqi dhe që atëherë e ndau kohën mes Athinës, Selanikut dhe Parisit. Në vitin 1982 mori pjesë në Europalia në Belgjikë dhe fitoi çmimin e tretë për skulpturë në Bienalen e Aleksandrisë. Vdiq në vitin 2011.

Në Vjenë Pastra studioi figurën njerëzore. Më vonë shkroi se nuk e interesonte pamja e jashtme, por mënyra si vëllimet zënë vend në hapësirë dhe tregojnë drejtimet e ekuilibrit në pozicione të ndryshme. Në Paris e zëvendësoi frymëzimin me matematikën. Që nga viti 1968 punoi me dy forma që i njeh kushdo, katrorin dhe rrethin, dhe i bashkoi në një formë të re që e quajti Σύνεκτρον (Synectron); shteti francez i dha patentë për të në vitin 1971. Synectron u bë pikënisja e serisë Αναλογικά (Analogiques), e cila kaloi nga studime të sheshta në reliev dhe skulptura tredimensionale të ndërtuara mbi gjysmërrathë dhe kënde të drejta.

Vepra e saj kthehej vazhdimisht te një problem: si ndryshon hapësira kur ndryshojnë marrëdhëniet mes pjesëve të saj, ndërsa sistemi i marrëdhënieve mbetet i njëjtë. Çdo skulpturë është njëkohësisht analiza e një faze të këtij problemi. Punoi me dru, hekur, gur, mermer, alumin të lyer dhe duralumin, shpesh në shkallë arkitekturore. Në vitin 1974 projekti i saj për një shesh me shatërvan prej 500 metrash katrorë në Montreuil, pranë Parisit, ishte një nga tre të përzgjedhurit mes 100 pjesëmarrësve; një skulpturë-mjedis prej guri me të njëjtën temë u përfundua në vitin 1976 në një lice në Mirepoix, në jug të Francës. Seri të mëvonshme si Σχέσεις-Ρυθμοί (Marrëdhënie-Ritme) bashkuan hekurin dhe pishën e Oregonit në rregullime më dinamike.

Në vitin 2014 Muzeu Shtetëror i Artit Bashkëkohor në Selanik organizoi në Manastirin e Lazaristëve një retrospektivë të vizatimeve, skulpturave dhe teksteve të saj teorike, e cila më pas u zhvendos në Muzeun e Artit Modern Grek në Rodos. Kalfayan Galleries në Athinë shfaqën seritë e saj pariziane në vitin 2018 dhe vitet e Vjenës në vitin 2022. Në Selanik, Συνάρτησις Ι (Funksioni I) qëndron pranë Fondacionit të Artit Teloglion, ndërsa një reliev prej hekuri të lyer mbulon fasadën e qendrës kulturore Vafopouleio.

Provoni: hapni regjistrin online të Galerisë Kombëtare për Σύνεκτρον-Τετράγωνο-Κύκλος (Synectron-Katror-Rreth, 1976, duralumin, 55 × 55 × 9 cm), që shënohet si e ekspozuar në Gliptotekën Kombëtare të Athinës. Shkruani dy fjali në greqisht, për shembull «Το σχήμα προκύπτει από τον κύκλο και το τετράγωνο» (Forma rrjedh nga rrethi dhe katrori), dhe një tjetër për materialin. Pastaj krahasoni formën e titullit Συνάρτησις me të sotmen συνάρτηση.

• Kishte një patentë franceze për një formë: Synectron, të regjistruar në vitin 1971.
• Skulptura e saj e parë në Salcburg u ndërtua si një enë e lashtë, me rripa balte, dhe Mataré e përdorte për t’u mësuar nxënësve.
• Projektoi logot e Institut Français de Thessalonique dhe të Fondacionit të Artit Teloglion.
• Filloi të studionte skulpturë rreth moshës tridhjetë e pesë vjeç dhe në vitin 2004 ende ekspozonte vepra të reja në Athinë.