Lefteris Vogiatzis

Lefteris Vogiatzis (ook gespeld als Voyatzis) werd geboren in Kallithea, aan de zuidrand van Athene. Verschillende bronnen noemen 12 oktober 1944, terwijl andere, en een eerbetoon uit 2025 bij zijn tachtigste geboortejaar, op 1945 wijzen. Hij studeerde Engelse letterkunde aan de Universiteit van Athene en daarna theater aan het Max Reinhardt Seminar in Wenen en aan de toneelschool van Kostis Michailidis in Athene. Zijn eerste rol kwam in 1973: de grootmoeder in Κυριακάτικος περίπατος (Zondagse wandeling) van Georges Michel, in regie van Giorgos Michailidis. In de jaren daarna speelde hij bij het Amfi-Theatro van Spyros Evangelatos, onder meer in Tartuffe in 1978, en naast Elli Lambeti.

In 1981 richtte hij het gezelschap Η Σκηνή (Het Toneel) mee op met Vasilis Papavasileiou, Anna Kokkinou, Dimitris Kataleifos, Smaragda Smyrnaiou en anderen. Hun theater, een voormalige tabaksfabriek aan de Kykladonstraat in Kypseli, verbouwd door architect Kyriakos Krokos, opende op 20 maart 1982 met De gebroken kruik van Kleist. Toen de groep eind jaren tachtig uiteenviel, stichtte Vogiatzis in 1988 Η νέα Σκηνή (Het Nieuwe Toneel) en in 1989 een Werkplaats voor Antiek Drama.

Zijn laatste voorstelling, Molières Amphitryon voor het Nationaal Theater, werd in augustus 2012 in Epidaurus gespeeld. Hij stierf op 2 mei 2013, Witte Donderdag, in Athene aan kanker. Het publiek nam afscheid in zijn theater aan de Kykladonstraat, voor de uitvaart op de Eerste Begraafplaats van Athene.

Vogiatzis regisseerde vaak een voorstelling en speelde er tegelijk in mee. In een interview met de krant Το Βήμα (To Vima) wees hij het woord perfectionisme af en noemde hij het detail de ruggengraat van het werk. Zijn repertoire bewoog vrij door de eeuwen. Drie stukken van Giorgos Dialegmenos, Σε φιλώ στη μούρη (Ik kus je op je snoet, 1986), Η νύχτα της κουκουβάγιας (De nacht van de uil, 1998) en Bella Venezia (2005), leverden hem elk een Karolos Koun-regieprijs op. Hij ensceneerde in 1992 Sophocles’ Αντιγόνη (Antigone) en hernam haar in 2006–2007, en in 1993 Κατσούρμπος (Katsourbos), een komedie uit de Kretenzische renaissance van Georgios Chortatsis.

Voor het Nationaal Theater regisseerde hij in 1999 in Epidaurus Aischylos’ Πέρσες (De Perzen), met muziek van Spyros Sakkas en beweging van Dimitris Papaioannou. Aan de Kykladonstraat werkte hij als regisseur of acteur mee aan Molières Μισάνθρωπος (De misantroop, 1996–1997) en Σχολείο γυναικών (De vrouwenschool, 2004). Hij bracht ook Harold Pinters Τέφρα και σκιά (Ashes to Ashes, 2000) en Θερμοκήπιο (De broeikas) op de planken, en Sarah Kanes Καθαροί πια (Cleansed, 2001). In films speelde hij bijna alleen bij zijn vriend Nikos Panagiotopoulos.

Het theater aan de Kykladonstraat draagt nu zijn naam. Een tweedaags congres daar in mei 2017 leidde tot een boek met studies en getuigenissen onder redactie van Anna Tabaki en Alexia Altouva van de Universiteit van Athene; in 2023 bestudeerde een halve studiedag zijn vier Molière-voorstellingen; en in het najaar van 2025 vertoonde een tiendaags eerbetoon opnamen van Antigone, Bella Venezia, Cleansed en De broeikas naast kostuums en decorstukken. Probeer dit: open het digitale archief van het Nationaal Theater (nt-archive.gr), zoek Πέρσες uit 1999 en lees de Griekse credits, zoals Σκηνοθεσία, Σκηνικά en Φωτισμοί (regie, decor, licht). Schrijf voor elke persoon één zin, bijvoorbeeld Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Λευτέρης Βογιατζής (De regie is van Lefteris Vogiatzis). Geef daarna zijn zin weer: Ο Βογιατζής έλεγε ότι η λεπτομέρεια είναι η ραχοκοκαλιά.

• Zijn eerste toneelrol, in 1973, was een grootmoeder.
• Het theater van Het Toneel aan de Kykladonstraat was oorspronkelijk een tabaksfabriek.
• Hij was een van de hoofdstemmen van het kinderradioprogramma Εδώ Λιλιπούπολη (Hier is Lilipoupoli) op het Derde Programma van de ERT.
• Zijn kleedkamer in het theater aan de Kykladonstraat is bewaard gebleven zoals hij was.