Maria Mitsora

Maria Mitsora (greqisht Μαρία Μήτσορα) lindi në Athinë më 1946. Në një intervistë të vitit 2013 për revistën athinase LiFO, e quajti veten athinase të vërtetë: lindi në një maternitet në rrugën Solonos, u rrit në Nea Smyrni dhe jeton në Kolonaki që nga viti 1964. Studioi sociologji në Paris, në Sorbonë dhe në Vincennes, ku dorëzoi një studim mbi dinamikën e grupeve të vogla. Në intervista ka kujtuar Londrën e viteve 1960 dhe Parisin e majit 1968.

Ka udhëtuar shumë, nga Rrethi Polar deri në Haiti dhe nga Pekini deri në Nikaraguan sandiniste, Orinokon dhe Bogotën, dhe mësoi spanjisht për ta njohur më mirë Amerikën Latine. Thotë se filloi të shkruante pas të tridhjetave. E përshkruan veten si shkrimtare «underground» të atyre viteve, por jo beat, dhe përmend një rreth miqsh ku bënin pjesë piktori Alexis Akrithakis dhe poeti Tasos Denegris; revolucioni i tyre, thotë ajo, ishte para së gjithash estetik dhe në masë të madhe një reagim ndaj diktaturës ushtarake. Në fund të viteve 1970 bashkëpunoi me revistën Σήμα (Sinjal), që u nxor në gjyq për «fyerje të turpit publik», dhe pranoi të ishte drejtuese përgjegjëse e revistës Αμφί në vitin e saj të parë, sepse askush tjetër nuk donte.

Libri i saj i parë, përmbledhja me tregime Άννα, να ένα άλλο (Ana, ja edhe një tjetër), doli më 1978. Në nëntor 2025 LiFO botoi një tekst nga Ανθός ΜεταΝοήματος, një libër në punim e sipër që shtëpia botuese Patakis e ka njoftuar për vitin 2026.

Romanet e Mitsorës janë Σκόρπια δύναμη (Forcë e shpërndarë, 1982), Η περίληψη του κόσμου (Përmbledhja e botës, 1985), Ο ήλιος δύω (1997) dhe Καλός καιρός / μετακίνηση (Mot i mirë / Zhvendosje, 2005). Në numrin e parë të LiFO, shkrimtari Stathis Tsagarousianos i përshkroi librat e saj të hershëm si të kushtuar «atyre që jetuan me mungesën»: të ashpër, aforistikë, me frymë rok dhe punk. Ai shtoi se Σκόρπια δύναμη ishte bërë ungjill për të rinjtë e viteve 1980. Ο ήλιος δύω hyn në botën e heroinës; titulli bashkon ο ήλιος (dielli) me δύω, formën e foljes në vetën e parë, në vend të të pritshmes ο ήλιος δύει (dielli perëndon). Me Καλός καιρός / μετακίνηση, siç i tha, donte «të shkruante diçka pozitive».

Proza e saj më e shkurtër është po aq e larmishme. Με λένε λέξη (Më quajnë Fjalë, 2008) është një rrëfim autobiografik për serinë e Patakis Η κουζίνα του συγγραφέα (Kuzhina e shkrimtarit). Από τη μέση και κάτω (Nga mesi e poshtë, 2014) mbledh tregime që ndodhin në Athinë, një prej tyre në qendrën e vjetër pranë Monastirakit. Η κυρία Τασία και ο Γουλιέλμος Καταβάθος (Zonja Tasia dhe Gulielmos Katavathos, 2021) ndërton prozë poetike rreth një oborri të humbur në një kopsht. Më 2018 Yale University Press botoi gjashtëmbëdhjetë tregime të saj, të përkthyera nga Jacob Moe, me titullin On My Aunt’s Shallow Grave White Roses Have Already Bloomed; botuesi shënon se ato përfshijnë dyzet vjet dhe shkojnë nga Athina në qytete të imagjinuara të Amerikës Latine dhe në mjedise fantastiko-shkencore.

Shumica e librave të saj të fundit botohen nga Patakis, që e ribotoi më 2007 debutimin e saj të vitit 1978, ndërsa përkthimi i Yale, në serinë Margellos World Republic of Letters, ua prezantoi lexuesve anglishtfolës. Më 2025 LiFO e quajti një prani të qetë, por shumë të rëndësishme në letërsinë greke. Për një ushtrim në greqisht, nisuni nga dy tituj të saj. Lexoni ο ήλιος δύει (dielli perëndon), pastaj Ο ήλιος δύω, dhe tregoni vetën e secilës folje: fillimisht të tretën, pastaj të parën. Më pas shikoni Με λένε λέξη (Më quajnë Fjalë), ku shprehja e përditshme με λένε… (më quajnë…) prezanton një fjalë në vend të një njeriu. Shkruani dy fjali tuajat në vetën e parë me të njëjtën skemë, për shembull Με λένε Μαρία (Më quajnë Maria) dhe Με λένε βροχή (Më quajnë shi). Këto janë fjalitë tona të ushtrimit, jo citate.

• Titulli i romanit të saj Ο ήλιος δύω bashkon «diellin» me një folje në vetën e parë, kur greqishtja e përditshme thotë ο ήλιος δύει.
• Libri i saj autobiografik Με λένε λέξη luan me με λένε…, shprehjen me të cilën në greqisht thua emrin.
• Studioi sociologji në Paris dhe shkroi një studim mbi dinamikën e grupeve të vogla.
• U bë drejtuese përgjegjëse e revistës Αμφί në vitin e saj të parë sepse, siç kujton, askush tjetër nuk pranonte.