Martha Frintzila

Martha Frintzila lindi më 1972 në Elefsina (Eleusina e lashtë), në perëndim të Athinës, dhe u rrit atje. Studioi muzikë dhe teatër dhe më 1993 filloi të punojë si aktore profesioniste. Rolet e para i luajti në Teatrin Kombëtar të Greqisë, në Medean e Euripidit me regji të Nikos Charalambous dhe në Ferma e kafshëve të George Orwell me regji të Dimitris Potamitis. Në vitet që pasuan luajti në Elektrën e Sofokliut me regji të Lydia Koniordou (1996), në Lisistratën e Aristofanit (1997) dhe në Ifigjenia në Aulidë të Euripidit (2002), si dhe në Η Φόνισσα (Vrasësja) të Alexandros Papadiamantis, me regji të Sotiris Hatzakis në Teatrin Politeia nga 1998 deri më 2000.

Që nga viti 1996 bën edhe regji. Më 1999 u bë regjisore e trupës Δρόμος με Δέντρα (Rrugë me pemë), dhe nga 2000 deri më 2009 bashkëdrejtoi hapësirën artistike Kratiras në Athinë. Më 2010 filloi të drejtojë Baumstrasse, një hapësirë të pavarur për teatër, muzikë dhe punëtori në lagjen athinase Votanikos, dhe më 2012 Shkollën Atike të Dramës Antike, e cila ka mbajtur seminare në Elefsina. Ka dhënë mësim aktrim në shkollën e dramës të Teatrit Kombëtar dhe jep mësime të këngës tradicionale greke që nga viti 2002. Jashtë vendit ka bashkëpunuar me Universitetin e Princetonit, Universitetin Stockton në New Jersey dhe Brooklyn Academy of Music.

Si këngëtare, Frintzila lëviz mes këngës tradicionale, rebetikos dhe këngës artistike greke. Pjesëmarrja e saj më e hershme në një regjistrim është në albumin e Vasilis Skoulas Αναστορούμαι (Kujtoj, 1998). Nga viti 2003 doli në skenë me kompozitorin Thanasis Papakonstantinou dhe këndoi në albumin e tij live Τα ζωντανά (Të gjallët, 2004). Më vonë dha koncerte me Maria Farantouri, Tania Tsanaklidou dhe Lena Platonos, dhe më 2010 ndau një program live me Haris Alexiou. Është këngëtarja e Kubara Project, dhe albumet e saj vetjake përfshijnë Η Μάρθα Φριντζήλα τραγουδά Θέμο Σκανδάμη (Martha Frintzila këndon Themos Skandamis, 2011) dhe një regjistrim live me pianistin Takis Farazis (2014).

Në teatër ka vënë në skenë Euripidin, Eskilin dhe Sofokliun, shpesh për festivale të lidhura me Elefsinën. Βάκχες (Bakantet) e saj u shfaqën në festivalin Aischyleia të Elefsinës më 2013 dhe më 2017 në Stadiumin e lashtë të Epidaurit, me muzikë të Vasilis Mantzoukis; ajo bëri regjinë, luajti dhe këndoi. Në janar 2021, me teatrot të mbyllura nga pandemia, Teatri Kombëtar transmetoi drejtpërdrejt Μήδεια – Medea’s Son(g)s të saj nga Skena e re e Kërkimit, në përkthimin e Nikoletta Frintzila; ajo e vuri në skenë dhe luajti vetë Medean. Nëntitulli anglisht luan me fjalët sons (bij) dhe songs (këngë). Para transmetimit e krahasoi teatrin në ekran me një dasmë ose pagëzim që të afërmit e ndjekin vetëm nga ekranet e tyre.

Ndikimi i Frintzilës kalon si përmes mësimdhënies, ashtu edhe përmes skenës. Baumstrasse në Votanikos është shtëpia e trupës së saj Δρόμος με Δέντρα dhe pret punëtori për këngën tradicionale, zërin dhe tragjedinë antike, krahas koncerteve të muzikantëve të tjerë. Shkolla Atike e Dramës Antike nisi në vitin 2012 në Elefsina, qytetin e Misterieve antike ku ajo lindi; sot seminaret e saj mbahen në Baumstrasse. Arkivi dixhital i Teatrit Kombëtar, i kërkueshëm përmes SearchCulture.gr, ruan kreditet dhe fotografitë e Karol Jarek nga Medea e saj.

Një detyrë për nxënësit: lexoni me zë dy herë fjalinë e saj greke «αυτό είναι και το θέατρο: ένα μυστήριο που δεν υφίσταται χωρίς μάρτυρες» (edhe kjo është teatri: një mister që nuk ekziston pa dëshmitarë), së pari me pauzë te dy pikat, pastaj pa ndërprerje, dhe shënoni cilën fjalë thekson secili version.

• Më 2007 seria e ARTE Visages d’Europe i kushtoi një dokumentar, Bienvenue chez Martha (Mirë se vini te Martha), nga Timon Koulmasis dhe Iro Siafliaki.
• Në shkurt 2015 paraqiti në Universitetin e Princetonit, me studentë muzikantë, një përzgjedhje këngësh greke me titullin Α-Ω (nga alfa te omega).
• Transmetimi i Medeas së saj më 2021 kishte titra opsionale në anglisht, që shikuesit jashtë vendit të ndiqnin një tragjedi greke të luajtur në greqishten e re.