Konstantinos Cacos

Cacos lindi në Athinë më 1 korrik 1899. Studioi drejtësi në Universitetin e Athinës (1914–1918) dhe nga viti 1925 bëri studime pasuniversitare në Hajdelberg, ku filozofia e së drejtës e shkollave neokantiane i formësoi mendimin. Pas kthimit në Greqi, mori doktoratën në drejtësi në Athinë më 1929 dhe më 1933 katedrën e Filozofisë së së Drejtës në Universitetin e Athinës; me leksionet dhe librat e tij qe, për një brez studentësh, zëri i një ideje liberale dhe humaniste për të drejtën dhe shtetin.

Ishte i lidhur ngushtë me botën letrare. Më 1930 u martua me Joana Seferiadin, motrën e poetit Jorgos Seferis dhe vetë shkrimtare, dhe bënte pjesë në rrethin e të ashtuquajturës Brezi i Viteve '30, shkrimtarët dhe artistët që kërkonin një kulturë moderne greke. Me Seferisin zhvilloi, më 1938–39, një shkëmbim publik esesh për poezinë që lexohet ende sot.

Pas çlirimit hyri në politikë: qe ministër më 1945, u zgjodh për herë të parë deputet më 1946 dhe mbajti poste ministrore në disa qeveri, mes tyre atë të Arsimit (1949–1950); për shumë vjet qe bashkëpunëtor i ngushtë i Konstantinos Karamanlisit. Pas rënies së diktaturës më 1974 kryesoi komisionin parlamentar që hartoi Kushtetutën e re të 1975-s. Në qershor 1975 Parlamenti e zgjodhi president të Republikës, detyrë që e mbajti deri më 1980, kur e pasoi Karamanlisi. Ishte zgjedhur në Akademinë e Athinës më 1961 dhe qe president i saj më 1966. Vazhdoi të shkruante deri në fund të jetës dhe vdiq në Athinë më 8 tetor 1987.

Si filozof, Cacos u mor me natyrën e së drejtës dhe interpretimin e saj, me marrëdhënien mes së drejtës, moralit dhe shtetit dhe me mendimin shoqëror e politik të grekëve të lashtë. I përkiste traditës humaniste: për të, e drejta nuk ishte vetëm një teknikë rregullash, por shprehje vlerash, dhe polisi i grekëve mbetej modeli i bashkësisë së qytetarëve të lirë. Stili i tij ishte klasik dhe i qartë, më pranë esesë se traktatit, dhe shkroi një studim të gjerë për Kostis Palamasin, Παλαμάς (Palamasi, 1936).

Momenti i tij letrar më i lexuar është dialogu për poezinë me Seferisin. Më 1938 Cacos, duke shkruar si lexues i formuar në estetikën klasike, e kritikoi poezinë moderne për errësirën e saj dhe për shkëputjen nga qartësia e kuptimit dhe e formës. Seferisi u përgjigj me Διάλογος πάνω στην ποίηση (Dialog për poezinë), duke mbrojtur lirinë dhe vështirësinë e vargut modern, dhe Cacos ia ktheu nga ana e vet. Shkëmbimi u bë debati klasik grek për modernizmin, momenti kur dy krahët e Brezit të Viteve '30 i vunë idetë e tyre në fjalë. Tekstet u mblodhën më vonë si Ένας διάλογος για την ποίηση (Një dialog për poezinë, 1975). Më vonë Cacos iu kthye formës së shkurtër dhe botoi vëllimet Αφορισμοί και διαλογισμοί (Aforizma dhe meditime, 1965–1969), reflektime të shkurtra për jetën, artin, pushtetin dhe vdekjen, në vijën e moralistëve francezë.

Cacos është një nga ato figura greke që lidhën universitetin, letërsinë dhe shtetin. Roli i tij në vitet e para të demokracisë së rivendosur pas 1974-s i përket historisë moderne që mëson çdo nxënës grek. Për lexuesit, teksti thelbësor është shkëmbimi Seferis–Cacos për poezinë, i ribotuar rregullisht dhe i studiuar si debati klasik grek për poezinë moderne: lexojeni pranë një poezie të Seferisit dhe vendosni në cilën anë jeni. Aforizmat e tij janë mjaft të shkurtra që një nxënës i përparuar të lexojë një në ditë, si ushtrim në prozë greke të dendur e të lëmuar.

• Ishte kunati i Jorgos Seferisit: gruaja e tij, Joana Cacu, ishte motra e poetit.
• U zgjodh në Akademinë e Athinës më 1961 dhe qe president i saj më 1966.
• Ishte presidenti i parë i Republikës i zgjedhur sipas Kushtetutës së 1975-s.
• Në vitet e fundit shkroi vëllime aforizmash, një zhanër i rrallë në greqisht.