Martha Frintzila

Martha Frintzila werd in 1972 geboren in Elefsina (het antieke Eleusis), ten westen van Athene, en groeide daar op. Ze studeerde muziek en theater en begon in 1993 als beroepsactrice te werken. Haar eerste rollen speelde ze bij het Nationaal Theater van Griekenland, in Euripides’ Medea in de regie van Nikos Charalambous en in George Orwells Animal Farm in de regie van Dimitris Potamitis. In de jaren daarna speelde ze in Sophocles’ Elektra in de regie van Lydia Koniordou (1996), in Aristophanes’ Lysistrata (1997) en in Euripides’ Iphigeneia in Aulis (2002), en in Alexandros Papadiamantis’ Η Φόνισσα (De moordenares), geregisseerd door Sotiris Hatzakis in het Politeia-theater van 1998 tot 2000.

Sinds 1996 regisseert ze ook. In 1999 werd ze regisseur van het gezelschap Δρόμος με Δέντρα (Weg met bomen), en van 2000 tot 2009 leidde ze samen met anderen de kunstruimte Kratiras in Athene. In 2010 begon ze Baumstrasse te leiden, een onafhankelijke plek voor theater, muziek en workshops in de Atheense wijk Votanikos, en in 2012 de Attische School voor Antiek Drama, die seminars in Elefsina heeft gehouden. Ze gaf acteerles aan de toneelschool van het Nationaal Theater en geeft sinds 2002 les in traditionele Griekse zang. In het buitenland werkte ze met Princeton University, Stockton University in New Jersey en de Brooklyn Academy of Music.

Als zangeres beweegt Frintzila zich tussen traditioneel lied, rebetiko en het Griekse kunstlied. Haar vroegste opname staat op Vasilis Skoulas’ album Αναστορούμαι (Ik herinner me, 1998). Vanaf 2003 trad ze op met de componist Thanasis Papakonstantinou en zong ze op zijn livealbum Τα ζωντανά (De levenden, 2004). Later gaf ze concerten met Maria Farantouri, Tania Tsanaklidou en Lena Platonos, en in 2010 deelde ze een liveprogramma met Haris Alexiou. Ze is de zangeres van het Kubara Project, en tot haar eigen albums horen Η Μάρθα Φριντζήλα τραγουδά Θέμο Σκανδάμη (Martha Frintzila zingt Themos Skandamis, 2011) en een liveopname met de pianist Takis Farazis (2014).

In het theater regisseerde ze Euripides, Aeschylus en Sophocles, vaak voor festivals die met Elefsina verbonden zijn. Haar Βάκχες (De Bacchanten) werd in 2013 opgevoerd op het Aischyleia-festival in Elefsina en in 2017 in het antieke stadion van Epidaurus, met muziek van Vasilis Mantzoukis; zij regisseerde, speelde en zong. In januari 2021, toen de pandemie de theaters gesloten hield, zond het Nationaal Theater haar Μήδεια – Medea’s Son(g)s live uit vanaf zijn nieuwe Onderzoekspodium, in een vertaling van Nikoletta Frintzila; ze regisseerde het stuk en speelde zelf Medea. De Engelse ondertitel speelt met de woorden sons (zonen) en songs (liederen). Voor de uitzending vergeleek ze theater op een scherm met een bruiloft of doop die familieleden alleen via hun schermen volgen.

Frintzila’s invloed loopt evenzeer via het lesgeven als via het podium. Baumstrasse in Votanikos is de thuisbasis van haar gezelschap Δρόμος με Δέντρα en biedt workshops in traditionele zang, stem en antieke tragedie, naast concerten van andere musici. De Attische School voor Antiek Drama begon in 2012 in Elefsina, de stad van de antieke Mysteriën waar ze werd geboren; tegenwoordig vinden de seminars plaats in Baumstrasse. Het digitale archief van het Nationaal Theater, doorzoekbaar via SearchCulture.gr, bewaart de credits en de foto’s van Karol Jarek van haar Medea.

Een opdracht voor leerders: lees haar Griekse zin «αυτό είναι και το θέατρο: ένα μυστήριο που δεν υφίσταται χωρίς μάρτυρες» (dat is ook het theater: een mysterie dat zonder getuigen niet bestaat) twee keer hardop, eerst met een pauze bij de dubbele punt en dan in één adem, en noteer welk woord elke versie benadrukt.

• In 2007 wijdde de ARTE-reeks Visages d’Europe een documentaire aan haar, Bienvenue chez Martha (Welkom bij Martha), van Timon Koulmasis en Iro Siafliaki.
• In februari 2015 presenteerde ze aan Princeton University, samen met studerende musici, een selectie Griekse liederen met de titel Α-Ω (van alfa tot omega).
• De livestream van haar Medea in 2021 bood optionele Engelse ondertitels, zodat kijkers in het buitenland een Griekse tragedie in het Nieuwgrieks konden volgen.