Maria Laina

Maria Laina 1947’de Patra’da doğdu ve Atina Üniversitesi’nde hukuk öğrenimini tamamladı. Meslek yaşamı edebiyat ve sanat çevresinde gelişti: deneme ve kurmaca çevirdi, kitap düzenledi, radyo ve televizyon programları hazırladı, Yunanca, şiir ve çeviri öğretti. Modern Yunanca öğretimi, diller arasındaki pratik geçişi kendi yazısının yanına yerleştiriyordu.

İlk şiir kitabı Ενηλικίωση (Yetişkinliğe Geçiş) 1968’de çıktı. Ardından Επέκεινα (Ötesi, 1970), Σημεία στίξεως (Noktalama İşaretleri, 1979) ve Δικό της (Onun Kendisine Ait, 1985) gibi kitaplar geldi. Yazarlar Derneği’nin kurucu üyesiydi; şiir ve tiyatronun yanında eleştiri, çeviri ve antolojilerle Yunan edebiyat yaşamına katkıda bulundu. T. S. Eliot ve Ezra Pound’un metinlerini de çevirdi.

Ρόδινος φόβος (Pembe Korku, 1992), 1993 Devlet Şiir Ödülü’nü aldı. Σε τόπο ξερό (Kurak Bir Yerde, 2015), 1970–2012 arasındaki sekiz şiir eserini birleştirdi. Daha sonra Τι όμορφη που είναι η ζωή (Hayat Ne Güzel, 2020) adlı novellayı yayımladı. 2023’te açıklanan 2022 Devlet Büyük Edebiyat Ödülü toplam katkısını onurlandırdı. Aralık 2023’te Atina’da öldü.

Laina’nın şiirinde küçük bir imge çoğu kez büyük bir duygusal hareket taşır. Επέκεινα (Ötesi, 1970) içindeki Δ΄ Θριαμβικό (Dördüncü Zafer Şarkısı), ölüm olasılığı karşısında sevilen kişiye seslenir. Rüzgâr, ilkbahar ve yağmur hatırlamayı duyumsanır kılar. Tekrar ve doğrudan hitap, uzun açıklayıcı anlatı olmadan şiire tanınabilir bir hareket verir.

Kitapları edebî biçimler arasında da geçer. Μικτή τεχνική (Karma Teknik, 2012), görsel sanatların söz dağarcığını şiir kitabının adına taşır. Σε τόπο ξερό (Kurak Bir Yerde, 2015), birkaç on yılın şiirlerini birlikte okumayı sağlar. 2013’te sahnelenen Το δέντρο (Ağaç), aynı ağacı farklı gören ve karşılayan insanları sunar. Laina bu bakışları insanlar arasındaki karşıtlık, beklenmedik dostluk ve absürt olanla ilişkilendiriyordu.

2013 Bookpress söyleşisinde bir metni tamamlamayı, onun ritmini bulmak ve onun da kendi ritmini bulmasına izin vermek olarak anlattı. Belli vurgusu olan dört heceli bir sıfatı bir hafta aradığını hatırlıyordu. Sözcüğün biçimine bu dikkat, ses, dil bilgisi ve anlamı aynı yazma eyleminde birleştirir.

Laina Yunanca şiiri tiyatro, çeviri ve dil öğretimiyle birleştirdi. Örneği, dikkatli sözcük seçimini yararlı bir çalışma yapar. Uyarlanmış metinden sonra ο κήπος είναι ήσυχος yazıp ήσυχος yerine αμίλητος koyun. Heceleri sayın: üç ve dört. “Sakin” bahçeyi doğrudan betimlerken “konuşmayan” neden insan niteliği verir, açıklayın. İki cümleyi okuyup ritim farkını dinleyin. Sonra kendiniz bir isim ve ona uyan iki sıfat seçerek değişimi açıklayın. Bunlar yazma anlatısından esinlenen özgün alıştırma cümleleridir. Görev sıfat uyumunu, hece farkındalığını ve Modern Yunancada gerçek ve mecaz anlamı tartışmayı geliştirir.

• 1947’de Patra’da doğdu; Aralık 2023’te Atina’da öldü.
• Pembe Korku 1992’de çıktı ve 1993 Devlet Şiir Ödülü’nü aldı.
• 2015 toplu basımı 1970–2012 şiirlerini kapsar.
• 2022 Devlet Büyük Edebiyat Ödülü 2023’te açıklandı.