Elli Paspala

Elli Paspala u rrit në Nju-Jork në një familje me rrënjë selanikase. Filloi pianon fëmijë dhe u diplomua në Manhattan School of Music. Formimi përfshiu këndim klasik me sopranon Judith Raskin dhe aktrim me William Hickey. Koncertet në SHBA e Kanada formuan një interpretuese të lirshme në më shumë tradita muzikore.

Erdhi në Greqi më 1982. Bashkëpunimi me Manos Hadjidakis në koncerte e disqe përcaktoi fillimet greke. Ky lidhim nuk fshiu muzikën e njohur në Amerikë. Repertori i mëvonshëm vazhdoi të merrte nga të dy mjediset; kompozitorët grekë i dhanë këngë të reja dhe një vend të veçantë në muzikën bashkëkohore të vendit.

Partnerët përfshijnë Panagiotis Kalantzopoulos, Evanthia Reboutsika, David Lynch, Stavros Lantsias dhe Takis Farazis. Ansamblet e vogla lidhin zërin me kombinime të ndryshme instrumentesh; projektet më të mëdha japin mundësi të tjera. Arkivi i Operës Kombëtare Greke dokumenton edhe pjesëmarrjen në Μέσα χώρα (Vend i brendshëm) më 2022. Në intervistën e atij viti shpjegon si ndikon muzikaliteti i çdo gjuhe në interpretim. Gjuha ndryshon nga projekti në projekt, bashkë me stilin dhe shoqërimin instrumental.

Albumi i parë personal, Στη λάμψη του φεγγαριού (Në dritën e hënës), doli më 1988 me repertor në gjuhë të tjera. Το νησί των λωτοφάγων (Ishulli i lotofagëve) pasoi më 1990, me muzikë të Stamos Semsis dhe tekste greke. Të dy disqet tregojnë drejtime të ndryshme gjuhësore e muzikore që nga fillimi i diskografisë personale.

Για τη συνήθεια του έρωτα (Për zakonin e dashurisë), i vitit 1997, bashkon muzikën e Panagiotis Kalantzopoulos dhe disa tekstshkrues. Λευκό μου γιασεμί (Jasemini im i bardhë) ka fjalë të Michalis Ganas. Trio (Trio), më 2001, jep mjedis tjetër. Në versionin e drejtpërdrejtë regjistruar në Sfendona në janar 2001, Stavros Lantsias luan kitarë klasike dhe David Lynch flaut e perkusion. Aranzhimi e vendos këngën në ansambël të vogël, me tela të pickuar dhe frymën e flautit rreth zërit.

My American Songbook (Libri im i këngëve amerikane), në Herodeion në korrik 2023, riktheu repertorin e lidhur me Nju-Jorkun, nga Cole Porter e Gershwin te Joni Mitchell e Prince. Festivali i Athinës dhe Epidaurit dokumenton Vassilikos dhe ansambël nën Lynch, me Farazis në piano. Repertori amerikan qëndron pranë regjistrimeve greke, secili me gjuhën dhe kontekstin e vet.

Paspala bashkon edukimin muzikor, autorët grekë dhe tradita të ndryshme interpretimi. Mendimi i saj për gjuhën nxit dëgjimin e fjalëve krahas zërit.

Gjeni Λευκό μου γιασεμί në kanalin zyrtar YouTube të Stavros Lantsias. Dalloni λευκό, «i bardhë», dhe μου, «im». Përshkruani lulen tuaj: Το λουλούδι μου είναι λευκό, «Lulja ime është e bardhë». Kthejeni në Τα λουλούδια μου είναι λευκά, «Lulet e mia janë të bardha», duke vërejtur mbaresën e mbiemrit. Lexoni së pari përshtatjen me zë dhe krahasoni të folurin e zakonshëm me këndimin. Detyra A2 punon me ngjyrën, përkatësinë dhe një përshtatje të shkurtër, jo gjithë tekstin ose program xhazi anglisht.

• Lindi në Nju-Jork më 1957 nga prindër grekë prej Selanikut.
• E diplomuar në Manhattan School of Music.
• Erdhi në Greqi më 1982; punoi me Manos Hadjidakis.