Elli Paspala

Elli Paspala, kökleri Selanik’te olan bir ailede New York’ta büyüdü. Çocukken piyano eğitimine başladı ve Manhattan School of Music’ten mezun oldu. Soprano Judith Raskin ile klasik şan, William Hickey ile oyunculuk çalıştı. ABD ve Kanada konserleri, birden fazla müzik geleneğinde rahat bir yorumcu yetiştirdi.

1982’de Yunanistan’a geldi. Manos Hadjidakis ile konserler ve kayıtlar, erken Yunan kariyerinde belirleyici oldu. Bu bağ Amerika’da tanıdığı müziği silmedi. Sonraki repertuvarı iki ortamdan da beslendi; Yunan besteciler yeni şarkılar ve ülkenin çağdaş müziğinde ayrı bir yer kazandırdı.

Ortakları arasında Panagiotis Kalantzopoulos, Evanthia Reboutsika, David Lynch, Stavros Lantsias ve Takis Farazis vardır. Küçük topluluklar sesi farklı çalgı birleşimleriyle buluşturur, büyük projeler başka olanaklar sunar. Yunan Ulusal Operası arşivi, 2022 Μέσα χώρα (İç Ülke) katılımını da belgeler. O yılın röportajında her dilin müzikal niteliğinin yorumu nasıl etkilediğini anlattı. Dil projeden projeye, üslup ve çalgısal eşlikle birlikte değişir.

İlk kişisel albümü Στη λάμψη του φεγγαριού (Ay Işığında), 1988’de yabancı dil repertuvarıyla çıktı. 1990’da Stamos Semsis’in müziği ve Yunanca sözlerle Το νησί των λωτοφάγων (Lotus Yiyenlerin Adası) geldi. Bu kayıtlar kişisel diskografinin başından farklı dil ve müzik yönleri gösterir.

1997’deki Για τη συνήθεια του έρωτα (Aşk Alışkanlığı İçin), Panagiotis Kalantzopoulos’un müziğiyle çeşitli söz yazarlarını birleştirir. Λευκό μου γιασεμί (Beyaz Yaseminim) sözleri Michalis Ganas’ındır. 2001 Trio (Üçlü) başka bir ortam verir. Ocak 2001’de Sfendona’da kaydedilen canlı versiyonda Stavros Lantsias klasik gitar, David Lynch flüt ve vurmalı çalgılar çalar. Düzenleme, tınlatılan teller ve flütün nefesiyle sesi çevreleyen küçük bir topluluğa taşır.

Temmuz 2023 Herodeion konseri My American Songbook (Amerikan Şarkı Kitabım), Cole Porter ve Gershwin’den Joni Mitchell ile Prince’e New York bağlantılı repertuvara döndü. Atina-Epidauros Festivali Vassilikos’u ve Lynch yönetimindeki topluluğu, piyanoda Farazis’i belgeler. Amerikan repertuvarı Yunanca kayıtlarla, her biri kendi dili ve müzik bağlamıyla yan yana durur.

Paspala müzik eğitimi, Yunan şarkı yazarları ve farklı icra geleneklerini buluşturur. Dil üzerine açıklaması, sesin yanında sözcükleri de dinlemeye yönlendirir.

Stavros Lantsias’ın resmî YouTube kanalında Λευκό μου γιασεμί’yi bulun. Başlıkta λευκό, “beyaz”, ve μου, “benim” sözcüklerini tanıyın. Kendi çiçeğinizi anlatın: Το λουλούδι μου είναι λευκό, “Çiçeğim beyaz”. Τα λουλούδια μου είναι λευκά, “Çiçeklerim beyaz” biçimine geçip sıfatın sonuna dikkat edin. Önce uyarlanmış metni sesli okuyun, sonra günlük konuşmayı şarkıyla karşılaştırın. A2 etkinliği renk, iyelik ve kısa uyum örüntüsünü çalışır; bütün sözleri ya da İngilizce caz programını değil.

• 1957’de New York’ta Selanikli Yunan anne babadan doğdu.
• Manhattan School of Music mezunu.
• 1982’de Yunanistan’a geldi; Manos Hadjidakis ile çalıştı.