Giorgos Zongolopoulos

Giorgos Zongolopoulos, i njohur ndërkombëtarisht edhe si George ose Georgios Zongolopoulos, lindi në Athinë më 1903. Studioi skulpturë në Shkollën e Arteve të Bukura të Athinës nga 1924 deri më 1930, me Thomas Thomopoulos. Më pas punoi në departamentin arkitekturor të Ministrisë së Arsimit, duke projektuar shkolla dhe ndërtesa të tjera. Arkitektura ndihmoi që marrëdhënia mes veprës dhe vendit të mbetej shqetësim i vazhdueshëm.

Më 1936 u martua me piktoren Eleni Paschalidou-Zongolopoulou, me të cilën ndau një jetë të gjatë artistike dhe studio në Greqi e Paris. Një bursë e qeverisë franceze e çoi në studion pariziane të Marcel Gimond më 1949. Studimet në Itali në fillim të viteve 1950 thelluan njohuritë për derdhjen e bronzit dhe skulpturën historike. Ekspozitat ndërkombëtare e prezantuan veprën e tij në ndryshim para publikut jashtë Greqisë.

Gradualisht kaloi nga figura njerëzore të dallueshme te ndërtime të thjeshtuara dhe abstrakte. Metali, zbrazëtia, uji dhe lëvizja zgjeruan mundësitë e skulpturës. Porositë publike e sollën këtë kërkim në vendet ku njerëzit kalojnë çdo ditë. Më 2004 themeloi Fondacionin e tij dhe vdiq po atë vit. Fondacioni ruan veprat e të dy artistëve në shtëpinë dhe studion e tyre të dikurshme në Psychiko, Athinë, duke dokumentuar vizatimet, maketet dhe vendimet praktike pas skulpturave publike.

Portreti prej bronzi Ο ζωγράφος Μίμης Βιτσώρης (Piktori Mimis Vitsoris, 1934), në Galerinë Kombëtare, dëshmon vëmendjen e hershme ndaj fytyrës njerëzore. Μνημείο Ζαλόγγου (Monumenti i Zalongos), përuruar më 1961, përkujton gratë e Sulit me figura të lidhura dhe të thjeshtuara në gur të bardhë. Përmasat dhe konturi u menduan në raport me peizazhin malor, në bashkëpunim me arkitektin Patroklos Karantinos.

Γλυπτό ΔΕΘ (Skulptura e Panairit Ndërkombëtar të Selanikut, 1966) sjell forma abstrakte metalike në qytet. Në Ομπρέλες (Çadrat), mbulesa e njohur bëhet skelet, në vend të strehës nga shiu. Instalacioni bregdetar i vitit 1997 lejon të shohësh përmes vijave drejt detit dhe qiellit. Ndryshimi i dritës dhe i këndvështrimit ndryshon lidhjen e skulpturës me mjedisin.

Gjetkë uji prodhon lëvizje reale: Πεντάκυκλο (Pesë rrathë, 2001), vepër hidrokinetike e vendosur në sheshin Omonia të Athinës, përdor ujë për të lëvizur rrathët metalikë. Instalacioni muzeal Çadrat eksploroi gjithashtu lëvizjen me ujë. Këto vepra tregojnë pse materiali, mekanizmi dhe vendi duhen parë së bashku. Një skulpturë publike mund të organizojë një pamje, të hedhë hije ose të sjellë ritëm të ndryshueshëm në një rrugë qyteti të njohur.

Hap faqen historike të Fondacionit ΟΜΠΡΕΛΕΣ, 12.01.1997 (Çadrat, 12 janar 1997) dhe shiko fotografinë e bregdetit. Përshkruaj tri gjëra me μπροστά, πίσω dhe ανάμεσα: çfarë është përpara, prapa ose mes formave metalike? Shkruaj atë që duket nga ai këndvështrim, përfshirë një hije nëse e sheh.

Pastaj ndrysho μία ψηλή ομπρέλα në πολλές ψηλές ομπρέλες, duke vënë re si mbiemri e ndjek emrin në shumës. Teksti grek i përshtatur jep një model. Ushtrimi lidh fjalorin e përditshëm me interesin e Zongolopoulos për hapësirën e hapur: boshllëqet mes formave dhe deti pas tyre janë po aq të dobishme për t’u përshkruar sa metali.

• Projektoi shkolla përpara se t’i përkushtohej skulpturës.
• Viti 1961 shënon përurimin e Monumentit të Zalongos; ndërtimi u bë më 1954–1960.
• Fondacioni ruan veprat e tij dhe të piktores Eleni Paschalidou-Zongolopoulou.