Roula Pateraki

Roula Pateraki urodziła się w Salonikach. Opowiadała, że teatr nie był początkowo jej wyborem: gdy miała około dziesięciu lat, nauczyciele zauważyli jej talent, a rodzice skierowali ją na scenę. W tym wieku po raz pierwszy wystąpiła, jako Izaak w Η Θυσία του Αβραάμ (Ofiara Abrahama). Ukończyła literaturę angielską na Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach, kształciła się w szkole aktorskiej Kyriazisa Charatsarisa i grała w zawodowym zespole Ελεύθερο Θέατρο (Wolny Teatr).

W Salonikach była członkinią założycielką Warsztatu Teatralnego, a potem stworzyła własną Επιθεώρηση Δραματικής Τέχνης (Przegląd Sztuki Dramatycznej), działającą w latach 1978–1985 jednocześnie jako szkoła aktorska i zawodowy zespół. Reżyserowała tam i grała w sztukach m.in. Toma Stopparda, Samuela Becketta i Henrika Ibsena. Po przeprowadzce do Aten założyła w 1990 roku Teatr Dramatyczny Roula Pateraki.

Jako aktorka grała główne role, takie jak Rebeka West w Rosmersholmie Ibsena, Małgorzata Gautier w Damie kameliowej i Molly Bloom z Ulissesa Jamesa Joyce’a. Występowała też w filmach, m.in. w Το μόνον της ζωής του ταξείδιον (Jedyna podróż jego życia) Lakisa Papastathisa. W 2016 roku wyreżyserowała w Greckim Teatrze Narodowym sceniczną wersję Przełamując fale i sama w niej zagrała.

Pateraki jest znana z wymagającego teatru skupionego na tekście i z prób, które mogą trwać wiele miesięcy. Aktor Giannis Palamiotis, który uczył się i pracował z nią w Salonikach, łączy jej podejście ze stylizowanym aktorstwem skandynawskim, z Grotowskim i Peterem Brookiem oraz z filmowcami takimi jak Bergman, Dreyer i Tarkowski. Ona sama mówi, że własny system ćwiczeń aktorskich rozwinęła dzięki Augustowi Strindbergowi, którego Προς Δαμασκόν (Do Damaszku) wystawiła w 2016 roku w Onassis Stegi jako pierwszą grecką inscenizację tej sztuki.

Jej praca z tekstami starożytnymi jest szczególnie ciekawa dla uczących się. Dla Teatru Narodowego w starożytnym Epidauros w 2008 roku połączyła Οιδίπους Τύραννος (Król Edyp) i Οιδίπους επί Κολωνώ (Edyp w Kolonos) w jedno przedstawienie. Zamiast korzystać z istniejącego przekładu, przygotowała z Giannisem Lignadisem nową wersję w nowogreckim, skracając tylko powtórzenia i zachowując pieśni chóru oraz monologi Edypa. W 2014 roku zaadaptowała historię wojny peloponeskiej Tukidydesa jako Το μανιφέστο του πολέμου (Manifest wojny), część I, dla Małego Teatru starożytnego Epidauros, z mową pogrzebową Peryklesa na zakończenie.

Wspierała też współczesnych greckich dramatopisarzy. W 2018 roku wyreżyserowała w Peiraios 260 trzygodzinne „czerwone przedstawienie” zbudowane z jedenastu sztuk Louli Anagnostaki, a w 2019 roku zakończyła trylogię opartą na Πεθαίνω σα χώρα (Umieram jak kraj) Dimitrisa Dimitriadisa przedstawieniem w niedokończonym tunelu metra w Pireusie.

Przedstawienia Pateraki pokazują, jak grecki teatr utrzymuje przy życiu teksty starożytne i współczesne, wypowiadając je dzisiejszą greką. Cyfrowe archiwum Teatru Narodowego przechowuje program i zdjęcia jej Edypa z 2008 roku, a Festiwal Ateński i Epidauryjski ma strony o jej projektach poświęconych Tukidydesowi i Anagnostaki. Spróbuj małej próby w domu: wybierz zdanie z greckiego tekstu na tej stronie, na przykład Οι ηθοποιοί διαβάζουν το κείμενο (Aktorzy czytają tekst). Przeczytaj je raz normalnie, a potem wykonaj dwa polecenia partnera: πιο αργά (wolniej) i πιο δυνατά (głośniej). Zamieńcie się rolami. Te polecenia to nasze własne ćwiczenie, nie słowa z jej przedstawień.

• Jej pierwszą rolą, w wieku około dziesięciu lat, był chłopiec Izaak w Ofierze Abrahama.
• Zanim zaczęła uczyć się aktorstwa, ukończyła literaturę angielską.
• Jej projekt o Anagnostaki z 2018 roku grano równolegle z osobnym „białym przedstawieniem” w innej sali tego samego miejsca.
• Jedno z jej przedstawień w 2019 roku odbyło się w niedokończonym tunelu metra, dla zaledwie 60 widzów.