Agathonas Iakovidis

Agathonas Iakovidis urodził się w 1955 roku w Evangelismos, wsi niedaleko Lagkadas, na północ od Salonik. W wywiadzie z 2014 roku wyjaśnił, że wieś jego rodziców zbudowali uchodźcy z Azji Mniejszej, którzy przybyli w 1923 roku; jego dziadkowie pochodzili z okolic między Izmitem a Bursą. Pierwsze piosenki, jakie słyszał, były melodiami z tego świata uchodźców. Zaczął zajmować się muzyką około 1971 roku i sam nauczył się niemal wszystkich instrumentów strunowych rebetiko: gitary, baglamasu, oudu, buzuki, tzourasu, mandoli i mandoliny.

Jego pierwszy zawodowy występ odbył się w 1973 roku w małym klubie muzycznym w Salonikach i od tej pory poświęcił się rebetiko. Około 1977 roku założył Zespół Rebetiko z Salonik, który grał w lokalach, koncertował w całej Grecji i nagrał dwa albumy. W latach 1981–1987 pracował w Atenach z muzykami takimi jak Giorgos Koros i Vasilis Soukas, a potem wrócił, by żyć i pracować w Salonikach. Później koncerty zaprowadziły go do Europy, Stanów Zjednoczonych i Australii.

W 2013 roku młody zespół Koza Mostra zaprosił go do wspólnego śpiewania i razem reprezentowali Grecję na Eurowizji w Malmö. Agathonas występował do końca życia. Zmarł w Salonikach 5 sierpnia 2020 roku w wieku 65 lat.

Agathonas był zarazem wykonawcą i kolekcjonerem. Zbierał piosenki wydane na szelakowych płytach gramofonowych od 1885 roku do lat 60.: rebetiko, ale także pieśni ludowe, operetkę i przeboje epoki. W 2014 roku szacował, że istnieje około 25 000 takich płyt, i mówił, że ma prawie wszystkie, zarchiwizowane w komputerze według kompozytora, śpiewaka i daty nagrania. Wykorzystywał tę kolekcję w audycjach radiowych, a przede wszystkim na scenie, gdzie śpiewał znane rebetika obok starych piosenek, które mało kto jeszcze pamiętał.

Jego nagrania służą temu samemu celowi. Po dwóch albumach z Zespołem Rebetiko z Salonik w 1982 i 1983 roku nagrał Τα μπελεντέρια (Ta Belenteria, 1994) z podtytułem rzadkie rebetika w nowym nagraniu. Późniejsze albumy to między innymi płyta z 1998 roku ze śpiewaczką Glykerią, duety rebetiko z Babisem Golesem oraz album z 2000 roku poświęcony kompozytorowi Kostasowi Skarvelisowi. Za swój największy wzór uważał Markosa Wamwakarisa i współpracował ze starszym muzykiem rebetiko Roukounasem.

Lubił też łączyć style. Nagrał piosenkę z rockowym wokalistą Antonisem Tourkogiorgisem, a w 2013 roku zaśpiewał Alcohol Is Free z Koza Mostra, młodym zespołem grającym balkan beat. Mimo angielskiego tytułu piosenka jest śpiewana po grecku. Zajęła szóste miejsce w finale Eurowizji.

Gdy Agathonas zmarł w 2020 roku, muzycy, gazety i politycy w całej Grecji oddali mu hołd, a pochowano go przy dźwiękach rebetiko i baglamasu. Grecki nadawca publiczny ERT przechowuje w swoim archiwum internetowym program z 1983 roku Νέα Πρόσωπα (Nowe twarze), w którym on i Zespół Rebetiko z Salonik rozmawiają o rebetiko i grają na swoich instrumentach. Spróbuj krótkiego zadania ze słuchania: posłuchaj minuty jednego z jego nagrań, na przykład z płyty Τα μπελεντέρια, nie patrząc na tekst. Nazwij to, co słyszysz, prostym greckim: Ακούω τη φωνή (Słyszę głos), Ακούω ένα μπουζούκι (Słyszę buzuki), Ακούω μια κιθάρα (Słyszę gitarę). To nasze własne zdania do ćwiczeń, nie słowa z piosenek.

• Jego ulubionym instrumentem było buzuki, ale nazywał siebie tylko przeciętnym buzukistą, bo jako chłopiec musiał nauczyć się wszystkich instrumentów strunowych.
• Większość z 25 000 starych płyt, o których mówił, stanowiły pieśni ludowe; rebetiko było tylko około jednej trzeciej.
• W maju 2020 roku grał rebetiko przy wejściu do szpitala Papageorgiou w Salonikach, by podziękować pracownikom ochrony zdrowia.
• Odrzucał tytuł rebetisa: mówił, że dziś nie ma rebetów w dawnym sensie, bo dawni nie mieli co jeść.