Rita Boumi-Papa

Rita Boumi urodziła się na Syros w 1906 roku. Już jako dziecko, około 1919 roku, publikowała wiersze w długo ukazującym się czasopiśmie dla dzieci Η Διάπλασις των Παίδων (Kształcenie dzieci). Około 1920 roku, jeszcze jako nastolatka, zamieszkała w Syrakuzach na Sycylii, gdzie studiowała pedagogikę i wyszkoliła się w metodzie Montessori; źródła nieco różnią się co do jej dokładnego wieku w chwili przeprowadzki. Na Syros wróciła w 1929 roku, kiedy jej wiersz Μικρέ μου αλήτη… (Mój mały włóczęgo…) ukazał się w ateńskim czasopiśmie Νέα Εστία (Nowe Ognisko).

Po powrocie do Grecji od 1929 roku była redaktorką naczelną pisma Ιόνιος Ανθολογία (Antologia jońska), w latach 1930–1932 wydawała czasopismo Κυκλάδες (Cyklady), a w latach 1930–1933 kierowała fundacją opieki nad dziećmi. W 1936 roku wyszła za poetę Nikosa Pappasa. Para mieszkała w jego rodzinnym mieście, Trikali, mniej więcej do 1940 roku, a potem osiadła na stałe w Atenach.

Utrzymywała się z pracy dziennikarki i tłumaczki w czasopismach i gazetach, m.in. w Νέα Εστία oraz, w latach 1957–1960, w lewicowym dzienniku Η Αυγή (Świt). Związana z lewicą, przeżyła niemiecką okupację w Atenach i przekuła to doświadczenie w poezję. W latach 1956–1958 wydawała też własne pismo poetyckie Εφημερίδα των ποιητών (Gazeta poetów). Zmarła w Atenach w 1984 roku.

Jej pierwszy tomik, Τα τραγούδια στην αγάπη (Pieśni dla miłości), ukazał się w 1930 roku. Drugi, Οι σφυγμοί της σιγής μου (Puls mojego milczenia), otrzymał w 1935 roku wyróżnienie Akademii Ateńskiej: archiwum Narodowego Centrum Książki nazywa je pierwszym wyróżnieniem honorowym, a inwentarz jej spuścizny w Princeton – pierwszą nagrodą. Wojna zmieniła jej głos. Αθήνα · Δεκέμβρης 1944 (Ateny · Grudzień 1944) zdobył w 1945 roku Pierwszą Nagrodę Ruchu Oporu Narodowego. W 1949 roku, gdy ukazał się jej włoskojęzyczny tomik Ritorno in Ortigia (Powrót na Ortygię), otrzymała Międzynarodową Nagrodę Syrakuz.

Jej najbardziej znana książka, Χίλια σκοτωμένα κορίτσια (Tysiąc zabitych dziewcząt, 1963), oddaje ostatnie słowa kobiet straconych za udział w ruchu oporu i zamienia listę nazwisk w poetycki pomnik. Wśród późniejszych tomików jest Φως ιλαρόν (Światło radosne, 1966), który zapożycza nazwę od starochrześcijańskiego hymnu wieczornego. W 1975 roku wydała opowiadania Όταν πεινούσαμε και πολεμούσαμε (Kiedy głodowaliśmy i walczyliśmy), osadzone w latach 1941–45. Krytycy opisują jej twórczość jako zakorzenioną w miłości do przyrody, zmysłową i liryczną, z pytaniami politycznymi i społecznymi, które po wojnie przybierają na sile.

Przekład towarzyszył jej własnym wierszom. Przełożyła na grecki Cichy Don Szołochowa, Murphy'ego Becketta oraz wielu poetów bułgarskich i rumuńskich, a z Nikosem Pappasem opracowała antologie poezji światowej.

Boumi-Papa należy do greckiego pokolenia dwudziestolecia międzywojennego, a jej powojenne książki uczyniły ją czołowym głosem pamięci o ruchu oporu. Krytyk Markos Avgeris nazwał ją Pasionarią poezji greckiej, od hiszpańskiej republikańskiej mówczyni Dolores Ibárruri. Jej spuścizna wraz ze spuścizną Nikosa Pappasa jest przechowywana w bibliotece Uniwersytetu w Princeton. W Atenach Archiwa Współczesnej Historii Społecznej (ΑΣΚΙ) przechowują jednostronicową kopię jej wiersza Αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες (Jeśli wyjdę na spacer z moimi zmarłymi przyjaciółkami), który później zainspirował krótki niemiecko-grecki film-poemat. Spróbuj: wyszukaj ten tytuł w SearchCulture.gr. Następnie przyporządkuj pięć jej tytułów do trzech greckich etykiet, ποίημα (wiersz), συλλογή (tomik) lub μετάφραση (przekład), i ponumeruj tomiki po kolei: η πρώτη συλλογή, η δεύτερη συλλογή, η τρίτη συλλογή.

• Jako dziecko, około 1919 roku, publikowała wiersze w czasopiśmie dla dzieci Η Διάπλασις των Παίδων.
• Na Sycylii wyszkoliła się na pedagożkę metody Montessori.
• Jedna z jej książek poetyckich, Ritorno in Ortigia, jest napisana po włosku.
• Uhonorowały ją także państwo rumuńskie i Akademia w Bukareszcie.