Manto Mawrogenus

Manto Mawrogenus urodziła się w 1796 roku w Trieście, wówczas austriackim porcie z bogatą grecką społecznością kupiecką. Jej ojciec, Nikolaos Mawrogenis, był kupcem z Mykonos, a rodzina była spokrewniona z fanariocką arystokracją. Manto otrzymała wykształcenie, jakie miało niewiele greckich dziewcząt jej czasów: studiowała historię i filozofię starożytnej Grecji oraz nauczyła się francuskiego i włoskiego. Po śmierci ojca rodzina osiadła na Mykonos.

Gdy wiosną 1821 roku wybuchła Rewolucja, Manto miała około dwudziestu pięciu lat. Przekonała notabli Mykonos, by przyłączyli się do powstania, i za swój spadek wyposażała statki oraz opłacała ich załogi. W 1822 roku, gdy wojska osmańskie próbowały wylądować na wyspie, zapamiętano ją jako przywódczynię miejscowych mężczyzn, którzy je odparli. Następnie udała się na Peloponez i Eubeję, finansując i wspierając oddziały bojowników, i pisała listy do kobiet Europy Zachodniej, zwłaszcza w Paryżu, prosząc o poparcie sprawy greckiej. W tych latach była zaręczona z Dimitriosem Ipsilantisem, jednym z przywódców Rewolucji, ale zaręczyny zerwano.

Po uzyskaniu niepodległości mieszkała w Nauplionie, pierwszej stolicy nowego państwa, i prosiła rząd o pomoc, gdyż z jej bogactwa nie zostało prawie nic. Otrzymała niewiele. Ostatnie lata spędziła na Paros, biedna i w dużej mierze zapomniana, i zmarła tam w lipcu 1848 roku.

Manto Mawrogenus nie pisała książek ani nie wygrywała słynnych bitew; to, co robiła, to dawanie. Rewolucje potrzebują pieniędzy tak samo jak odwagi, a w 1821 roku nie było państwa greckiego, skarbu ani regularnej armii. Statki musiały być kupowane, uzbrajane i obsadzane przez osoby prywatne, a żołnierzy trzeba było wyżywić. Manto włożyła w ten wysiłek swój spadek, jeden z największych na Mykonos, i pod koniec wojny wydała go prawie w całości.

Pamięta się ją za trzy rzeczy. Po pierwsze, wprowadziła swoją wyspę do Rewolucji i pomogła zorganizować jej flotę. Po drugie, sama brała udział w walkach: odparcie osmańskiego desantu na Mykonos w 1822 roku to epizod, który opowiada każda relacja o jej życiu, a później podróżowała z uzbrojonymi ludźmi po lądzie stałym. Po trzecie, rozumiała siłę opinii publicznej za granicą. Wykształcona w Trieście, biegle władająca językami europejskimi, pisała do europejskich kobiet z prośbą o współczucie i wsparcie w czasach, gdy filhellenizm szerzył się we Francji, Wielkiej Brytanii i Niemczech.

Razem z Laskariną Bubuliną ze Spetses jest jedną z dwóch kobiet, które greckie dzieci poznają jako pierwsze, ucząc się o 1821 roku: dwie bogate wyspiarki, które zamieniły swoje majątki w statki. Jej historia to także cicha lekcja o młodym państwie, które nie spieszyło się z podziękowaniem tym, którzy za nie zapłacili.

Pojedź na Mykonos, a spotkasz ją od razu. Plac przy porcie miasta Mykonos nazywany jest potocznie Πλατεία Μαντώς (Plac Manto), i tam stoi jej pomnik z brązu. Odwiedzającym pokazuje się też jej rodzinny dom w mieście. Grecy w pewnym wieku pamiętają jej twarz na monecie dwudrachmowej, która była w obiegu aż do wprowadzenia euro w 2002 roku. Ulice o nazwie Μαντώς Μαυρογένους istnieją w Atenach, Pireusie i wielu innych miastach, a szkoły co roku czczą ją około 25 marca, święta narodowego Rewolucji. Jej życie zainspirowało grecki film fabularny Μαντώ Μαυρογένους (1971) z Jenny Karezi w roli tytułowej oraz kilka powieści i biografii.

• Urodziła się nie w Grecji, lecz w Trieście, który był wtedy częścią Cesarstwa Austriackiego.
• Mówiła po francusku i po włosku i pisała do kobiet Paryża z prośbą o pomoc dla Grecji.
• Jej portret widniał na greckiej monecie dwudrachmowej, a Bubulina na monecie jednodrachmowej.
• Choć była jedną z najbogatszych kobiet Morza Egejskiego, zmarła w biedzie na wyspie Paros w 1848 roku.