Maria Mitsora

Maria Mitsora (Grieks Μαρία Μήτσορα) werd in 1946 in Athene geboren. In een interview uit 2013 met het Atheense tijdschrift LiFO noemde ze zichzelf een echte Atheense: ze werd geboren in een kraamkliniek in de Solonosstraat, groeide op in Nea Smyrni en woont sinds 1964 in Kolonaki. Ze studeerde sociologie in Parijs, aan de Sorbonne en in Vincennes, waar ze een studie over de dynamiek van kleine groepen indiende. In interviews haalde ze herinneringen op aan het Londen van de jaren zestig en aan Parijs in mei 1968.

Ze heeft veel gereisd, van de poolcirkel tot Haïti en van Peking tot het sandinistische Nicaragua, de Orinoco en Bogotá, en leerde Spaans om Latijns-Amerika beter te leren kennen. Volgens haarzelf begon ze na haar dertigste te schrijven. Ze noemt zichzelf een ‘underground’-schrijfster van die jaren, maar geen beatschrijfster, en noemt een vriendenkring waartoe de schilder Alexis Akrithakis en de dichter Tasos Denegris behoorden; hun revolutie was volgens haar vooral esthetisch en grotendeels een reactie op de militaire dictatuur. Eind jaren zeventig werkte ze mee aan het tijdschrift Σήμα (Signaal), dat voor de rechter kwam wegens ‘schending van de openbare eerbaarheid’, en in het eerste jaar van het tijdschrift Αμφί nam ze de rol van verantwoordelijk uitgever op zich, omdat niemand anders dat wilde.

Haar eerste boek, de verhalenbundel Άννα, να ένα άλλο (Anna, hier is er nog een), verscheen in 1978. In november 2025 publiceerde LiFO een tekst uit Ανθός ΜεταΝοήματος, een boek in wording dat Patakis voor 2026 heeft aangekondigd.

Mitsora’s romans zijn Σκόρπια δύναμη (Verstrooide kracht, 1982), Η περίληψη του κόσμου (De samenvatting van de wereld, 1985), Ο ήλιος δύω (1997) en Καλός καιρός / μετακίνηση (Mooi weer / Verplaatsing, 2005). In het eerste nummer van LiFO beschreef de schrijver Stathis Tsagarousianos haar vroegere boeken als opgedragen ‘aan wie met gemis leefden’: hard, aforistisch, rock en punk van toon. Hij voegde eraan toe dat Σκόρπια δύναμη in de jaren tachtig een evangelie voor jongeren was geworden. Ο ήλιος δύω betreedt de wereld van de heroïne; de titel koppelt ο ήλιος (de zon) aan δύω, de werkwoordsvorm van de eerste persoon, in plaats van het verwachte ο ήλιος δύει (de zon gaat onder). Met Καλός καιρός / μετακίνηση wilde ze, vertelde ze hem, ‘iets positiefs schrijven’.

Haar kortere proza is even gevarieerd. Με λένε λέξη (Ik heet Woord, 2008) is een autobiografisch verhaal voor de Patakis-reeks Η κουζίνα του συγγραφέα (De keuken van de schrijver). Από τη μέση και κάτω (Van het midden naar beneden, 2014) bundelt verhalen die in Athene spelen, een ervan in het oude centrum bij Monastiraki. Η κυρία Τασία και ο Γουλιέλμος Καταβάθος (Mevrouw Tasia en Goulielmos Katavathos, 2021) bouwt poëtisch proza rond een binnenplaats die in een tuin verloren ging. In 2018 publiceerde Yale University Press zestien van haar verhalen, vertaald door Jacob Moe, als On My Aunt’s Shallow Grave White Roses Have Already Bloomed; volgens de uitgever beslaan ze veertig jaar en gaan ze van Athene naar verzonnen Latijns-Amerikaanse stadjes en sciencefictionwerelden.

De meeste van haar recente boeken verschijnen bij Patakis, dat haar debuut uit 1978 in 2007 herdrukte, en de Yale-vertaling in de reeks Margellos World Republic of Letters bracht haar bij Engelstalige lezers. In 2025 noemde LiFO haar een stille maar zeer belangrijke aanwezigheid in de Griekse literatuur. Ga voor een Griekse opdracht uit van twee van haar titels. Lees ο ήλιος δύει (de zon gaat onder) en daarna Ο ήλιος δύω, en benoem de persoon van elk werkwoord: eerst de derde, dan de eerste. Kijk daarna naar Με λένε λέξη (Ik heet Woord), waar het alledaagse με λένε… (ik heet…) een woord voorstelt in plaats van een mens. Schrijf twee eigen zinnen in de eerste persoon volgens hetzelfde patroon, bijvoorbeeld Με λένε Μαρία (Ik heet Maria) en Με λένε βροχή (Ik heet regen). Dit zijn onze eigen oefenzinnen, geen citaten.

• Haar romantitel Ο ήλιος δύω koppelt ‘de zon’ aan een werkwoord in de eerste persoon, waar alledaags Grieks ο ήλιος δύει zegt.
• Haar autobiografische boek Με λένε λέξη speelt met με λένε…, de zin waarmee je in het Grieks je naam zegt.
• Ze studeerde sociologie in Parijs en schreef een studie over de dynamiek van kleine groepen.
• Ze werd in het eerste jaar verantwoordelijk uitgever van het tijdschrift Αμφί omdat, zo herinnert ze zich, niemand anders het wilde.