Μαρία Μήτσορα

Η Μαρία Μήτσορα γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Σε συνέντευξη του 2013 στο αθηναϊκό περιοδικό LiFO δήλωσε βέρα Αθηναία: γεννήθηκε σε μαιευτήριο της οδού Σόλωνος, μεγάλωσε στη Νέα Σμύρνη και ζει στο Κολωνάκι από το 1964. Σπούδασε κοινωνιολογία στο Παρίσι, στη Σορβόννη και στη Βενσέν, όπου κατέθεσε μια εργασία για τη δυναμική των μικρών ομάδων. Σε συνεντεύξεις έχει θυμηθεί το Λονδίνο της δεκαετίας του 1960 και το Παρίσι του Μάη του 1968.

Έχει ταξιδέψει πολύ, από τον Πολικό Κύκλο ως την Αϊτή και από το Πεκίνο ως τη Νικαράγουα των Σαντινίστας, τον Ορινόκο και την Μπογκοτά, και έμαθε ισπανικά για να γνωρίσει καλύτερα τη Λατινική Αμερική. Λέει ότι άρχισε να γράφει μετά τα τριάντα. Αυτοχαρακτηρίζεται «underground» συγγραφέας εκείνων των χρόνων, όχι όμως beat, και αναφέρει μια παρέα φίλων στην οποία ανήκαν ο ζωγράφος Αλέξης Ακριθάκης και ο ποιητής Τάσος Δενέγρης· η επανάστασή τους, λέει, ήταν πρωτίστως αισθητική και σε μεγάλο βαθμό αντίδραση στη χούντα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 συνεργάστηκε με το περιοδικό «Σήμα», που βρέθηκε στα δικαστήρια για «προσβολή της δημοσίας αιδούς», και δέχτηκε να γίνει υπεύθυνη έκδοσης του περιοδικού «Αμφί» τον πρώτο χρόνο του, επειδή κανείς άλλος δεν το αναλάμβανε.

Το πρώτο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων Άννα, να ένα άλλο, κυκλοφόρησε το 1978. Τον Νοέμβριο του 2025 η LiFO δημοσίευσε ένα κείμενο από το Ανθός ΜεταΝοήματος, ένα βιβλίο σε εξέλιξη που οι Εκδόσεις Πατάκη ανακοίνωσαν για το 2026.

Τα μυθιστορήματα της Μήτσορα είναι η Σκόρπια δύναμη (1982), Η περίληψη του κόσμου (1985), Ο ήλιος δύω (1997) και το Καλός καιρός / μετακίνηση (2005). Στο πρώτο τεύχος της LiFO ο συγγραφέας Στάθης Τσαγκαρουσιάνος περιέγραψε τα παλαιότερα βιβλία της ως αφιερωμένα «σε αυτούς που έζησαν με την έλλειψη»: σκληρά, αφοριστικά, με τρόπο ροκ και πανκ. Πρόσθεσε ότι η Σκόρπια δύναμη είχε γίνει ευαγγέλιο για τους νέους στη δεκαετία του '80. Ο ήλιος δύω μπαίνει στον κόσμο της ηρωίνης· ο τίτλος του ενώνει το «ο ήλιος» με το «δύω», τον τύπο του ρήματος σε πρώτο πρόσωπο, αντί για το αναμενόμενο «ο ήλιος δύει». Με το Καλός καιρός / μετακίνηση, όπως του είπε, ήθελε «να γράψει κάτι θετικό».

Τα συντομότερα πεζά της είναι εξίσου ποικίλα. Το Με λένε λέξη (2008) είναι αυτοβιογραφικό αφήγημα για τη σειρά των Εκδόσεων Πατάκη «Η κουζίνα του συγγραφέα». Το Από τη μέση και κάτω (2014) συγκεντρώνει διηγήματα που διαδραματίζονται στην Αθήνα, ένα από αυτά στο παλιό κέντρο κοντά στο Μοναστηράκι. Το Η κυρία Τασία και ο Γουλιέλμος Καταβάθος (2021) στήνει μια ποιητική πρόζα γύρω από μια αυλή που χάθηκε σε έναν κήπο. Το 2018 οι Εκδόσεις του Πανεπιστημίου Γέιλ κυκλοφόρησαν δεκαέξι διηγήματά της, σε μετάφραση του Τζέικομπ Μο, με τον τίτλο On My Aunt’s Shallow Grave White Roses Have Already Bloomed· ο εκδότης σημειώνει ότι καλύπτουν σαράντα χρόνια και ταξιδεύουν από την Αθήνα σε φανταστικές πόλεις της Λατινικής Αμερικής και σε σκηνικά επιστημονικής φαντασίας.

Τα περισσότερα πρόσφατα βιβλία της Μήτσορα κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Πατάκη, που επανεξέδωσαν το πρώτο της βιβλίο του 1978 το 2007, ενώ η μετάφραση του Γέιλ, στη σειρά Margellos World Republic of Letters, τη γνώρισε στο αγγλόφωνο κοινό. Το 2025 η LiFO την αποκάλεσε αθόρυβη αλλά σημαντικότατη παρουσία στην ελληνική λογοτεχνία. Για μια άσκηση στα ελληνικά, ξεκινήστε από δύο τίτλους της. Διαβάστε το «ο ήλιος δύει» και έπειτα το «Ο ήλιος δύω» και πείτε σε ποιο πρόσωπο είναι κάθε ρήμα: πρώτα τρίτο, μετά πρώτο. Έπειτα δείτε το «Με λένε λέξη», όπου η καθημερινή φράση «με λένε…» συστήνει μια λέξη αντί για έναν άνθρωπο. Γράψτε δύο δικές σας προτάσεις σε πρώτο πρόσωπο με το ίδιο σχήμα, για παράδειγμα «Με λένε Μαρία» και «Με λένε βροχή». Είναι δικές μας προτάσεις εξάσκησης, όχι παραθέματα.

• Ο τίτλος του μυθιστορήματός της «Ο ήλιος δύω» συνδυάζει τον ήλιο με ρήμα σε πρώτο πρόσωπο, ενώ στην καθημερινή γλώσσα λέμε «ο ήλιος δύει».
• Το αυτοβιογραφικό της βιβλίο «Με λένε λέξη» παίζει με το «με λένε…», τη φράση με την οποία λέμε το όνομά μας.
• Σπούδασε κοινωνιολογία στο Παρίσι και έγραψε εργασία για τη δυναμική των μικρών ομάδων.
• Έγινε υπεύθυνη έκδοσης του περιοδικού «Αμφί» τον πρώτο χρόνο του, επειδή, όπως θυμάται, κανείς άλλος δεν ήθελε.