Maria Mitsora

Maria Mitsora (Yunanca Μαρία Μήτσορα) 1946’da Atina’da doğdu. Atina’daki LiFO dergisine 2013’te verdiği bir söyleşide kendini gerçek bir Atinalı olarak tanımladı: Solonos Caddesi’ndeki bir doğumevinde doğdu, Nea Smyrni’de büyüdü ve 1964’ten beri Kolonaki’de yaşıyor. Paris’te, Sorbonne’da ve Vincennes’de sosyoloji okudu; orada küçük grupların dinamiği üzerine bir çalışma sundu. Söyleşilerde 1960’ların Londra’sını ve Mayıs 1968 Paris’ini anlattı.

Kuzey Kutup Dairesi’nden Haiti’ye, Pekin’den Sandinist Nikaragua’ya, Orinoco’ya ve Bogota’ya kadar çok yolculuk yaptı; Latin Amerika’yı daha iyi tanımak için İspanyolca öğrendi. Yazmaya otuzundan sonra başladığını söylüyor. Kendini o yılların “underground” yazarı olarak, ama beat yazarı olarak değil, tanımlıyor ve ressam Alexis Akrithakis ile şair Tasos Denegris’in de içinde olduğu bir dost çevresinden söz ediyor; ona göre onların devrimi her şeyden önce estetikti ve büyük ölçüde askerî diktatörlüğe bir tepkiydi. 1970’lerin sonunda “genel ahlaka hakaret” gerekçesiyle mahkemeye verilen Σήμα (İşaret) dergisiyle çalıştı ve başka kimse istemediği için Αμφί dergisinin ilk yılında sorumlu yayın yönetmenliğini üstlendi.

İlk kitabı, Άννα, να ένα άλλο (Anna, İşte Bir Başkası) adlı öykü derlemesi 1978’de çıktı. Kasım 2025’te LiFO, Patakis’in 2026 için duyurduğu ve hâlâ yazılmakta olan Ανθός ΜεταΝοήματος adlı kitaptan bir metin yayımladı.

Mitsora’nın romanları Σκόρπια δύναμη (Dağınık Güç, 1982), Η περίληψη του κόσμου (Dünyanın Özeti, 1985), Ο ήλιος δύω (1997) ve Καλός καιρός / μετακίνηση (Güzel Hava / Yer Değiştirme, 2005). LiFO’nun ilk sayısında yazar Stathis Tsagarousianos, onun önceki kitaplarını “yoksunlukla yaşayanlara” adanmış, sert, aforizmalı, rock ve punk tarzında kitaplar olarak tanımladı. Σκόρπια δύναμη’nın 1980’lerde gençler için bir İncil’e dönüştüğünü de ekledi. Ο ήλιος δύω eroin dünyasına girer; başlığı, beklenen ο ήλιος δύει (güneş batıyor) yerine ο ήλιος (güneş) sözcüğünü fiilin birinci tekil şahıs biçimi δύω ile birleştirir. Καλός καιρός / μετακίνηση ile, ona söylediğine göre, “olumlu bir şey yazmak” istemişti.

Kısa düzyazısı da aynı ölçüde çeşitlidir. Με λένε λέξη (Adım Sözcük, 2008), Patakis’in Η κουζίνα του συγγραφέα (Yazarın Mutfağı) dizisi için yazılmış otobiyografik bir anlatıdır. Από τη μέση και κάτω (Ortadan Aşağı, 2014) Atina’da geçen öyküleri toplar; bunlardan biri Monastiraki yakınındaki eski merkezde geçer. Η κυρία Τασία και ο Γουλιέλμος Καταβάθος (Bayan Tasia ve Gulielmos Katavathos, 2021) bir bahçede kaybolmuş bir avlunun çevresinde şiirsel bir düzyazı kurar. 2018’de Yale University Press, Jacob Moe’nun çevirisiyle on altı öyküsünü On My Aunt’s Shallow Grave White Roses Have Already Bloomed adıyla yayımladı; yayınevine göre öyküler kırk yılı kapsar ve Atina’dan hayalî Latin Amerika kasabalarına ve bilimkurgu ortamlarına uzanır.

Son kitaplarının çoğunu, 1978 tarihli ilk kitabını 2007’de yeniden basan Patakis yayımlıyor; Yale çevirisi de Margellos World Republic of Letters dizisinde onu İngilizce okurlarla buluşturdu. 2025’te LiFO onu Yunan edebiyatında sessiz ama son derece önemli bir varlık olarak niteledi. Yunanca bir alıştırma için iki kitap adından yola çıkın. Önce ο ήλιος δύει (güneş batıyor), sonra Ο ήλιος δύω okuyun ve her fiilin şahsını söyleyin: önce üçüncü, sonra birinci şahıs. Ardından gündelik με λένε… (adım…) kalıbının bir insan yerine bir sözcüğü tanıttığı Με λένε λέξη (Adım Sözcük) başlığına bakın. Aynı kalıpla birinci şahısta iki cümle yazın, örneğin Με λένε Μαρία (Adım Maria) ve Με λένε βροχή (Adım yağmur). Bunlar bizim alıştırma cümlelerimizdir, alıntı değildir.

• Ο ήλιος δύω roman başlığı “güneşi” birinci tekil şahıs bir fiille birleştirir; gündelik Yunancada ο ήλιος δύει denir.
• Otobiyografik kitabı Με λένε λέξη, Yunancada adını söylemek için kullanılan με λένε… kalıbıyla oynar.
• Paris’te sosyoloji okudu ve küçük grupların dinamiği üzerine bir çalışma yazdı.
• Hatırladığına göre başka kimse razı olmadığı için Αμφί dergisinin ilk yılında sorumlu yayın yönetmeni oldu.