grecfacilegrecfacile
Στιχηράριο του 1690 από τη NYPL: μεταγενέστερο δείγμα ελληνικής υμνογραφικής παράδοσης, όχι αυτόγραφο της Κασσιανής
Στιχηράριο του 1690 από τη NYPL: μεταγενέστερο δείγμα ελληνικής υμνογραφικής παράδοσης, όχι αυτόγραφο της Κασσιανής · NYPL, Greek chant manuscript (1690) · Public domain · Wikimedia Commons

B1Renascimento · Poetisa · hinógrafa

Kassiani (Kassia)

Κασσιανή (Κασσία)

c. 800–810 – before 867 · Constantinopla

Kassiani, também chamada Kassia, escreveu hinos gregos na Constantinopla do século IX. Foi monja e abadessa, e a sua poesia entrou no culto ortodoxo. O hino mais conhecido ouve-se na Semana Santa, mas a obra ultrapassa esse texto. Lê-la abre um caminho para o grego medieval, a língua da oração e a relação entre poema escrito e interpretação cantada.

A vida

Kassiani viveu na Constantinopla do século IX, capital do Império Bizantino. Os manuscritos chamam-lhe Kassia, Kasia, Ikasia e outras formas; Kassiani é familiar no grego moderno. Não há data exata de nascimento: os estudiosos situam-na no início do século, e a prosopografia académica regista a morte antes de 867. Foi monja e abadessa, ligada a um mosteiro da cidade. A obra revela formação na linguagem bíblica e nas tradições da escrita cristã.

As histórias da sua vida são mais precisas do que permitem as provas. Crónicas posteriores associam-na a uma seleção de noiva imperial e a uma resposta incisiva a Teófilo. O episódio famoso é uma narrativa transmitida, não uma conversa seguramente documentada; não explica todas as decisões da sua vida. Mais firme é a poesia litúrgica preservada sob o seu nome em manuscritos e, em parte, nos livros de culto. A importância está nesta presença textual contínua. A carreira recorda também a participação feminina na literatura religiosa bizantina.

A obra

Kassiani escrevia para uma cultura que lia, memorizava e cantava poesia. Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή (Senhor, a mulher caída em muitos pecados) apresenta uma mulher bíblica a pedir misericórdia. O lamento na primeira pessoa é uma voz dramática, não a confissão da autora. Lágrimas, noite e mar dão forma à oração. A citação pede que as lágrimas sejam acolhidas; δάκρυα continua a significar lágrimas.

O hino natalício Αὐγούστου μοναρχήσαντος (Quando Augusto reinava sozinho) liga o império ao relato cristão da Encarnação. Os hinos do publicano e do fariseu exploram humildade e vanglória. A atribuição importa: nem todos os poemas transmitidos com o seu nome são seguramente seus; os epigramas profanos também suscitam dúvidas. Uma gravação atual não preserva necessariamente intacta a melodia inicial: as mesmas palavras receberam diferentes músicas. Os quatro hinos escolhidos pertencem ao repertório do século IX; as datas individuais e a ordem de composição são desconhecidas.

O legado na Grécia de hoje

Na Grécia muitos conhecem Kassiani pelo hino de terça-feira santa à noite, no ofício de quarta-feira santa. Ouça uma interpretação na igreja ou gravada seguindo o texto grego impresso. Comece pela citação: reconheça δάκρυα e compare o antigo δέξαι com o moderno δέξου. Encontre as mesmas palavras em duas versões e repare como a melodia alonga uma sílaba. Ler primeiro a versão moderna facilita a sintaxe medieval. O exercício liga vocabulário familiar a um registo antigo, distinguindo poema, personagem e música posterior.

Sabia que…?

  • O nome sobrevive em várias grafias manuscritas.
  • O hino famoso dá voz a uma mulher bíblica.
  • As datas individuais dos hinos escolhidos são desconhecidas.
  • As músicas posteriores não reproduzem todas uma única melodia medieval.

Obras principais

Título gregoTítuloAno
Αὐγούστου μοναρχήσαντοςQuando Augusto reinava sozinho9th c. (undated)
Παντοκράτορ Κύριε, οἶδα πόσα δύνανται τὰ δάκρυαSenhor todo-poderoso, conheço a força das lágrimas9th c. (undated)
Ταῖς ἐξ ἔργων καυχήσεσιPela vanglória das obras9th c. (undated)
Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνήSenhor, a mulher caída em muitos pecados9th c. (undated)

Uma frase para reter

Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων

Em grego de hojeΔέξου τις πηγές των δακρύων μου.

Dexai mou tas pegas ton dakryon.

Acolhe as fontes das minhas lágrimas.

Hymn of Kassiani, Holy Wednesday Matins (9th century)
B1

Ler sobre Kassiani (Kassia) em grego (B1)

Palavras do texto

  • monja
  • hino
  • lágrima
  • misericórdia
  • página
  • comparar
  • seguir
  • moderno

Experimente uma lição B1 gratuitaSem conta para os três primeiros exercícios.

Outros do nível B1

Grécia moderna · Poeta e diplomataGiorgos Seferis1900 – 1971Grécia moderna · PoetaKóstas Kariotákis1896 – 1928Grécia moderna · RomancistaStratis Myrivilis1890 – 1969Antiguidade · TragediógrafoSófoclesc. 497 BC – 406 BCAntiguidade · Dramaturgo cómicoAristófanesc. 446 BC – c. 386 BCAntiguidade · Matemático e inventorArquimedesc. 287 BC – c. 212 BCAntiguidade · MédicoHipócratesc. 460 BC – c. 370 BCAntiguidade · Matemática e filósofaHipátia de Alexandriac. 355 – 415Grécia moderna · General de 1821Theodoros Kolokotronis1770 – 1843Grécia moderna · PoetisaMaria Polydouri1902 – 1930Grécia moderna · Romancista e dramaturgoGrigorios Xenopoulos1867 – 1951Grécia moderna · Romancista, primeiro presidente do COIDemétrios Vikelas1835 – 1908Grécia moderna · Poeta e marinheiroNikos Kavvadias1910 – 1975Grécia moderna · RomancistaAntonis Samarakis1919 – 2003Grécia moderna · Cantor de rebetiko e tocador de bouzoukiMarkos Vamvakaris1905 – 1972Grécia moderna · Compositor, tocador de bouzoukiVassilis Tsitsanis1915 – 1984Grécia moderna · PintorYannis Tsarouchis1910 – 1989Grécia moderna · Oficial, Luta MacedónicaPavlos Melás1870 – 1904Grécia moderna · PoetaAristóteles Valaoritis1824 – 1879Grécia moderna · Romancista, jornalistaIoannis Kondylakis1861 – 1920Grécia moderna · RomancistaIlias Venezis1904 – 1973Grécia moderna · Romancista, dramaturgaMargarita Liberaki1919 – 2001Grécia moderna · RomancistaVassilis Vassilikos1934 – 2023Grécia moderna · PintorNikos Hadjikyriakos-Ghika1906 – 1994Grécia moderna · Pintor, escritorFotis Kontoglou1895 – 1965Grécia moderna · Cantora popular, investigadoraDomna Samiou1928 – 2012Grécia moderna · PoetaKostas Krystallis1868 – 1894Grécia moderna · RomancistaMaria Iordanidou1897 – 1989Grécia moderna · Humorista, argumentistaNikos Tsiforos1909 – 1970Grécia moderna · ArqueólogoManolis Andronikos1919 – 1992Grécia moderna · Herói da Resistência, políticoManolis Glezos1922 – 2020Grécia moderna · Heroína da ResistênciaLela Karagianni1898 – 1944Grécia moderna · CompositorApostolos Kaldaras1922 – 1990Grécia moderna · AstrónomoDemétrio Eginitis1862 – 1934Renascimento · Poeta · imperatrizÉlia Eudóciac. 400 – 460Grécia moderna · Escultora e artista visualAlex Mylona1920 – 2016Grécia moderna · DocumentaristaAlinda Dimitriou1933 – 2013Grécia moderna · Romancista · contistaAmanda Michalopoulou1966Antiguidade · Filósofo da naturezaAnaxágorasc. 500 BC – 428 BCAntiguidade · Filósofo da naturezaAnaximandroc. 610 BC – c. 546 BCAntiguidade · Filósofo naturalAnaxímenes6th c. BCGrécia moderna · Folclorista e investigadoraAngeliki Chatzimichali1895 – 1965Grécia moderna · Atriz e fundadora de companhiaAnna Synodinou1927 – 2016Grécia moderna · Cineasta experimental e artista visualAntoinetta Angelidi1950Grécia moderna · Poeta · Romancista · TradutorAris Alexandrou1922 – 1978Antiguidade · Matemático e astrónomoAristarco de Samosc. 310 BC – c. 230 BCGrécia moderna · Atriz, organizadora teatral e escritoraAspasia Papathanassiou1918 – 2020Antiguidade · Figura da Atenas clássicaAspásia5th c. BCGrécia moderna · Poeta e jornalistaAthina Papadaki1945Grécia moderna · Realizadora e produtoraAthina Rachel Tsangari1966Grécia moderna · Artista visualBia Davou1932 – 1996Grécia moderna · Poeta e tradutoraChrysa Prokopaki1940Grécia moderna · Artista visualChryssa Romanou1931 – 2006Grécia moderna · Artista de instalações e paisagemDanae Stratou1964Grécia moderna · Coreógrafo e artista visualDimitris Papaioannou1964Antiguidade · FilósofoDemócritoc. 460 BC – c. 370 BC (uncertain)Grécia moderna · Realizador · EncenadorDimos Avdeliodis1952Grécia moderna · Organizadora de dança · patrimónioDora Stratou1903 – 1988Grécia moderna · Pintora e professoraEleni Boukoura-Altamoura1821/1824 – 1900Grécia moderna · Compositora · cinema e teatroEleni Karaindrou1941Grécia moderna · Poeta e crítica artísticaEleni Vakalo1921 – 2001Grécia moderna · Filólogo · lexicógrafoEmmanuel Kriaras1906 – 2014Antiguidade · Filósofo e poetaEmpédoclesc. 490 BC – c. 430 BC (uncertain)Antiguidade · Filósofo estoicoEpictetoc. AD 55 – c. AD 135Antiguidade · Matemático e geógrafoEratóstenesc. 276 BC – c. 194 BCAntiguidade · EscultorFídiasUnknown – UnknownGrécia moderna · Realizadora · escritoraFrida Liappa1948 – 1994Grécia moderna · Romancista e poetaGalateia Kazantzaki1881 – 1962Antiguidade · Médico e autor de medicinaGalenoAD 129 – c. AD 216 (uncertain)Grécia moderna · Linguista e lexicógrafoGeorgios Babiniotis1939Grécia moderna · Cantora de laïkó · professora de cantoGiota NegkaGrécia moderna · Romancista · argumentistaIoanna Karystiani1952Renascimento · Imperatriz bizantinaIrene de Atenasc. 752 – 803Grécia moderna · Mezzo-soprano · PianistaIrma Kolassi1918 – 2012Antiguidade · Poeta · EruditoCalímacoc. 305 BC – c. 240 BCGrécia moderna · Poeta e tradutoraKaterina Anghelaki-Rooke1939 – 2020Grécia moderna · Juíza · antiga presidenteKaterina Sakellaropoulou1956Antiguidade · Rainha do EgitoCleópatra VII69 BC – 30 BCGrécia moderna · Pintor de paisagensKonstantinos Maleas1879 – 1928Antiguidade · Poeta líricaCorinadate disputedGrécia moderna · Realizador · argumentistaCosta-Gavras1933Grécia moderna · Professora de dança e coreógrafaKoula Pratsika1899 – 1984Grécia moderna · Artista visual e performerLeda Papakonstantinou1945Grécia moderna · Escritor e jornalistaLafcadio Hearn1850 – 1904Grécia moderna · Romancista e historiadoraLena Divani1955Grécia moderna · Violinista · MaestroLeonidas Kavakos1967Grécia moderna · Atriz · encenadora · professora de teatroLydia Koniordou1953Grécia moderna · Poeta e tradutoraManto Aravantinou1923/1926 – 1998Grécia moderna · Cantora · intérprete de poesiaMaria Farantouri1947Grécia moderna · Poeta, prosadoraMaria Kentrou-Agathopoulou1930Grécia moderna · Poeta e tradutoraMaria Kyrtzaki1948 – 2016Grécia moderna · Escultora e artista de instalaçõesMaria Loizidou1958Grécia moderna · Realizadora e montadoraMaria Plyta1915 – 2006Antiguidade · Dramaturgo · Comédia NovaMenandroc. 344–342 BC – c. 292–291 BCGrécia moderna · Ficcionista · TradutorMenis Koumantareas1931 – 2014Grécia moderna · Poeta e pintoraNana Isaia1934 – 2003Grécia moderna · CineastaNikos Koundouros1926 – 2017Grécia moderna · Letrista · ProsadorOdysseas Ioannou1967Antiguidade · Filósofo e poetaParménidesc. 515 BC (uncertain) – UnknownGrécia moderna · Romancista · literatura policialPetros Markaris1937Antiguidade · Sofista e professorProtágorasc. 490 BC – c. 420 BCGrécia moderna · Bailarina, coreógrafa e professoraRallou Manou1915 – 1988Grécia moderna · Artista visual e professoraRena Papaspyrou1938Grécia moderna · Cantora · compositoraSavina Yannatou1959Antiguidade · Poeta líricoSimónides de Ceosc. 556 BC – c. 468 BCGrécia moderna · PintoraSofia Laskaridou1876 – 1965Grécia moderna · Romancista, historiadora e tradutoraSoti Triantafyllou1957Grécia moderna · Pintor e decorador de igrejasSpyros Papaloukas1892 – 1957Grécia moderna · Cineasta e atorStavros Tornes1932 – 1988Antiguidade · Geógrafo e historiadorEstrabãoc. 64 BC – After AD 23Grécia moderna · Cantora · atrizTania Tsanaklidou1952Grécia moderna · Ficcionista · ArgumentistaThanasis Valtinos1932 – 2024Renascimento · Imperatriz bizantinaTeodorac. 500 – 548Grécia moderna · Encenador e professor de teatroTheodoros Terzopoulos1945Antiguidade · Filósofo e naturalistaTeofrastoc. 371 BC – c. 287 BCGrécia moderna · Romancista e tradutorTheodor Kallifatides1938Grécia moderna · Poeta · TradutorTitos Patrikios1928Grécia moderna · Realizadora · argumentistaTonia Marketaki1942 – 1994Grécia moderna · Poeta · TradutoraJenny Mastoraki1949 – 2024Antiguidade · Filósofo dos paradoxosZenão de Eleiac. 490 BC – UnknownGrécia moderna · Bailarina, coreógrafa e professoraZouzou Nikoloudi1917 – 2004

Todas as personalidades →