Antigoni Valakou

Antigoni Valakou werd in 1930 geboren in Kavala, in Noord-Griekenland. Haar familie verhuisde in 1946 naar Athene, toen ze zestien was. In haar laatste schooljaren volgde ze ook de toneelstudio van regisseur en vertaler Vasilis Rotas. In 1946 debuteerde ze op het toneel bij het gezelschap van acteur Aimilios Veakis, als Triantafyllia in het stuk Νυφιάτικο τραγούδι (Bruiloftslied) van Notis Pergialis. Begin jaren vijftig kende de kritiek haar van frisse, jeugdige rollen. Bij het Nationaal Theater speelde ze in 1952 Perdita in Shakespeares Een winteravondsprookje en in 1956 Ismene in Sophocles’ Antigone. In 1955 was ze Ophelia in Hamlet in het Theater van de Nationale Tuin in Athene.

Vanaf 1956 speelde ze Anne Frank bij het gezelschap van Kostas Mousouris, een rol die haar de Marika Kotopouli-prijs opleverde, en in 1958 richtte ze haar eigen gezelschap op. Tussen 1953 en 1965 maakte ze ongeveer een dozijn films, waaronder Γκόλφω (Golfo, 1955) van Orestis Laskos. Ook werkte ze tientallen jaren voor radio en televisie, vooral in bewerkingen van toneelstukken, en gaf ze ongeveer twintig jaar les aan de toneelschool van het Nationaal Theater. Tot haar late rollen behoorden Sarah in De walvissen van augustus bij het Nationaal Theater in 2001 en Madame Flo in 2011. Ze overleed in november 2013 in Athene, 83 jaar oud.

Het digitale archief van het Nationaal Theater vermeldt Valakou in rollen van 1952 tot 2007, en de lijst leest als een kaart van het wereldtoneel. Haar bekendste productie is Sophocles’ Ηλέκτρα (Elektra), gespeeld in de nieuwgriekse vertaling van K. Ch. Myris en geregisseerd door Spyros Evangelatos. De première was op 9 juli 1972 in het antieke theater van Epidaurus; in 1972, 1973 en 1974 keerde de voorstelling terug naar het Odeion van Herodes Atticus in Athene. Dimitris Terzakis schreef de muziek en Giorgos Patsas ontwierp decor en kostuums. De rolverdeling in het archief koppelt elk personage aan een speler: Valakou als Elektra, Chloi Liaskou als Chrysothemis, Aleka Katseli als Klytaimnestra, Petros Fyssoun als Orestes. In 1981 speelde ze Elektra opnieuw voor het Nationaal Theater.

De antieke tragedie bleef centraal. Ze was Agaue in De Bacchanten en Cassandra in De Trojaanse vrouwen in 1975, Iphigeneia in Iphigeneia in Tauris in 1976, Iokaste in Koning Oidipous in 1987 en Medea in 1993. Daarnaast kwamen Julia in 1961, de titelrol in Maria Stuart in 1986 en Brechts Moeder Courage in 2007. In Lorca’s Het huis van Bernarda Alba ging ze van Adela, de jongste dochter, in 1962 naar de tirannieke moeder Bernarda in 1996. In een krantengesprek in 2001 vertelde ze hoe haar personage Sarah de ouderdom tegemoet treedt zonder op te geven.

In haar geboortestad draagt een theater haar naam: in Kavala worden voorstellingen aangekondigd in het Θέατρο Αντιγόνη Βαλάκου (Antigoni Valakou-theater). Op haar begrafenis zei criticus Kostas Georgousopoulos dat ze het hele brede spectrum van het wereldtoneel had bestreken, en de artistiek directeur van het Nationaal Theater, Sotiris Hatzakis, noemde haar een vast referentiepunt voor jongere acteurs. Voor wie Grieks leert, is het archief zelf het nuttigste spoor. Open de pagina van Ηλέκτρα (1972) in het archief van het Nationaal Theater en zoek het onderdeel Διανομή (Rolverdeling): de naam van elk personage staat naast die van een speler, allebei in het Grieks. Vraag en antwoord: Ποια παίζει τη Χρυσόθεμη; Τη Χρυσόθεμη την παίζει η Χλόη Λιάσκου (Wie speelt Chrysothemis? Chrysothemis wordt gespeeld door Chloi Liaskou). Draai daarna de vraag om: Ποιον ρόλο υποδύεται η Αντιγόνη Βαλάκου; (Welke rol vertolkt Antigoni Valakou?)

• Haar voornaam is die van een tragische heldin, maar in Sophocles’ Antigone speelde ze in 1956 de zus, Ismene.
• In Het huis van Bernarda Alba speelde ze in 1962 de jongste dochter en 34 jaar later de moeder.
• Haar Elektra van 1972 ging in première in Epidaurus en werd de twee zomers daarna in Athene hernomen.
• Ze gaf ongeveer twintig jaar les aan de toneelschool van het Nationaal Theater.