Lenio Kaklea

Lenio Kaklea werd in Athene geboren; het Geneefse festival Dance First Think Later noemt 1985 als haar geboortejaar. Ze volgde haar opleiding aan het nationale conservatorium voor hedendaagse dans in Athene, waar ze klassiek ballet leerde en daarnaast technieken en repertoires van de Amerikaanse moderne dans, zoals die van Martha Graham, Merce Cunningham en José Limón. In 2005 kreeg ze de prijs van de Pratsika-stichting en verhuisde ze naar Frankrijk. Daar studeerde ze verder aan het Centre national de danse contemporaine (CNDC) in Angers, toen geleid door choreografe Emmanuelle Huynh, en in 2008 kreeg ze een danceWEB-beurs op het festival ImPulsTanz in Wenen.

Als uitvoerder danste ze in werk van Alexandra Bachzetsis, Boris Charmatz, Claudia Triozzi, en François Chaignaud en Cecilia Bengolea. In 2011 rondde ze SPEAP af, de masteropleiding kunst en politiek die de filosoof Bruno Latour aan Sciences Po in Parijs leidde. Sinds 2009 maakt ze eigen stukken met choreografie, tekst en video, en festivalbiografieën beschrijven haar werk als gevoed door feminisme en postkoloniale kritiek.

Erkenning volgde eind jaren 2010. In 2019 ontving ze de dansprijs van de Stichting Hermès Italia en de Triënnale van Milaan. In 2024 was ze een van de zeven kunstenaars die samen de 25e Prix Fondation Pernod Ricard in Parijs kregen, de eerste keer dat de prijs naar alle genomineerden ging. Haar werk is vaak in Athene getoond, in de Onassis Stegi en op het Athens Epidaurus Festival.

Haar vroege stukken waren vooral solo’s en duetten. In deux • l, in februari 2014 in de Onassis Stegi getoond, choreografeerde ze zichzelf op klanken van Ryoji Ikeda en onderzocht ze het vrouwenlichaam als plek van communicatie en denken; het project kwam voort uit een samenwerking uit 2013 met de Amerikaanse choreografe Lucinda Childs. Margin Release f/f (2015), een duet met Kerem Gelebek in het Centre Pompidou, draaide om het idee van de afdruk. A Hand’s Turn (2017), in Peiraios 260 in Athene, was een besloten ontmoeting van ongeveer 25 minuten.

In 2016 begon ze de Praktische encyclopedie. Samen met schrijvers en analisten hield ze ongeveer 600 interviews in Athene, Aubervilliers, Poitiers, Nyon, Essen en elders, en verzamelde ze verhalen over gewoonten, rituelen, oefeningen en beroepen van mensen. Het materiaal werd voorstellingen, een reeks portretten en het boek Πρακτική εγκυκλοπαίδεια, Αποκλίσεις (Praktische encyclopedie, Omwegen, 2019) in het Grieks, Frans, Engels en Duits. De toneelversie, met drie andere vrouwelijke performers, kwam in januari 2020 naar de Onassis Stegi.

Latere werken richtten zich op geheugen, muziek en lichaam. Ballad (2019) is een autobiografische solo. Age of Crime (2021), in opdracht van het Athens Epidaurus Festival voor de 200e verjaardag van de Revolutie van 1821, gebruikte vampierfiguren en Ottomaanse ooggetuigenverslagen van de revolutie om het officiële nationale geheugen te bevragen. In Sonatas and Interludes bracht ze John Cages muziek voor geprepareerde piano, gespeeld door Orlando Bass, op de vloer in de rotonde van de Bourse de Commerce in Parijs. The Birds (2025), voor zeven performers, put uit het essay van Vinciane Despret over hoe vogels hun territorium bewonen.

Kaklea benadert dans als een manier om het dagelijks leven te lezen, en daardoor is ze een goede gids naar precies Grieks. In een interview uit 2025 met het Atheense tijdschrift LiFO, over de handgebaren die ze voor een modecampagne choreografeerde, merkte de journaliste op dat ze over dans spreekt met woorden als πρακτική (praktijk) en τριβή (wrijving) in plaats van als over een show. Kies voor een Griekse oefening een gebaar dat je elke ochtend herhaalt, zoals koffie zetten of je veters strikken. Schrijf één zin over de gewoonte met Κάθε πρωί συνηθίζω να… (Elke ochtend ben ik gewend om…). Schrijf daarna drie zinnen die alleen de beweging beschrijven, met precieze werkwoorden als σηκώνω (ik til op), στρίβω (ik draai) en πιέζω (ik druk). Zeg tot slot wat het gebaar over jou laat zien: Η χειρονομία δείχνει ότι… (Het gebaar laat zien dat…).

• In Athene leerde ze niet alleen klassiek ballet, maar ook de technieken van Martha Graham, Merce Cunningham en José Limón.
• De tekst van Age of Crime was gebaseerd op een boek uit 2019 met Ottomaanse verslagen over de Griekse Revolutie, van de historici Sofia Laiou en Marinos Sarigiannis.
• A Hand’s Turn werd elk halfuur gespeeld, en daarna konden bezoekers een vastlegging van de choreografie in boekvorm meenemen.
• In 2025 choreografeerde ze de handgebaren van een campagne die werd gefilmd door fotograaf Jack Davison.