Anna Kokkinou

Anna Kokkinou werd geboren in Shubra, een wijk van Caïro, en groeide op in de Griekse gemeenschap van de stad. In een interview uit 2012 herinnerde ze zich hoe ze vanaf het balkon van het gezin de winkels op een druk kruispunt bekeek, en zei ze dat ze uiteindelijk ‘gemaakt is van materialen uit Caïro’. Eind jaren zestig kwam ze naar Athene om te studeren, schreef zich in voor Griekse filologie en ruilde die al snel in voor een toneelschool. De voorstellingen van het Theatro Technis, het theater van Karolos Koun, te beginnen met Becketts Eindspel, bepaalden haar weg.

Haar eerste toneelwerk deed ze in het kindertheater van Xenia Kalogeropoulou. Daarna nodigde Lefteris Vogiatzis haar uit in de groep die Η Σκηνή (Het Toneel) aan de Kykladonstraat zou worden, een gezelschap waaraan ze later haar manier van kijken toeschreef. Toen het ophield, kon ze moeilijk wennen aan andere gezelschappen. In de winter van 1990 vond ze in Makrygianni een ingestort, dakloos pakhuis van de Stichting Koutlidis, vroeg het te huren en verkocht naar eigen zeggen haar enige huis om er een theater van te maken. De naam Σφενδόνη (Slinger) werd voorgesteld door Vasilis Dioskouridis. Het theater was voor haar tegelijk thuisbasis en lange strijd: in 2019 publiceerde ze een open brief waarin ze de regering vroeg te helpen het te redden van uitzetting in een geschil over de huur.

Kokkinou werkt vaak met teksten die niet voor het toneel zijn geschreven. Het theater opende met haar solovoorstelling naar de verhalen van Georgios Vizyinos, gedocumenteerd onder de titel Μορφές από το έργο του Βιζυηνού (Figuren uit het werk van Vizyinos). Ze voelde zich niet klaar om alleen te spelen, vertelde ze later, maar het theater moest open; ze rekende op zo’n twintig speeldagen, en de voorstelling liep tweeënhalf jaar. In 2014 regisseerde en speelde ze Εγώ ο Θουκυδίδης ένας Αθηναίος (Ik, Thucydides, een Athener), opgebouwd uit passages van Thucydides in de Nieuwgriekse vertaling van N. M. Skouteropoulos, waaronder de Melische dialoog, de burgeroorlog op Corcyra en de grafrede van Pericles. Ze was de verteller, ontwierp decor en kostuums en toerde met de voorstelling langs middelbare scholen in heel Griekenland.

Later werk in Sfendoni omvat REM/κήπος (REM/Tuin, 2018), geïnspireerd door een reis naar Vizyinos’ geboorteplaats in Oost-Thracië en door een tuin uit haar jeugd in Caïro, en Οι Μίμοι (De mimen) van Herondas in de vertaling van Theodoros Stefanopoulos, voor het eerst opgevoerd in 2019, waarin ze ook speelde. Wat haar in Herondas aantrok, zei ze, was de taal. In april 2020 nam ze in haar kleedkamer Vizyinos’ verhaal Ο Μοσκώβ Σελήμ (Moskov Selim) op voor de onlinereeks Αναγνώσεις (Lezingen) van het Cultureel Centrum van de Stavros Niarchos Stichting. In januari 2022 bracht ze voor het eerst Αφανισμός (Uitwissing), haar toneelversie van Thomas Bernhards laatste roman, in wezen één lange monoloog.

Al meer dan drie decennia houdt Sfendoni een klein onafhankelijk podium in het centrum van Athene in leven, en Kokkinou’s werk daar laat zien hoe Grieks proza, van negentiende-eeuwse verhalen tot oude geschiedschrijving in vertaling, gesproken theater kan worden. Haar opname uit 2020 van Ο Μοσκώβ Σελήμ (Moskov Selim) werd in de reeks Αναγνώσεις van het SNFCC gepresenteerd als lezing voor jongeren en studenten. Probeer een korte opdracht: luister naar de eerste minuut en zet een schuine streep op elke plek waar ze pauzeert of ademhaalt. Vizyinos schrijft in een literair Grieks van de negentiende eeuw, dus zie dit als luisteroefening voor ritme en niet voor volledig begrip. Schrijf daarna een eigen zin over een plek uit je jeugd, onderstreep de beklemtoonde lettergrepen, markeer de pauzes en lees de zin twee keer hardop, waarbij je de tweede keer één pauze verplaatst.

• Ze verkocht haar enige huis om Theater Sfendoni in Makrygianni op te richten.
• Haar solovoorstelling naar Vizyinos was gepland voor twintig dagen en liep tweeënhalf jaar.
• Haar Thucydides-voorstelling toerde langs middelbare scholen in heel Griekenland.
• Ze koos voor het acteren nadat ze Becketts Eindspel in het Theatro Technis had gezien.