Andreas Kalvos

Kalvos werd in april 1792 geboren op Zakynthos, toen nog Venetiaans, en zijn leven was één lange ballingschap. In 1802 nam zijn vader hem en zijn jongere broer mee naar Livorno in Italië en liet hun moeder achter; Kalvos heeft haar nooit meer gezien. Hij groeide Italiaanstalig op en ontmoette in 1812 in Florence de dichter Ugo Foscolo, die hem tot zijn secretaris en leerling maakte. In 1816 volgde hij Foscolo naar Zwitserland en Londen, waar hij talen doceerde en trouwde met een Engelse, Maria Theresa Thomas, die in 1820 samen met hun zuigelingdochtertje stierf.

Terug in Florence sloot hij zich aan bij de Carbonari, het geheime genootschap van Italiaanse liberalen, en in 1821, het jaar waarin de Griekse Revolutie begon, werd hij uit Toscane verbannen. In Genève publiceerde hij Η Λύρα (1824), tien oden, en in Parijs Λυρικά (1826), nog eens tien. In 1826 voer hij naar Nafplio om de Revolutie te dienen, walgde van de strijd tussen de facties en trok zich terug op het door de Britten bestuurde Korfoe, waar hij een kwarteeuw lang les gaf aan de Ionische Academie en op particuliere scholen, zonder nog Griekse poëzie te schrijven.

In 1852 vertrok hij met zijn tweede vrouw, Charlotte Augusta Wadams, naar Engeland en leidde met haar een meisjesschool in het marktstadje Louth in Lincolnshire. Hij stierf daar op 3 november 1869. In 1960 werden zijn stoffelijke resten, en de hare, naar Zakynthos overgebracht en bijgezet naast Dionysios Solomos, de andere grote dichter van het eiland, die hij nooit had ontmoet.

De twintig oden zijn gedichten over de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog, op afstand geschreven, in een Grieks dat niemand ooit had gesproken: een archaïsch idioom met een Homerische tint, vermengd met het demotisch, met vormen als ας έχωσι en woorden als χάλκεον. Kalvos vond er een strofe voor uit, vier korte rijmloze regels gevolgd door een vijfde van vijf lettergrepen, die de oden een plechtig, marcherend ritme geeft, heel anders dan het volksliedmetrum van Solomos.

Ο Φιλόπατρις (De patriot), de eerste ode, spreekt Zakynthos aan als ω φιλτάτη πατρίς en eindigt met de wens niet in vreemde aarde begraven te worden, een wens die het lot negeerde. Εις Σάμον (Aan Samos) opent met de strofe die iedereen kent: wie de bronzen hand van de angst voelt, mag het juk van de slavernij houden; vrijheid vraagt deugd en durf. Εις Ψαρά en Εις Χίον betreuren de eilanden die de Ottomanen in 1822 en 1824 verwoestten; Εις Σούλι en Εις Πάργαν eren de bolwerken van Epirus; Ο Ωκεανός (De oceaan) en Τα Ηφαίστεια (De vulkanen) wenden zich tot de zee en de Griekse branders. Εις Θάνατον (Aan de dood) herinnert aan zijn moeder die hem in een droom verscheen.

Achter de patriottische thema's staan de klassieke idealen die hij van Foscolo had overgenomen: deugd, vrijheid, de morele grootsheid van de natuur. De oden zijn eerder abstract en beeldhouwwerkachtig dan teder, en hun woordenschat vraagt zelfs van moedertaalsprekers een woordenboek, en juist die vreemdheid bewonderde Seferis.

Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία wordt geciteerd in het parlement, in krantenkoppen en op schoolmuren; weinig Grieken kennen de rest van de ode, maar iedereen kent die regel. De oden kwamen weer tot leven in 1889, toen Kostis Palamas een lezing hield over 'Kalvos de Zakynthiër', en opnieuw in de jaren 1930 en 1940 dankzij de essays van Seferis; tegenwoordig staat Εις Σάμον in de literatuurbloemlezing van het lyceum. Op Zakynthos herbergt het Museum van Solomos en Vooraanstaande Zakynthiërs het mausoleum met de graven van Solomos en Kalvos naast elkaar; in Louth, Engeland, markeert een gedenkplaat het huis waar hij stierf. In Athene en veel andere steden zijn straten naar Κάλβου genoemd. Luisteren naar een goede voordracht van Ο Φιλόπατρις is de beste manier om zijn ritme te horen.

• Hij schreef in zijn hele leven twintig Griekse gedichten, allemaal tussen ongeveer 1823 en 1826, en daarna, meer dan veertig jaar lang, geen enkel meer.
• Vóór zijn Griekse oden schreef hij tragedies en gedichten in het Italiaans, en in Engeland publiceerde hij een leerboek Italiaanse grammatica.
• Zijn eerste ode wenst een graf in het vaderland; hij stierf in een Engels marktstadje en bereikte Zakynthos pas in 1960, eenennegentig jaar later.
• Kalvos en Solomos, allebei geboren op Zakynthos en allebei dichters van de Revolutie, hebben elkaar nooit ontmoet en liggen nu in hetzelfde mausoleum.