Dimitra Kolliakou

Dimitra Kolliakou werd in 1968 in Athene geboren en groeide daar op. Ze studeerde klassieke filologie aan de Nationale en Kapodistrias-Universiteit van Athene en verliet Griekenland na ongeveer een jaar werken op haar tweeëntwintigste. In Schotland schreef ze aan de Universiteit van Edinburgh een proefschrift in theoretische taalkunde; haar onderzoek ging over de syntaxis en semantiek van het Nieuwgrieks en het Engels.

Volgens de biografie van haar uitgever doceerde ze van 1995 tot 2010 taalkunde aan Newcastle University in Engeland en daarna van 2010 tot 2014 aan de Université Paris Diderot. Ze leidde ook schrijfworkshops, bij uitgeverij Patakis in Athene van 2013 tot 2016 en aan de Griekse Open Universiteit van 2017 tot 2019. Nu woont ze in Parijs, waar ze literatuur geeft op een school, en ze is lid van de Εταιρεία Συγγραφέων (Schrijversvereniging).

Haar eerste boek verscheen toen ze drieëndertig was, en al haar jaren in het buitenland bleef ze in het Grieks schrijven. In interviews vertelde ze dat ze heel veel jaren als vreemdeling leefde en verschillende Europese steden wisselde, en dat het kosmopolitische van haar proza uit dat leven voortkomt. In 2023 gaf ze toe niet te weten of het gevoel van ξενιτιά (leven ver van huis) ooit te ‘genezen’ is.

Haar eerste roman, Το μαγείο (De betovering, Estia, 2001), opent met een droom waarin een grootvader in een cicade is veranderd. Daarna volgden Θερμοκρασία δωματίου (Kamertemperatuur, 2006), een roman die zich in Jeruzalem afspeelt, en Η αρρώστια των βουνών (Hoogteziekte, 2009), vier compacte novellen in Engeland en India, die de krant Τα Νέα las als variaties op vrouwelijke hartstocht. Ήμισυ του παντός (De helft van alles) verscheen in 2015; de geleerde titel echoot het oude spreekwoord Αρχή ήμισυ παντός (Het begin is de helft van alles).

De breedste erkenning kwam met Αλφαβητάρι εντόμων (Insectenabc, Patakis, 2018): vierentwintig samenhangende verhalen, één voor elke letter van het Griekse alfabet, en achter elke letter een insect en de mensen wier leven het kruist. De uitgever noemt het geïnspireerd door ‘het Europa dat betovert, het Europa dat teleurstelt’. De auteur koos ervoor geen genre op het omslag te zetten, omdat de verhalen bijna als een roman samenhangen. Het boek deelde de Staatsprijs 2019 voor verhaal en novelle, voor boeken van 2018, met Dimitris Kanellopoulos en won ook de verhalenprijs van het tijdschrift Ο Αναγνώστης (De Lezer).

Αταραξία (Ataraxie, 2022) volgt een Griekse schrijfster in Parijs door de covidlockdowns en een reis naar China, en leent Epicurus’ woord voor vrijheid van angst. Καλυψώ (Kalypso, 2024) keert terug naar de wereld van de Odyssee: op haar eiland woont Kalypso met Melanthe, de laatste dienares die haar rest, tot er een vreemdeling uit onze tijd aankomt.

Kolliakou hoort bij een generatie Griekse prozaschrijvers die in het buitenland wonen maar in het Grieks voor Griekse lezers publiceren; haar boeken zijn verkrijgbaar bij Patakis in Athene. De Staatsprijs 2019 bracht haar verhalencyclus bij een breder publiek, en Griekse kranten en tijdschriften interviewen haar geregeld over ballingschap, Europa en het ambacht van fictie. Haar titels laten ook zien hoe een moderne roman oude woorden kan dragen: αταραξία van Epicurus, ήμισυ uit een oud spreekwoord.

Probeer dit: neem het idee van haar Αλφαβητάρι εντόμων, zonder haar verhalen te kopiëren, en maak je eigen Grieks insectenabc met vijf letters: α – η ακρίδα (sprinkhaan), κ – το κουνούπι (mug), μ – το μυρμήγκι (mier), π – η πεταλούδα (vlinder), τ – το τζιτζίκι (cicade). Schrijf daarna bij elke letter één zin.

• In Αλφαβητάρι εντόμων zette ze de bij onder de Latijnse letter B, als woordspel op ‘to bee or not to bee’.
• De Griekse letter Μ bewaarde ze voor το μυρμήγκι (de mier), in een verhaal over school.
• Vóór de Staatsprijs had ze al de Jim Wilson-prijs van het EKEBI voor debutanten, de Athens Prize for Literature van het tijdschrift (δε)κατα en de romanprijs van de Stichting Petros Charis van de Academie van Athene ontvangen.
• Ze heeft gezegd dat waarheid in fictie voor haar de eerste eis is, en verbindt dat met de oproep van Dionysios Solomos om al wat waar is als nationaal te beschouwen.