Victoria Theodorou

Victoria Theodorou Girit'in Hanya kentinde doğdu. Yerel gazete Χανιώτικα Νέα doğum tarihini 22 Aralık 1925 olarak verir; birçok kütüphane ve arşiv kaydı ise 1926 der. Annesi Giritliydi, babası Sırbistan'dan gelmiş bir ikona ressamıydı. Öğrenciyken 1941'deki Alman Girit işgalini yaşadı ve gençliğinde Direniş'in gençlik örgütü ΕΠΟΝ'a katıldı.

Savaştan sonra Atina'ya taşındı ve Atina Üniversitesi Felsefe Fakültesi'ne girdi. İç Savaş sırasında solcu bir öğrenci olarak tutuklandı ve sürgüne gönderildi: önce Sakız'daki kadın kampına, sonra Trikeri ve Makronisos'a, en sonunda yeniden Trikeri'ye. Kaynaklar sürgünün başlangıcını 1947 ya da 1948 olarak verir. Kampların tutuklulardan istediği δήλωση μετανοίας (pişmanlık beyanı) belgesini imzalamayı reddetti. 1952'nin sonunda, Hanya basınına göre, Giritli hemşehrisi Charidimos Spanoudakis'in çabalarıyla αδειούχος εξόριστη (izinli sürgün) olarak serbest bırakıldı; onunla 1955'te evlendi.

Daha sonra klasik filoloji öğrenimini tamamladı ve Atina'da yaşadı. İlk şiirleri 1955'te Επιθεώρηση Τέχνης (Sanat Dergisi) adlı dergide çıktı. 1998'de belgelerini Çağdaş Toplumsal Tarih Arşivleri'ne (ΑΣΚΙ) bağışladı. Şubat 2019'da öldü ve Atina'daki Zografu Mezarlığı'na gömüldü.

Theodorou'nun ilk şiir kitabı Εγκώμιο (Methiye) 1957'de çıktı. Onu on bir kitap daha izledi; aralarında Βορεινό προάστιο (Kuzey Banliyösü, 1966), Ουρανία (Urania, 1978), Άρειος ύπνος (Ares'in Uykusu, 1983), Η νυχτωδία των συνόρων (Sınırların Gece Şarkısı, 1986) ve Ευνοημένοι (Ayrıcalıklılar, 1998) vardır. Eleştirmenler onu savaş sonrası ilk Yunan şair kuşağına yerleştirir. Şiirleri yaşanmış deneyimden doğar; su, deniz ve Girit kıyısı tekrar tekrar geri döner. Άρειος ύπνος, Hanya yakınlarındaki Maleme'de bulunan Alman askeri mezarlığından esinlenmiştir ve orada işgalci ordunun ölen askerlerine gösterilen onuru sorgular.

Düzyazısı kamp yıllarına sıkı sıkıya bağlıdır. Στρατόπεδα γυναικών (Kadın Kampları, 1975) onun kendi anıları değildir: 1947-1951 arasında Sakız, Trikeri ve Makronisos'ta tutulan kadınların yaşadıklarını kaydettiği dokuz defterin onun hazırladığı baskısıdır. Defterleri tutuklular saklamıştı; yine sürgün olan bilim insanı Rosa Imvrioti onları korudu ve sonra Theodorou'ya teslim etti. 1996'da Siyasi Sürgün Kadınlar Derneği ile birlikte bir fotoğraf kitabı da hazırladı: Γυναίκες εξόριστες στα στρατόπεδα του εμφυλίου (İç Savaş Kamplarında Sürgün Kadınlar). Diğer düzyazı kitapları arasında Ο Τράικο (Trayko, 1982) bulunur. Fransızcadan ve Slav dillerinden şiir de çevirdi; kendi şiirleri Fransızcada Poèmes choisis (2001) adıyla yayımlandı.

Theodorou'nun belgeleri, sürgün kadınların yazdığı defterler ve protestolar ile Makronisos ve Trikeri'de yazdığı şiirler dahil, Çağdaş Toplumsal Tarih Arşivleri'nde (ΑΣΚΙ) saklanır. Temmuz 2019'da Girit Edebiyatı Merkezi ve Girit Ortodoks Akademisi, Hanya yakınlarındaki Kolymbari'de onun anısına bir konferans günü düzenledi. Dil öğrenenler için eseri, hangi belleğin konuştuğuna dair dikkatli bir derstir. Στρατόπεδα γυναικών kitabının, tutuklu kadınların anlatılarını içeren defterlerden söz eden alt başlığını okuyun. Sonra kendi iki cümlenizi yazın. Önce aktarın: Το 2010 η Θεοδώρου είπε ότι η ποίηση ήταν γι’ αυτήν καταφύγιο (2010'da Theodorou şiirin kendisi için bir sığınak olduğunu söyledi). Ardından kendi tarihli bir anınızı yazın: Θυμάμαι ότι το 2015… (Hatırlıyorum ki 2015'te…). Kullandığınız fiilleri ve zamanları karşılaştırın.

• Babası Sırbistan'dan gelmiş bir ikona ressamıydı; kendisi de sonradan Slav dillerinden şiir çevirdi.
• Στρατόπεδα γυναικών içindeki defterler, ona ulaşmadan önce tutuklular tarafından saklanmıştı.
• Sürgün boyunca pişmanlık beyanını imzalamayı reddetti.
• Άρειος ύπνος adlı kitabı, memleketinin yakınındaki bir askeri mezarlıktan esinlendi.