Myron

Myron hakkında bilinenlerin neredeyse tamamı, ondan yüzyıllar sonra yaşamış yazarlardan gelir. Romalı yazar Yaşlı Plinius MS 1. yüzyılda Myron’un Attika ile Boiotia sınırındaki Eleutherai kentinde doğduğunu söyler ve onu Argoslu bronz heykeltıraşı Hageladas’ın öğrencisi olarak anar. Yunan gezi yazarı Pausanias ise MS 2. yüzyılda ona Atinalı Myron der; Eleutherai Atinalılara katılmıştı. Modern başvuru eserleri onun çalışma dönemini kabaca MÖ 480 ile 440 arasına yerleştirir. Plinius’un kendi bronz ustaları listesi ise onu 90. Olimpiyat’a (MÖ 420–417) koyar; bu tarih öteki kanıtlarla pek uyuşmaz, bu yüzden kesin tarihleri belirsiz kalır.

Myron daha çok, tanrı ve atlet heykelleri için prestijli malzeme olan bronzla çalıştı. Pausanias onun eserlerini birkaç yerde gördü: Atina Akropolisi’nde Medusa’nın başını yeni kesmiş bir Perseus, Aigina’da ahşap bir Hekate tasviri ve Olympia’da galip heykelleri; bunlar arasında Kleonaili pankratiast Timanthes’in heykeli de vardı. Oğlu Lykios da heykeltıraş oldu; Pausanias Akropolis’te onun elinde serpme kabı tutan bronz oğlan heykelini gördü. Myron’un özel hayatı hakkında hiçbir şey bilinmez ve onun hiçbir portresi günümüze ulaşmamıştır. Latince Myron yazımı ile Yunanca Μύρων aynı sanatçıyı belirtir; onu, tarihçi Prieneli Myron gibi sonraki adaşlarıyla karıştırmamak gerekir.

Myron’un bronz eserleri kayıptır. Günümüze kalanlar, yüzyıllar sonra yapılmış ve antik betimlemeler yardımıyla tanınmış Roma dönemi mermer kopyalardır. En ünlüsü, özgünü yaklaşık MÖ 460–450’ye tarihlenen Δισκοβόλος’tur (Diskobolos). Lukianos, Φιλοψευδής (Yalan Dostu) adlı diyaloğunda, atış anının duruşunda öne eğilmiş, diski tutan ele doğru dönmüş ve bir dizini hafifçe bükmüş bir disk atıcı heykelini betimler; ev sahibi bunun Myron’un eseri olduğunu doğrular. Bu betimleme, bilginlerin 1781’de Roma’da bulunup bugün Ulusal Roma Müzesi’nde bulunan Lancellotti Diskobolos’u ile Tivoli yakınındaki Hadrianus Villası’nda bulunup bugün British Museum’da sergilenen Townley Diskobolos’u gibi kopyaları tanımasına yardım etti.

Plinius ayrıca Athena ile birlikte flütlere hayran kalan bir satiri anar. Bu genellikle MÖ 450 civarında Atina Akropolisi’nde duran Athena ve Marsyas bronz grubuyla özdeşleştirilir; Athena’nın mermer bir kopyası Frankfurt’taki Liebieghaus’tadır. Antik çağda en ünlü eseri, pek çok Yunan epigramında canlıymış gibi övülen bronz bir düveydi. Plinius, Myron’un gerçekçiliği ilk çoğaltan kişi gibi göründüğünü, Polykleitos’tan daha çeşitli ve oranlarda daha özenli olduğunu, ama ruhun duygularını dile getirmediğini düşünüyordu. Onun Diskobolos’u bir bedeni iki hareket arasındaki anda yakalar.

Myron’un bronzları kayıptır, ama Yunanistan onun dünyasının izlerini korur. Doğduğu yer Eleutherai, eski Atina–Thebai yolunun kenarında, Kaza geçidinin yakınındadır; ziyaretçiler orada MÖ 4. yüzyıldan kalma daha geç bir Atina kalesine yürüyebilir. δισκοβόλος (disk atan) sözcüğü hâlâ olağan bir Modern Yunanca sözcüktür. Bir Roma kopyası olan Lancellotti Diskobolos’unun fotoğrafıyla deneyin: onu üç Yunanca cümleyle betimleyin, Σκύβει μπροστά (Öne eğiliyor), Λυγίζει το δεξί γόνατο (Sağ dizini büküyor) ve Γυρίζει το κεφάλι προς τον δίσκο (Başını diske doğru çeviriyor). Sonra British Museum’daki Townley kopyasına bakın ve dördüncü bir cümle ekleyin: başı aşağı bakıyor, çünkü sonradan eklendi ve heykele ait değil.

• Plinius Myron’u Eleutherai’li olarak anar, Pausanias ise ona Atinalı Myron der.
• British Museum’daki Townley Diskobolos’unda kendisine ait olmayan bir baş vardır; bu baş diske doğru geriye değil, aşağıya bakacak biçimde onarılmıştır.
• Marcus Argentarius’un bir Yunanca epigramında Myron’un bronz düvesi konuşur ve heykeltıraşın onu oraya bağladığını söyler.
• Myron’un oğlu Lykios da heykeltıraştı; onun bronz oğlan heykeli Akropolis’te dururdu.