भाषा चुनें

grecfacilegrecfacile
Μοναστήρι στο νησί Τρίκερι του Παγασητικού, ένας από τους τόπους εξορίας γυναικών στα χρόνια του Εμφυλίου (φωτογραφία του 2014)
Μοναστήρι στο νησί Τρίκερι του Παγασητικού, ένας από τους τόπους εξορίας γυναικών στα χρόνια του Εμφυλίου (φωτογραφία του 2014) · Cosa2244 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

C1आधुनिक यूनान · कवयित्री · गद्य लेखिका

विक्टोरिया थियोडोरू

Βικτωρία Θεοδώρου

c. 1925 – 2019 · खानिया · एथेंस

विक्टोरिया थियोडोरू क्रीट के खानिया शहर की कवयित्री थीं, जो किशोरावस्था में प्रतिरोध आंदोलन से जुड़ीं और यूनानी गृहयुद्ध के वर्ष महिलाओं के निर्वासन शिविरों में बिताए। 1957 से उन्होंने बारह कविता-संग्रह और कई गद्य पुस्तकें प्रकाशित कीं। 1975 में उन्होंने Στρατόπεδα γυναικών (महिला शिविर) संपादित किया, उन शिविरों में बंद महिलाओं द्वारा लिखी कॉपियों का संकलन, ताकि उनकी अपनी यादें पाठकों तक पहुँच सकें।

जीवन

विक्टोरिया थियोडोरू का जन्म क्रीट के खानिया में हुआ। स्थानीय अख़बार Χανιώτικα Νέα उनकी जन्मतिथि 22 दिसंबर 1925 बताता है; कई पुस्तकालय और अभिलेखागार रिकॉर्ड 1926 देते हैं। उनकी माँ क्रीट की थीं और पिता सर्बिया से आए एक आइकन-चित्रकार। स्कूली छात्रा के रूप में उन्होंने 1941 में क्रीट पर जर्मन आक्रमण देखा, और किशोरावस्था में प्रतिरोध के युवा संगठन ΕΠΟΝ में शामिल हुईं।

युद्ध के बाद वे एथेंस चली गईं और एथेंस विश्वविद्यालय के दर्शन संकाय में दाख़िला लिया। गृहयुद्ध के दौरान उन्हें वामपंथी छात्रा के रूप में गिरफ़्तार कर निर्वासित किया गया: पहले खियोस के महिला शिविर में, फिर त्रिकेरी और माक्रोनिसोस में, और अंत में फिर त्रिकेरी में। स्रोत निर्वासन की शुरुआत 1947 या 1948 बताते हैं। उन्होंने δήλωση μετανοίας (पश्चाताप की घोषणा) पर हस्ताक्षर करने से इनकार किया, वह घोषणा जो शिविर बंदियों से माँगते थे। खानिया के प्रेस के अनुसार 1952 के अंत में उन्हें αδειούχος εξόριστη (छुट्टी पर निर्वासित) के रूप में रिहा किया गया; यह क्रीट के ही हारिदिमोस स्पानूदाकिस के प्रयासों से हुआ, जिनसे उन्होंने 1955 में विवाह किया।

बाद में उन्होंने शास्त्रीय भाषाशास्त्र की पढ़ाई पूरी की और एथेंस में रहीं। उनकी पहली कविताएँ 1955 में पत्रिका Επιθεώρηση Τέχνης (कला समीक्षा) में छपीं। 1998 में उन्होंने अपने काग़ज़ात समकालीन सामाजिक इतिहास अभिलेखागार (ΑΣΚΙ) को सौंप दिए। फ़रवरी 2019 में उनका निधन हुआ और उन्हें एथेंस के ज़ोग्राफ़ू क़ब्रिस्तान में दफ़नाया गया।

कृतियाँ

थियोडोरू का पहला संग्रह Εγκώμιο (प्रशस्ति) 1957 में आया। उसके बाद ग्यारह और आए, जिनमें Βορεινό προάστιο (उत्तरी उपनगर, 1966), Ουρανία (उरानिया, 1978), Άρειος ύπνος (एरीज़ की नींद, 1983), Η νυχτωδία των συνόρων (सीमाओं का रात्रि-गीत, 1986) और Ευνοημένοι (कृपापात्र, 1998) शामिल हैं। आलोचक उन्हें युद्धोत्तर यूनानी कवियों की पहली पीढ़ी में रखते हैं। उनकी कविताएँ जिए हुए अनुभव से उपजती हैं, और पानी, समुद्र और क्रीट का तट बार-बार लौटते हैं। Άρειος ύπνος की प्रेरणा खानिया के पास मालेमे के जर्मन सैनिक क़ब्रिस्तान से मिली, और यह वहाँ आक्रमणकारी सेना के मृत सैनिकों को दिए जाने वाले सम्मान पर सवाल उठाता है।

उनका गद्य शिविर के वर्षों से गहराई से जुड़ा है। Στρατόπεδα γυναικών (महिला शिविर, 1975) उनका अपना संस्मरण नहीं है: यह उन नौ कॉपियों का उनका संपादित संस्करण है जिनमें 1947 से 1951 के बीच खियोस, त्रिकेरी और माक्रोनिसोस में बंद महिलाओं ने अपने अनुभव दर्ज किए। बंदियों ने ये कॉपियाँ छिपा रखी थीं; विदुषी रोज़ा इम्व्रियोती ने, जो स्वयं भी निर्वासित थीं, उन्हें सँभाला और बाद में थियोडोरू को सौंप दिया। 1996 में उन्होंने राजनीतिक निर्वासित महिलाओं के संघ के साथ एक फ़ोटो-संकलन भी संपादित किया, Γυναίκες εξόριστες στα στρατόπεδα του εμφυλίου (गृहयुद्ध के शिविरों में निर्वासित महिलाएँ)। उनकी अन्य गद्य पुस्तकों में Ο Τράικο (त्राइको, 1982) है। उन्होंने फ़्रांसीसी और स्लाव भाषाओं से कविता का अनुवाद भी किया, और उनकी अपनी कविताएँ फ़्रांसीसी में Poèmes choisis (2001) नाम से छपीं।

आज के यूनान में विरासत

थियोडोरू के काग़ज़ात, जिनमें निर्वासित महिलाओं की लिखी कॉपियाँ और विरोध-पत्र तथा माक्रोनिसोस और त्रिकेरी में लिखी उनकी कविताएँ हैं, समकालीन सामाजिक इतिहास अभिलेखागार (ΑΣΚΙ) में सुरक्षित हैं। जुलाई 2019 में क्रीटी साहित्य केंद्र और क्रीट की ऑर्थोडॉक्स अकादमी ने खानिया के पास कोलिम्बारी में उनकी स्मृति में एक व्याख्यान-दिवस आयोजित किया। सीखने वालों के लिए उनका काम इस बात का सावधान पाठ है कि किसकी स्मृति बोल रही है। Στρατόπεδα γυναικών का उपशीर्षक पढ़ें, जो बंदी महिलाओं के वृत्तांतों वाली कॉपियों की बात करता है। फिर अपने दो वाक्य लिखें। पहले किसी का कथन बताएँ: Το 2010 η Θεοδώρου είπε ότι η ποίηση ήταν γι’ αυτήν καταφύγιο (2010 में थियोडोरू ने कहा कि कविता उनके लिए एक शरण थी)। फिर अपनी तिथि वाली एक याद: Θυμάμαι ότι το 2015… (मुझे याद है कि 2015 में…)। अपने इस्तेमाल किए क्रियाओं और कालों की तुलना करें।

क्या आप जानते हैं?

  • उनके पिता सर्बिया से आए आइकन-चित्रकार थे, और उन्होंने बाद में स्लाव भाषाओं से कविता का अनुवाद किया।
  • Στρατόπεδα γυναικών की कॉपियाँ उन तक पहुँचने से पहले बंदियों ने छिपा रखी थीं।
  • पूरे निर्वासन में उन्होंने पश्चाताप की घोषणा पर हस्ताक्षर करने से इनकार किया।
  • उनके संग्रह Άρειος ύπνος की प्रेरणा उनके गृहनगर के पास एक सैनिक क़ब्रिस्तान से मिली।

प्रमुख कृतियाँ

यूनानी शीर्षकशीर्षकवर्ष
Εγκώμιοप्रशस्ति — पहला कविता-संग्रह1957
Βορεινό προάστιοउत्तरी उपनगर1966
Στρατόπεδα γυναικώνमहिला शिविर — बंदियों की कॉपियाँ, उनके द्वारा संपादित1975
Άρειος ύπνοςएरीज़ की नींद1983
Η νυχτωδία των συνόρωνसीमाओं का रात्रि-गीत1986
Ευνοημένοιकृपापात्र1998

याद रखने लायक एक पंक्ति

Η ποίηση ήταν για εμένα ένα καταφύγιο ενάντια στις δυσκολίες που αντιμετώπισα.

I píisi ítan ya eména éna katafýgio enántia stis dyskolíes pou antimetópisa.

मेरे लिए कविता उन कठिनाइयों के विरुद्ध एक शरण थी जिनका मैंने सामना किया।

Βικτωρία Θεοδώρου, δηλώσεις στα «Χανιώτικα Νέα», Ιούλιος 2010 (αναδημοσίευση: Δ. Μαριδάκης, «Χανιώτικα Νέα», 18 Φεβρουαρίου 2019)
C1

विक्टोरिया थियोडोरू के बारे में यूनानी में पढ़ें (C1)

पाठ के शब्द

  • मुझे याद है
  • स्मृति
  • गवाही
  • याद, संस्मरण
  • शरण, आश्रय
  • अलग पहचानना
  • आगे पहुँचाना
  • अनुभव पर आधारित

एक मुफ़्त C1 पाठ आज़माएँपहले तीन अभ्यासों के लिए खाता ज़रूरी नहीं।

स्तर C1 के अन्य

आधुनिक यूनान · उपन्यासकार और कहानीकारअलेक्सांद्रोस पापादियामांतिस1851 – 1911प्राचीन काल · गीति कवयित्रीसैफ़ोc. 630 BC – c. 570 BCप्राचीन काल · त्रासदी-नाटककारऐस्किलसc. 525 BC – 456 BCप्राचीन काल · इतिहासकारहेरोडोटसc. 484 BC – c. 425 BCपुनर्जागरण · कवि (क्रीटी पुनर्जागरण)वित्सेन्त्ज़ोस कोर्नारोस1553 – 1613 or 1614प्राचीन काल · दार्शनिकसुकरातc. 470 BC – 399 BCप्राचीन काल · दार्शनिकएपिक्यूरस341 BC – 270 BCप्राचीन काल · वक्ता और राजनेताडेमोस्थनीज़384 BC – 322 BCपुनर्जागरण · स्तोत्र-रचयितारोमानोस मेलोडोसc. 490 – c. 556आधुनिक यूनान · 1821 के सेनापति, संस्मरण-लेखकइओआन्निस माक्रियान्निस1797 – 1864आधुनिक यूनान · कविनेपोलियन लापाथियोटिस1888 – 1944आधुनिक यूनान · उपन्यासकारकॉन्स्टेंटिनोस थियोटोकिस1872 – 1923आधुनिक यूनान · फ़िल्म निर्देशकथियो एंजेलोपोलोस1935 – 2012आधुनिक यूनान · कवि, व्यंग्यकारकोस्तास वार्नालिस1884 – 1974आधुनिक यूनान · रंगमंच निर्देशककारोलोस कून1908 – 1987प्राचीन काल · गणितज्ञयूक्लिडc. 325 BC – c. 265 BCआधुनिक यूनान · कवि, उपन्यासकारकोंस्तांतिनोस हात्ज़ोपुलोस1868 – 1920आधुनिक यूनान · उपन्यासकारएम. कारागात्सिस1908 – 1960आधुनिक यूनान · उपन्यासकार, नाटककारआंगेलोस तेर्ज़ाकिस1907 – 1979आधुनिक यूनान · कविमानोलिस अनाग्नोस्ताकिस1925 – 2005आधुनिक यूनान · उपन्यासकारकोस्तास तख़्त्सिस1927 – 1988आधुनिक यूनान · विद्वान, प्रबोधनएव्गेनियोस वुल्गारिस1716 – 1806आधुनिक यूनान · कलाकार (आर्ते पोवेरा)यानिस कूनेलिस1936 – 2017आधुनिक यूनान · मूर्तिकारक्रिसा (वार्दिया)1933 – 2013आधुनिक यूनान · संगीतकारनिकोस स्कालकोतास1904 – 1949आधुनिक यूनान · संगीतकारमानोलिस कालोमिरिस1883 – 1962आधुनिक यूनान · पत्रकार, नारीवादीकालिरोई पारेन1861 – 1940आधुनिक यूनान · कवयित्री, अभिनेत्रीकातेरिना गोगू1940 – 1993आधुनिक यूनान · लोकवार्ताविद्निकोलाओस पोलितिस1852 – 1921आधुनिक यूनान · वास्तुकारदिमित्रिस पिकियोनिस1887 – 1968आधुनिक यूनान · संगीतकारथानोस मिक्रूत्सिकोस1947 – 2019आधुनिक यूनान · नाटककार, पत्रकारस्पिरोस मेलास1882 – 1966आधुनिक यूनान · उपन्यासकारअल्कियोनी पापादाकीआधुनिक यूनान · रंगमंच इतिहासकार · अनुवाद अध्येताआन्ना ताबाकीआधुनिक यूनान · नृत्यनिर्देशकआंदोनिस फ़ोनियादाकिस1971आधुनिक यूनान · गायिका-गीतकार · चित्रकारआर्लेटा1945 – 2017आधुनिक यूनान · रंगमंच और फ़िल्म अभिनेत्रीबेटी अरवानीती1939आधुनिक यूनान · द्वीपीय लोकगीत गायिकाएलेनी लेगाकी1956आधुनिक यूनान · गायिका · रेबेतिको और लाइकोफ़ोतिनी वेलेसियोतू1958आधुनिक यूनान · कोरियोग्राफ़र · नर्तकइयोआनिस मांडाफ़ूनिस1981आधुनिक यूनान · कवयित्री · अनुवादक · संपादककतेरीना इलियोपुलु1967आधुनिक यूनान · रंगमंच अभिनेत्रीकिवेली1888 – 1978आधुनिक यूनान · गायिका · गीतकारलिज़ेता कालिमेरी1969प्राचीन काल · प्राचीन उपन्यासकारलोंगोसआधुनिक यूनान · गायकलूकास योरकासआधुनिक यूनान · चित्रकार और प्रिंटमेकरलूकिया माजोरू1914 – 2008प्राचीन काल · भाषण-लेखक और वक्तालिसियासc. 445 BC – c. 380 BCआधुनिक यूनान · गायिकामारिका पापागिका1890 – 1943आधुनिक यूनान · टेनर · क्रॉसओवर गायकमारियो फ्रांगुलिस1966आधुनिक यूनान · गायिका · संगीतकार · संगीत शिक्षिकामारिज़ा कोख़1944आधुनिक यूनान · गायिका · गीतकारमातूला ज़मानी1981आधुनिक यूनान · कवयित्री · अनुवादिकामेलिसान्थी1907 – 1990प्राचीन काल · कांस्य मूर्तिकारमाइरॉनआधुनिक यूनान · चित्रकार और टेपेस्ट्री कलाकारनिकी कनागिनी1933 – 2008आधुनिक यूनान · लाइको गायकनिकोस वेर्तिस1976आधुनिक यूनान · रंगमंच अभिनेत्री · अनुवादकनोनिका गालिनेआ1938 – 2023प्राचीन काल · कवयित्री · सूक्ति-काव्य रचनाकारनोसिसआधुनिक यूनान · रैपरपावलोस फ़िस्सास1979 – 2013आधुनिक यूनान · गायिका · गीतकार-संगीतकारपेनी बाल्तात्ज़ीप्राचीन काल · दार्शनिकप्लोटिनसc. AD 204–205 – 270आधुनिक यूनान · कोरियोग्राफ़रसोफ़िया मावरागानी1978आधुनिक यूनान · रंगमंच और ऑपेरा निर्देशकस्पिरोस एवांगेलातोस1940 – 2017प्राचीन काल · संकलनकर्तास्तोबायोसप्राचीन काल · शोकगीत (एलेजी) कवितिर्तेयस7th c. BCआधुनिक यूनान · गायक · गीतकारविक्टर वेर्निकोस2006आधुनिक यूनान · यूनानविद् और विद्वानजैकलीन द रोमिली1913 – 2010

सभी हस्तियाँ →