Kostas Tahtsis

Tahtsis 8 Ekim 1927'de Selanik'te doğdu. Daha çocukken anne babası ayrıldı ve yedi yaşlarında Atina'ya, büyükannesinin yanına gönderildi; o evin kadınları, kavgaları ve hikâyeleri onun kurmacasının ham maddesi olacaktı. İşgali ve İç Savaş'ı Atina'da bir genç olarak yaşadı, Atina Üniversitesi'nde iki yıl hukuk okuyup bitirmedi ve 1950'lerin başında şiir yayımlamaya başladı.

Huzursuz ve parasız, 1950'lerin ortasında Yunanistan'dan ayrıldı ve yıllarca dolaştı; Avrupa'da, Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Avustralya'da her türlü işte çalıştı. Το τρίτο στεφάνι'yi yurt dışında, Yunanistan'a uzak dururken yazdı. Atinalı yayıncılar kitabı reddetti ve 1962'de kendisi bastırdı; kulaktan kulağa yayılan ün ve daha sonra İngilizce ile başka dillere yapılan çeviriler ona tanınırlık getirdi.

Atina'ya döndüğünde yazarlık ve çevirmenlikle geçindi ve tanınmış, kışkırtıcı bir figür oldu. Eşcinseldi ve bunu Yunanistan'da alışılmadık bir açıklıkla yazdı; sonraki otobiyografik yazılarında şehirdeki gecelerini meydan okurcasına bir içtenlikle anlattı. Ağustos 1988'de Atina'nın Kolonos semtindeki evinde boğularak öldürüldü; cesedi 27 Ağustos'ta bulundu ve katil hiçbir zaman belirlenemedi. Otobiyografik kitabı Το φοβερό βήμα (Korkunç Adım) ölümünden sonra yayımlandı.

Το τρίτο στεφάνι (Üçüncü Nikâh, 1962) adını Ortodoks nikâh töreninden alır; bu törende gelin ile damadın başına taçlar, «στέφανα», konur: anlatıcı Nina üçüncü evliliğine hazırlanmaktadır. Ama roman daha çok arkadaşı Ekavi'yi anlatır: çocuklarını yitiren Truva kraliçesi Hekabe'nin adını taşıyan gururlu, zor bir annedir o. Nina'nın sesiyle iki aileyi 1930'lardan Arnavutluk savaşı, işgal dönemi kıtlığı, 1944 Aralık olayları ve İç Savaş boyunca izleriz. Tarihin büyük olayları içeri yalnızca mutfaktan, komşulardan ve aile sofrasından girer.

Kitabı devrimci yapan dilidir. Tahtsis öncüllerinin edebi Yunancasını bıraktı ve Atinalı küçük burjuva kadınların konuşma diliyle, atasözleri, abartıları, dedikoduları ve ani acımasızlıklarıyla, kulak misafiri olunmuş sohbetleri andıran uzun monologlar halinde yazdı. Sonuç hem komik hem trajiktir. Sonraki kitapları, Τα ρέστα (Bozuk Para, 1972) öyküleri ve Η γιαγιά μου η Αθήνα (Büyükannem Atina, 1979) denemeleri, aynı ironik, sohbet havasındaki sesi korur; bu ses artık Yunan toplumuna, şehre ve yazarın kendisine yönelir.

Το τρίτο στεφάνι 20. yüzyılın büyük Yunan romanlarının her listesinde yer alır, üniversite derslerinde okutulur ve sahneye uyarlanmıştır; özellikle 2009'da Yunanistan Ulusal Tiyatrosu tarafından. İleri düzey için ideal bir okumadır: herhangi bir yerinden açın, Atinalıların gerçekte nasıl konuştuğunu, bugün hâlâ karşılaşacağınız ifadelerle duyarsınız. Η γιαγιά μου η Αθήνα eski şehir için harika bir rehberdir. Tahtsis ayrıca eşcinsellik hakkında açıkça konuşan ilk Yunan yazarlardan biri olarak anılır ve çözülmemiş cinayeti, önyargı üzerine Yunan tartışmalarında hâlâ gündeme gelir. Sitenin, 20. yüzyıl Yunan tarihinin bir başka büyük romancısı Dido Sotiriu'ya ayrılan sayfası iyi bir eşlikçidir.

• Atinalı yayıncılar Üçüncü Nikâh'ı reddedince ilk baskının parasını 1962'de kendisi ödedi.
• Romanın büyük bölümünü yurt dışında yaşayıp çalışırken yazdı.
• Başlık, Ortodoks nikâh törenindeki taçlara, «στέφανα», gönderme yapar.
• 1988'deki cinayeti hiçbir zaman çözülemedi.