Nikos Skalkotas

Skalkotas 21 Mart 1904'te Eğriboz Adası'ndaki Halkida'da, halk müzisyenleri ve amatör müzisyenlerden oluşan bir ailede doğdu. Aile Atina'ya taşındı; yetenekli çocuk orada Atina Konservatuvarı'nda keman okudu ve 1920'de derece ile mezun oldu. Bir burs onu 1921'de, o zamanlar Avrupa'nın müzik başkentlerinden biri olan Berlin'e götürdü; orada Hochschule für Musik'te kemancı olarak eğitimini sürdürdü. Yeni sanat ve yeni fikirlerle dolu 1920'lerin Berlin'inde kısa sürede icradan besteciliğe yöneldi.

Philipp Jarnach'la kompozisyon çalıştı, Kurt Weill'den birkaç ders aldı ve 1927'den yaklaşık 1932'ye kadar Prusya Sanat Akademisi'nde Arnold Schoenberg'in ustalık sınıfının üyesi oldu. On iki ton yönteminin mucidi Schoenberg'in onu en yetenekli öğrencileri arasında saydığı söylenir. Ama Skalkotas yoksuldu, bursu sona erdi, özel hayatı sıkıntılıydı ve 1933'te Atina'ya döndü; ilk el yazmalarının büyük bölümünü Berlin'de bıraktı ve bunlar kayboldu.

Atina'da kimse onun zor modern müziğiyle ilgilenmedi. Hayatının geri kalanında Atina orkestralarının arka sıralarında kemancı olarak çalıştı, başkalarının müziğini çaldı ve geceleri kendisi için beste yaptı. 1946'da piyanist Maria Pangali ile evlendi ve bir aile kurdu. 19 Eylül 1949'da, henüz kırk beş yaşındayken, zamanında tedavi edilmeyen bir fıtık yüzünden aniden öldü. Geride yüzü çok aşan eser bıraktı; bunların çoğu hiç çalınmamıştı.

Skalkotas birbirinden çok farklı iki dünyada yazdı. Bir yanda Schoenberg'in on iki ton tekniğinin kendine özgü serbest bir biçimini geliştirdi; aynı anda birkaç ton dizisi kullandı ve bunları konçerto, sonat ve süit gibi geleneksel formlarla birleştirdi. Keman Konçertosu (1938), piyano ve on üflemeli çalgı için Üçüncü Piyano Konçertosu (1939), 32 Piyano Parçası (1940) ve Η επιστροφή του Οδυσσέα (Odysseus'un Dönüşü, 1942–43) uvertürü gibi eserler yoğun, enerjik ve zorludur; o yıllarda herhangi bir yerde yazılmış en iddialı modernist müzikler arasındadır.

Öte yanda Yunan geleneğine kök salmış tonal müzik yazdı. 1931 ile 1936 arasında bestelenen ve sonra gözden geçirilen 36 Ελληνικοί χοροί (36 Yunan Dansı), Yunanistan'ın her yerinden, adalardan, Epir'den, Girit'ten, Makedonya'dan, halk ezgilerini ve ritimlerini alıp parlak, renkli bir ses anlayışıyla orkestraya uyarlar. Yunan ulusal okulunun bestecilerinden farklı olarak Skalkotas halk ezgilerini romantik armonilerle süslemedi; onları sertliklerini koruyan modern bir berraklıkla ele aldı. Son eserlerinden biri olan Η θάλασσα (Deniz, 1948–49) bale süiti de aynı derecede kolay dinlenir.

Bu çifte ses, uzlaşmaz modernist ile Yunan dansı tutkunu, onu benzersiz kılan şeydir. Yunan Danslarının bazıları o yaşarken çalındı ve dinleyicilerin beğenisini kazandı; büyük on iki ton eserleri ise on yıllarca beklemek zorunda kaldı ve birçoğu ilk kez ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında seslendirildi.

Ölümünden sonra dostları ve müzisyenler el yazmalarını kurtarmak ve kataloglamak için bir dernek kurdu ve müziği yavaş yavaş çalınmaya ve yayımlanmaya başladı. Büyük bir dönüm noktası, 1990'lardan itibaren İsveçli BIS plak şirketi için yapılan geniş kayıt dizisi oldu; bu sayede dünyanın dört bir yanındaki dinleyiciler onu keşfetti. Bugün Yunan orkestraları 36 Yunan Dansı'nı düzenli olarak çalıyor ve adı, doğduğu kent Halkida da dahil olmak üzere Yunan müzik eğitiminde ve konser hayatında saygıyla anılıyor. Bir öğrenci için en iyi başlangıç, Yunan Danslarından birkaçını, örneğin ada ezgilerine dayananları dinlemek ve sonra bunları aynı halk dansının bir kaydıyla karşılaştırmaktır: hem geleneği hem de modern bir bestecinin onunla ne yaptığını duyacaksınız.

• On iki ton müziğinin kurucusu Arnold Schoenberg'in ustalık sınıfında okudu.
• 1933'te Berlin'den Atina'ya giderken ilk el yazmalarının çoğu kayboldu.
• Büyük konçertolar bestelerken geçimini Atina orkestralarında sıradan bir kemancı olarak sağladı.
• Eserlerinin çoğu ilk kez ancak 1949'daki ölümünden sonra seslendirildi.