Sofia Filipidu

Filipidu lindi dhe u rrit në Selanik. Studioi filologji gjermane në Universitetin Aristotel të Selanikut dhe teatër në Konservatorin Shtetëror të qytetit, dhe kreu një vit studime pasuniversitare në dramaturgji në të njëjtin universitet. Përvoja e saj skenike nisi në punishten teatrore të shoqatës së Selanikut Τέχνη (Arti), ku ishte anëtare nga 1971 deri në 1979, dhe vazhdoi në Skenën e saj Eksperimentale nga 1980 deri në 1985. Për tetë vjet dha gjithashtu mësim gjermanisht si mësuese me orë në Sindos dhe e la vendin pak pasi u bë i përhershëm.

Në vitin 1985 u transferua në Athinë, ku punon që atëherë si aktore, regjisore dhe autore. Karriera e çoi në Teatrin Kombëtar, në Teatrin e Artit Karolos Kun, në Teatrin e rrugës Kikladon «Lefteris Vojacis», në teatrin antik të Epidaurit, në Odeonin e Herod Atikut dhe në festivale si Eskilet. Në vitin 2000 themeloi grupin studentor Ιδαίοι Δάκτυλοι (Daktilët e Idës) pranë fondacionit kulturor Κρητική Εστία (Vatra Kretase) dhe vuri në skenë dymbëdhjetë shfaqje të ndërtuara nga poezi, prozë dhe drama. Nga 2002 deri në 2005 dha mësim teatër dhe aktrim në seminare të arsimit të të rriturve në gjithë Greqinë. Që nga viti 2010 është drejtoreshë artistike e organizatës jofitimprurëse τ3χνη dhe merret kryesisht me kërkim, përkthim dhe regji.

Arkivi i Teatrit Kombëtar rendit tri shfaqje të saj atje. Në 1997 luajti rolin titullar në Φαύστα ή Η απωλεσθείς κόρη (Fausta, ose Vajza e humbur), parodi e Bostanxhoglusë e vitit 1964, me regji të Nikos Haxhipapasit në Skenën e Re. Në verën e 2011 luajti në Σκηνοβάτες (Ecësit e skenës) të Stamatis Fasulisit, një shfaqje e ndërtuar nga skena të teatrit antik, që u shfaq për herë të parë në Epidaur dhe bëri turne në Greqi; ajo luajti Kasandrën dhe një figurë komike fliaksi të quajtur Κλαυταιμνήστρα. Në 2015 përktheu Ditët e lumtura të Samuel Beckett-it si Ευτυχισμένες μέρες dhe luajti Uinin, gruan e varrosur në një tumë dheu që nuk pushon së foluri, në regjinë e Jorgos Maniotisit në teatrin Rex.

Përkthimi dhe regjia përbëjnë një pjesë të madhe të punës së saj. Në 2018 vuri në skenë në Teatrin e Athinës përkthimin e saj të komedisë së egër të J. M. R. Lenzit Η ιστορία του πρίγκιπα της Κούμπα Τάντι (Historia e princit Tandi të Kubës), duke krijuar edhe skenografinë, kostumet dhe lëvizjen. Në 2021 përshtati dy drama të Konstantinos Hristomanosit në një shfaqje të vetme, Τα τρία φιλιά… Η Σταχτιά γυναίκα (Tri puthjet… Gruaja ngjyrë hiri). Ka botuar gjithashtu Με μια σκάλα στο φεγγάρι (Me një shkallë drejt hënës, 2015), që mbledh rubrikën e saj në gazetë Η ματιά της Σοφίας (Vështrimi i Sofisë), dhe ka shkruar dramën Συγγνώμη, Κύριε Μπέκετ (Më falni, zoti Beckett), vënë në skenë në 2025.

Puna e fundit e Filipidusë tregon një anë tjetër të teatrit grek: të vogël, të pavarur dhe pranë publikut. Në 2023 e ktheu sallën e saj të provave në Athinë në teatër me 35 vende dhe hyrje të lirë, dhe vuri atje Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας (Ivona, princeshë e Burgundisë) të Gombroviçit; në 2025 pasoi atje komedia e saj e frymëzuar nga Beckett-i. Për ata që mësojnë greqisht, arkivi në internet i Teatrit Kombëtar është pikënisje e mirë. Hap faqen e Ευτυχισμένες μέρες (2015) dhe lexo shpërndarjen e roleve në greqisht. Pastaj përshkruaj me një fjali pësore pamjen skenike që kërkon Beckett-i: Η Γουίννυ είναι θαμμένη ως τη μέση σε έναν λόφο από χώμα (Uini është e varrosur deri në mes në një tumë dheu). Në fund, përcille fjalinë e saj të intervistës me είπε ότι (tha se). Këto fjali ushtrimi janë tonat; Beckett-i e shkroi dramën në anglisht, dhe teksti grek i skenës ishte përkthimi i saj.

• Si fëmijë, siç tregon, pyetjes se çfarë donte të bëhej i përgjigjej me një fjalë: «e pavarur».
• Arkivi i Teatrit Kombëtar e shënon në 2015 edhe si përkthyese të Ditëve të lumtura, edhe si Uinin.
• Përkthimin e komedisë së Lenzit e përfundoi në 2007, më shumë se dhjetë vjet para se ta vinte në skenë.
• Për shfaqjen e saj sipas Hristomanosit në 2021, rreth 130 aktorë bënë audicion në Zoom për tri vende.