Σοφία Φιλιππίδου

Η Φιλιππίδου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Γερμανική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και θέατρο στο Κρατικό Ωδείο της πόλης, ενώ έκανε για έναν χρόνο μεταπτυχιακές σπουδές δραματουργίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Η σκηνική της εμπειρία ξεκίνησε στο Θεατρικό Εργαστήρι της «Τέχνης» Θεσσαλονίκης, όπου ήταν μέλος από το 1971 έως το 1979, και συνεχίστηκε στην Πειραματική Σκηνή της από το 1980 έως το 1985. Επί οκτώ χρόνια δίδαξε επίσης γερμανικά ως ωρομίσθια καθηγήτρια στη Σίνδο και άφησε τη θέση λίγο μετά τη μονιμοποίησή της.

Το 1985 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου εργάζεται από τότε ως ηθοποιός, σκηνοθέτρια και συγγραφέας. Η πορεία της την έφερε στο Εθνικό Θέατρο, στο Θέατρο Τέχνης Κάρολου Κουν, στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής», στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, στο Ηρώδειο και σε φεστιβάλ όπως τα Αισχύλεια. Το 2000 ίδρυσε τη φοιτητική ομάδα «Ιδαίοι Δάκτυλοι» στο πνευματικό ίδρυμα «Κρητική Εστία» και ανέβασε δώδεκα παραστάσεις από ποιήματα, πεζά και θεατρικά κείμενα. Από το 2002 έως το 2005 δίδαξε θέατρο και υποκριτική σε σεμινάρια λαϊκής επιμόρφωσης σε όλη την Ελλάδα. Από το 2010 είναι καλλιτεχνική διευθύντρια της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «τ3χνη» και ασχολείται κυρίως με την έρευνα, τη μετάφραση και τη σκηνοθεσία.

Το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου καταγράφει τρεις παραστάσεις της εκεί. Το 1997 έπαιξε τον ομώνυμο ρόλο στη «Φαύστα ή Η απωλεσθείς κόρη», την παρωδία του Μποστανζόγλου από το 1964, σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζηπαπά στη Νέα Σκηνή. Το καλοκαίρι του 2011 συμμετείχε στους «Σκηνοβάτες» του Σταμάτη Φασουλή, μια παράσταση φτιαγμένη από σκηνές του αρχαίου θεάτρου, που ξεκίνησε από την Επίδαυρο και περιόδευσε στην Ελλάδα· έπαιξε την Κασσάνδρα και μια κωμική μορφή φλύακα με το όνομα Κλαυταιμνήστρα. Το 2015 μετέφρασε τις «Ευτυχισμένες μέρες» του Σάμιουελ Μπέκετ και ερμήνευσε τη Γουίννυ, τη γυναίκα που είναι θαμμένη σε έναν λόφο από χώμα και δεν σταματά να μιλά, στην παράσταση του Γιώργου Μανιώτη στο θέατρο Ρεξ.

Η μετάφραση και η σκηνοθεσία καθορίζουν μεγάλο μέρος της δουλειάς της. Το 2018 ανέβασε στο Θέατρο Αθηνών τη δική της μετάφραση της άγριας κωμωδίας του Γ. Μ. Ρ. Λεντς «Η ιστορία του πρίγκιπα της Κούμπα Τάντι», υπογράφοντας επίσης σκηνικά, κοστούμια και κίνηση. Το 2021 διασκεύασε δύο έργα του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου σε μία παράσταση, «Τα τρία φιλιά… Η Σταχτιά γυναίκα». Έχει επίσης εκδώσει το «Με μια σκάλα στο φεγγάρι» (2015), που συγκεντρώνει τη στήλη της «Η ματιά της Σοφίας» σε εφημερίδα, και έγραψε το θεατρικό «Συγγνώμη, Κύριε Μπέκετ», που ανέβηκε το 2025.

Η πρόσφατη δουλειά της Φιλιππίδου δείχνει μια άλλη όψη του ελληνικού θεάτρου: μικρή, ανεξάρτητη και κοντά στο κοινό της. Το 2023 μετέτρεψε τον χώρο προβών της στην Αθήνα σε θέατρο 35 θέσεων με ελεύθερη είσοδο και ανέβασε την «Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας» του Γκομπρόβιτς· το 2025 ακολούθησε εκεί η δική της κωμωδία εμπνευσμένη από τον Μπέκετ. Για όσους μαθαίνουν ελληνικά, το ψηφιακό αρχείο του Εθνικού Θεάτρου είναι καλή αφετηρία. Ανοίξτε την εγγραφή για τις «Ευτυχισμένες μέρες» (2015) και διαβάστε τη διανομή στα ελληνικά. Έπειτα περιγράψτε τη σκηνική εικόνα που ζητά ο Μπέκετ με μια παθητική πρόταση: «Η Γουίννυ είναι θαμμένη ως τη μέση σε έναν λόφο από χώμα». Τέλος, μεταφέρετε τη φράση της από τη συνέντευξη με το «είπε ότι». Οι προτάσεις εξάσκησης είναι δικές μας· ο Μπέκετ έγραψε το έργο στα αγγλικά και το ελληνικό σκηνικό κείμενο ήταν δική της μετάφραση.

• Όπως έχει πει, όταν ήταν παιδί απαντούσε με μία λέξη στο τι ήθελε να γίνει: «ανεξάρτητη».
• Το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου την αναφέρει και ως μεταφράστρια των «Ευτυχισμένων ημερών» και ως Γουίννυ το 2015.
• Ολοκλήρωσε τη μετάφραση της κωμωδίας του Λεντς το 2007, πάνω από δέκα χρόνια πριν την ανεβάσει.
• Για την παράσταση του Χρηστομάνου το 2021, περίπου 130 ηθοποιοί πέρασαν από οντισιόν μέσω Zoom για τρεις θέσεις.