Sofia Filippidou

Filippidou Selanik’te doğdu ve büyüdü. Selanik Aristoteles Üniversitesi’nde Alman filolojisi, şehrin Devlet Konservatuvarı’nda tiyatro okudu ve aynı üniversitede bir yıl dramaturgi alanında lisansüstü eğitim aldı. Sahne deneyimi, 1971–1979 yılları arasında üyesi olduğu Selanik’teki Τέχνη (Sanat) derneğinin tiyatro atölyesinde başladı ve 1980–1985 arasında derneğin Deneysel Sahnesi’nde sürdü. Sekiz yıl boyunca Sindos’ta ders saati ücretli öğretmen olarak Almanca da öğretti ve kadroya alındıktan kısa süre sonra bu görevden ayrıldı.

1985’te Atina’ya taşındı ve o zamandan beri orada oyuncu, yönetmen ve yazar olarak çalışıyor. Kariyeri onu Ulusal Tiyatro’ya, Karolos Koun Sanat Tiyatrosu’na, Kykladon Sokağı Tiyatrosu “Lefteris Voyiatzis”e, Epidavros antik tiyatrosuna, Herodes Atticus Odeonu’na ve Aiskhyleia gibi festivallere götürdü. 2000 yılında Κρητική Εστία (Girit Ocağı) kültür vakfında öğrenci topluluğu Ιδαίοι Δάκτυλοι’yu (İda Daktilleri) kurdu ve şiir, düzyazı ve oyunlardan oluşturulan on iki gösteri sahneledi. 2002–2005 arasında Yunanistan’ın dört bir yanında yetişkin eğitimi seminerlerinde tiyatro ve oyunculuk dersi verdi. 2010’dan beri kâr amacı gütmeyen τ3χνη kuruluşunun sanat yönetmeni olarak özellikle araştırma, çeviri ve yönetmenlikle uğraşıyor.

Ulusal Tiyatro arşivi onun orada yer aldığı üç yapımı listeler. 1997’de, Bostantzoglou’nun 1964 tarihli parodisi Φαύστα ή Η απωλεσθείς κόρη’de (Fausta ya da Kayıp Kız) Nikos Chatzipapas’ın Yeni Sahne’deki yönetiminde başrolü oynadı. 2011 yazında Stamatis Fasoulis’in antik tiyatro sahnelerinden kurulan, Epidavros’ta prömiyer yapıp Yunanistan’ı dolaşan Σκηνοβάτες (Sahne Yürüyücüleri) oyununda yer aldı; Kassandra’yı ve Κλαυταιμνήστρα adlı komik bir phlyaks figürünü oynadı. 2015’te Samuel Beckett’in Mutlu Günler’ini Ευτυχισμένες μέρες adıyla çevirdi ve Giorgos Maniotis’in Rex tiyatrosundaki yönetiminde, bir toprak yığınına gömülü olup konuşmayı hiç bırakmayan kadın Winnie’yi oynadı.

Çeviri ve yönetmenlik, çalışmalarının büyük bir bölümünü belirler. 2018’de J. M. R. Lenz’in vahşi komedisi Η ιστορία του πρίγκιπα της Κούμπα Τάντι’nin (Kuba Prensi Tandi’nin Hikâyesi) kendi çevirisini Atina Tiyatrosu’nda sahneledi; dekor, kostüm ve hareket tasarımını da üstlendi. 2021’de Konstantinos Christomanos’un iki oyununu tek bir gösteride birleştirdi: Τα τρία φιλιά… Η Σταχτιά γυναίκα (Üç Öpücük… Kül Rengi Kadın). Ayrıca gazete köşesi Η ματιά της Σοφίας’yı (Sofia’nın Bakışı) bir araya getiren Με μια σκάλα στο φεγγάρι (Aya Bir Merdivenle, 2015) kitabını yayımladı ve 2025’te sahnelenen Συγγνώμη, Κύριε Μπέκετ (Özür Dilerim, Bay Beckett) oyununu yazdı.

Filippidou’nun son çalışmaları Yunan tiyatrosunun başka bir yüzünü gösterir: küçük, bağımsız ve seyircisine yakın. 2023’te Atina’daki prova odasını ücretsiz girişli 35 kişilik bir tiyatroya dönüştürdü ve orada Gombrowicz’in Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας (Burgonya Prensesi Yvonne) oyununu sahneledi; 2025’te yine orada Beckett’ten esinlenen kendi komedisi geldi. Öğrenenler için Ulusal Tiyatro’nun çevrimiçi arşivi iyi bir başlangıç noktasıdır. Ευτυχισμένες μέρες (2015) kaydını açın ve Yunanca oyuncu listesini okuyun. Sonra Beckett’in istediği sahne görüntüsünü edilgen bir cümleyle anlatın: Η Γουίννυ είναι θαμμένη ως τη μέση σε έναν λόφο από χώμα (Winnie bir toprak yığınına beline kadar gömülüdür). Son olarak röportaj cümlesini είπε ότι (…dedi) ile aktarın. Bu alıştırma cümleleri bizimdir; Beckett oyunu İngilizce yazdı, Yunanca sahne metni ise onun çevirisiydi.

• Anlattığına göre çocukken ne olmak istediği sorusuna tek kelimeyle yanıt verirdi: “bağımsız”.
• Ulusal Tiyatro arşivi onu 2015’te hem Mutlu Günler’in çevirmeni hem de Winnie olarak gösterir.
• Lenz’in komedisinin çevirisini 2007’de, sahnelemesinden on yıldan fazla önce bitirdi.
• 2021’deki Christomanos gösterisi için yaklaşık 130 oyuncu üç kişilik kadro için Zoom üzerinden seçmelere katıldı.