Spiridon Samaras

Samaras urodził się na Korfu w listopadzie 1861 roku. Wyspy Jońskie znajdowały się pod panowaniem weneckim, a potem brytyjskim, i opera włoska była tam częścią codzienności; Korfu miało własny teatr operowy i silną tradycję muzyczną, tak zwaną Szkołę Jońską, kierowaną przez kompozytorów takich jak Nikolaos Mandzaros, autor muzyki greckiego hymnu narodowego. Chłopiec uczył się muzyki najpierw na Korfu, a potem w Konserwatorium Ateńskim, i na początku lat 80. XIX wieku wyjechał do Paryża, by kontynuować naukę.

W połowie lat 80. przeniósł się do Włoch, ówczesnego centrum świata opery, i w 1886 roku jego opera Flora mirabilis została wystawiona w Mediolanie z wielkim sukcesem. Przez około dwadzieścia lat żył i pracował we Włoszech, pisząc opery dla włoskich scen i współpracując z ważnym wydawcą Sonzogno; włoscy krytycy zaliczali go do obiecujących kompozytorów nowego pokolenia. W 1896 roku był w Atenach na pierwszych nowożytnych igrzyskach olimpijskich, dla których napisał hymn zaśpiewany podczas ceremonii otwarcia. W 1911 roku wrócił na stałe do Grecji i osiadł w Atenach, gdzie pisał operetki dla greckiej publiczności i uczył. Ostatnie lata były trudne: miał mało pieniędzy i słabe zdrowie. Zmarł w Atenach w kwietniu 1917 roku w wieku pięćdziesięciu pięciu lat.

Samaras pisał głównie dla sceny. Do jego oper włoskich należą Flora mirabilis (1886), Medgé (1888), La martire (1894) i Rhea (1908), historia osadzona w greckim świecie średniowiecza; pisał też pieśni i muzykę fortepianową. Jego styl należy do włoskiej opery końca XIX wieku, świata Mascagniego i Pucciniego: długie, śpiewne melodie, bogata orkiestra, silny dramatyzm. Po powrocie do Aten zwrócił się ku operetce, lżejszemu teatrowi muzycznemu po grecku, a Η Κρητικοπούλα (Kreteńska dziewczyna, 1916) była jednym z jego ostatnich sukcesów.

Jego najsłynniejszy utwór trwa jednak tylko kilka minut. Na otwarcie igrzysk olimpijskich w 1896 roku, 6 kwietnia 1896 roku na odbudowanym Stadionie Panatenajskim w Atenach, napisał muzykę do wiersza Kostisa Palamasa Ολυμπιακός Ύμνος (Hymn olimpijski), który wzywa „starożytnego nieśmiertelnego ducha” Grecji, by zstąpił i zajaśniał nad igrzyskami. Zaśpiewał go wielki chór przed królem Jerzym I i tłumem. Po 1896 roku hymn był niemal zapomniany przez dziesięciolecia, aż Międzynarodowy Komitet Olimpijski przyjął go jako oficjalny hymn olimpijski w 1958 roku. Od tego czasu rozbrzmiewa podczas ceremonii otwarcia i zamknięcia wszystkich igrzysk olimpijskich, gdy flaga olimpijska jest wciągana lub opuszczana.

Co dwa lata, na letnich lub zimowych igrzyskach, miliardy ludzi słyszą muzykę Samarasa, często śpiewaną po grecku. Aby go poznać, znajdź Hymn olimpijski i czytaj wersy Palamasa podczas słuchania: pierwsze słowa, «Αρχαίο Πνεύμα αθάνατο», zna wielu Greków. Na Korfu, jego rodzinnej wyspie, towarzystwa filharmoniczne i życie muzyczne wyspy wciąż pamiętają go jako jednego ze swoich, a ulice na Korfu, w Atenach i innych miastach noszą jego imię. Jego opery, długo zapomniane, w ostatnich latach znów zaczęto wystawiać i nagrywać. Dla Greków przypomina on także o miejscu Wysp Jońskich w muzyce greckiej.

• Hymn olimpijski zaśpiewano po raz pierwszy 6 kwietnia 1896 roku na otwarciu pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach.
• Oficjalnym hymnem igrzysk olimpijskich stał się dopiero w 1958 roku, ponad czterdzieści lat po śmierci Samarasa.
• Jego pierwszy wielki sukces przyszedł nie w Grecji, lecz w Mediolanie, z operą Flora mirabilis w 1886 roku.
• Słowa Hymnu olimpijskiego napisał Kostis Palamas, jeden z wielkich poetów greckich.