Życie
Agnes Baltsa, po grecku Agni Baltsa, urodziła się na Leukadzie 19 listopada 1944 roku. W wieku siedmiu lat zaczęła naukę fortepianu w wyspiarskim towarzystwie muzyczno-literackim Orfeas. W późniejszym wywiadzie wspominała szukanie w radiu włoskich stacji nadających operę, gdy rodzina wychodziła na wieczorny spacer. Słuchanie otworzyło drogę na scenę. W Atenach studiowała u Nounouki Frangii-Spiliopoulou, której przypisywała naukę odpowiedzialności i muzycznej samodzielności.
Stypendium Marii Callas umożliwiło dalszą naukę w Monachium. Zadebiutowała operowo we Frankfurcie w 1968 roku jako Cherubin w Le nozze di Figaro (Weselu Figara) Mozarta. W Wiedeńskiej Operze Państwowej wystąpiła pierwszy raz w 1970 roku jako Oktawian w Der Rosenkavalier (Kawalerze srebrnej róży) Richarda Straussa. Śpiewała też w Salzburgu oraz wielkich teatrach Europy i Ameryki Północnej. W nowojorskiej Metropolitan Opera zadebiutowała 13 grudnia 1979 roku, ponownie jako Oktawian.
Austria nadała jej tytuł Kammersängerin w 1980 roku, a Wiedeńska Opera Państwowa przyznała honorowe członkostwo w 1988. W listopadzie 2025 International Opera Awards uhonorowały jej całokształt twórczości podczas ceremonii goszczonej w Atenach przez Grecką Operę Narodową.
Dzieła
Repertuar Baltsy pokazuje różnorodność aktorskiej pracy mezzosopranistki. Oktawian jest młodym mężczyzną śpiewanym przez kobiecy głos; Carmen broni swojej wolności; Eboli uczestniczy w politycznych i uczuciowych konfliktach Don Carlo (Don Carlosa) Verdiego. W Wiedniu Baltsa po raz pierwszy wykonała te role odpowiednio w 1970, 1973 i 1979 roku. Daty odnoszą się do jej występów, nie do prapremier oper.
Późniejsza Klitajmestra w Elektra (Elektrze) Straussa przyniosła inną dramatyczną postać: udręczoną królową w dziele opartym na greckiej tragedii. Opera jest śpiewana po niemiecku. Carmen jest francuskojęzyczna, a wymienione tutaj przedstawienia Don Carlosa — włoskojęzyczne. Interpretacja oznaczała dla Baltsy szczególną barwę mezzosopranu, aktorstwo i muzyczną dyscyplinę. Jej uwaga o barwie wyjaśnia, dlaczego nie podejmowała każdej proponowanej wyższej partii.
Grecka piosenka stworzyła inne środowisko muzyczne. Songs My Country Taught Me (Pieśni, których nauczyła mnie ojczyzna) ukazał się w 1986 roku z Eksperymentalną Orkiestrą Ateńską pod dyrekcją Stavrosa Xarhakosa i Kostasem Papadopoulosem na buzuki. Greckojęzyczny program zawiera utwory Hadjidakisa, Theodorakisa, Xarhakosa i Tsitsanisa. Orkiestra i buzuki spotykają operowo wykształcony głos, dając własne spojrzenie na znane pieśni.
Dziedzictwo w dzisiejszej Grecji
Baltsa łączy greckie wykształcenie muzyczne z międzynarodową operą, a jej greckie nagrania oferują osobną drogę do języka. W serwisie STAGE+ Deutsche Grammophon znajdź piąty utwór z Songs My Country Taught Me: Το τρένο φεύγει στις οκτώ (Pociąg odjeżdża o ósmej), muzyka Mikisa Theodorakisa. Rozpoznaj godzinę odjazdu w tytule. Następnie przećwicz codzienne pytanie Τι ώρα φεύγει το τρένο; i odpowiedz Στις οκτώ. Zmień odpowiedź na Στις εννέα i ułóż pełne własne zdanie. Porównaj pytanie mówione z frazą śpiewaną: melodia wydłuża sylaby, ale στις wciąż wprowadza godzinę. Adaptowany tekst wspiera to ćwiczenie na A2.
Czy wiesz, że…?
- Zaczęła fortepian w wieku siedmiu lat w Orfeas na Leukadzie.
- Zadebiutowała w Wiedeńskiej Operze Państwowej w 1970 roku jako Oktawian.
- W 2025 otrzymała nagrodę International Opera Awards za całokształt twórczości.
Najważniejsze dzieła
| Tytuł grecki | Tytuł | Rok |
|---|---|---|
| Ο Ιππότης με το ρόδο — Οκτάβιαν | Kawaler srebrnej róży — Oktawian, Wiedeń | 1970 |
| Κάρμεν — Κάρμεν | Carmen — rola tytułowa, Wiedeń | 1973 |
| Ντον Κάρλο — Έμπολι | Don Carlos — Eboli, Wiedeń | 1979 |
| Songs My Country Taught Me | Pieśni, których nauczyła mnie ojczyzna — album po grecku | 1986 |
| Ηλέκτρα — Κλυταιμνήστρα | Elektra — Klitajmestra, Wiedeń | 2007 |
Wers do zapamiętania
Το χρώμα κάνει τη φωνή.
To chróma kánei ti foní.
Barwa tworzy głos.
