Giannis Markopoulos

Giannis Markopoulos urodził się w Heraklionie na Krecie 18 marca 1939 roku i dorastał w Ierapetrze. Uczył się skrzypiec i grał na klarnecie w miejscowej orkiestrze. Muzyka kreteńska, radiowe koncerty orkiestrowe i dźwięki wschodniej części Morza Śródziemnego tworzyły wczesny świat słuchowy. W 1956 roku przyjechał na studia do Konserwatorium Ateńskiego. Kino stało się polem pracy: muzykę do Μικρές Αφροδίτες (Młode Afrodyty) Nikosa Kundurosa nagrodzono w Salonikach w 1963 roku. Po początku dyktatury wojskowej w 1967 roku wyjechał do Londynu, gdzie komponował i poszerzał wiedzę z Elisabeth Lutyens.

Po powrocie do Aten w 1969 roku rozwijał cykle i przedstawienia łączące współczesną kompozycję z greckimi instrumentami i głosami. Nikos Ksiluris został głównym współpracownikiem. Χρονικό (Kronika, 1970), Ριζίτικα (Kreteńskie pieśni rizitika, 1971) i Θητεία (Służba, 1974) należą do czasu, gdy muzyka niosła także publiczne żądanie demokratycznej wolności. Pracował dla teatru, kina, orkiestry i oratorium. W listopadzie 2012 roku Megaron w Atenach przedstawił utwory symfoniczne i Ήλιος ο Πρώτος (Pierwsze słońce), z solistami, orkiestrą i chórem. Zmarł 10 czerwca 2023 roku.

Markopoulos nazwał swoją propozycję Επιστροφή στις Ρίζες (Powrót do korzeni): żywa tradycja miała służyć wyobrażaniu nowych form muzycznych. Kreteńska lira, instrument smyczkowy, i santuri, rodzaj cymbałów, mogły spotykać się z orkiestrą symfoniczną. Rezultat słyszano w kompozycjach i nowych opracowaniach istniejącego materiału. Ριζίτικα (Kreteńskie pieśni rizitika, 1971), z Nikosem Ksilurisem, opiera się na tradycyjnych pieśniach, które zaadaptował i zorkiestrował. Ich dawne słowa i język regionalny różnią się od uproszczonej współczesnej greki tej strony.

Poezja była drugim trwałym spotkaniem. Ήλιος ο Πρώτος (Pierwsze słońce, 1969) łączy muzykę ze zbiorem Elitisa z 1943 roku, z wokalistami, mówioną narracją i chórem. W podpisanym tekście do płyty Markopoulos opisał dług wobec pokolenia Elitisa. Χρονικό (Kronika, 1970) i Ιθαγένεια (Tożsamość pochodzenia, 1972) wykorzystują teksty K. H. Mirisa, a Θητεία (Służba, 1974) słowa Manosa Eleftheriou. To współpraca kompozytora z pisarzami, nie wiersze autorstwa samego Markopoulosa. Tytuł Ήλιος ο Πρώτος daje przydatny szczegół: πρώτος znaczy pierwszy, a końcówka zależy od opisywanego rzeczownika.

Markopulos uczynił poezję i tradycje instrumentalne częścią wspólnego publicznego doświadczenia muzycznego. Jego nagrania zachowują również wkład konkretnych poetów, śpiewaków i instrumentalistów. W krótkim ćwiczeniu greckiego otwórz program Ateńskiej Sali Koncertowej z 13 listopada 2012 roku i znajdź Ήλιος ο Πρώτος (Pierwsze słońce). Przepisz tylko tytuł, a następnie ułóż trzy własne przykłady: ο πρώτος δίσκος, η πρώτη συναυλία, το πρώτο τραγούδι. Umieść je w zeszycie pod ο, η i το. Zakreśl zmieniającą się końcówkę πρώτος. Te wyrażenia pozwalają mówić o pierwszej płycie, koncercie lub piosence; ćwiczenie wykorzystuje pisemny program i nie wymaga rozumienia całej poezji Elitisa.

• Jako dziecko w Jerapetrze uczył się gry na skrzypcach i grał na klarnecie w miejscowej orkiestrze.
• Ριζίτικα zawiera jego aranżacje tradycyjnych pieśni kreteńskich.
• Elitis wydał Ήλιος ο Πρώτος w 1943 roku; utwór muzyczny Markopulosa powstał w 1969 roku.