Dimitris Mytaras

Mytaras urodził się w 1934 roku w Chalkidzie, głównym mieście wyspy Eubei, nad wąską cieśniną Euripos. W latach 50. przeniósł się do Aten, by studiować malarstwo w Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Szkole Sztuk Pięknych w Atenach), w czasach, gdy greccy artyści starali się połączyć nowoczesną sztukę europejską z własną grecką tradycją. Dzięki stypendium państwowemu wyjechał następnie do Paryża (1960–1964), gdzie studiował scenografię w École des Arts Décoratifs, a zetknięcie z wielkimi francuskimi muzeami i sztuką nowoczesną ukształtowało go na całe życie.

Po powrocie do Grecji regularnie wystawiał w Atenach i za granicą, a w 1969 roku rozpoczął długą karierę nauczyciela w Szkole Sztuk Pięknych, gdzie w 1977 roku został profesorem zwyczajnym, a w latach 1982–1985 rektorem. W 2008 roku wybrano go na członka Akademii Ateńskiej. Nauczanie stało się, obok własnego malarstwa, centralną częścią jego życia, a w pracowni przekazywał młodym artystom przekonanie, że sam kolor może nieść emocje. Pozostał znaną postacią greckiego życia kulturalnego: malarzem, którego ludzie rozpoznawali na ulicy, z którym przeprowadzano wywiady w telewizji i którego cytowały gazety. Malował do późnej starości. Zmarł w Atenach w lutym 2017 roku, w wieku osiemdziesięciu dwóch lat, a greckie media informowały o jego śmierci jako o stracie jednego z najpopularniejszych artystów w kraju.

Pierwsze, co każdy zauważa na obrazie Mytarasa, to kolor. Twarze są zielone, niebieskie, pomarańczowe lub fioletowe; tła to płaskie pola czerwieni lub żółci; pociągnięcia pędzla są szybkie i widoczne, jakby obraz powstał na jednym oddechu. Ten sposób malowania, w którym kolor i linia wyrażają uczucia, zamiast opisywać rzeczywistość, nazywa się εξπρεσιονισμός (ekspresjonizm), a Mytaras jest greckim malarzem najczęściej z nim kojarzonym po drugiej wojnie światowej.

Tematów miał niewiele i wracał do nich wciąż od nowa. Są twarze, często widziane z bliska, z dużymi oczami patrzącymi prosto na widza. Są kobiety, same lub we dwie, siedzące, leżące, czekające, malowane z czułością i pewną melancholią. I są psy, może jego najbardziej ukochany temat: chude, czujne psy uliczne, narysowane kilkoma liniami i pełne charakteru. Tworzył też rysunki, grafiki i prace do przestrzeni publicznych. We wszystkich w centrum jest postać ludzka, nigdy całkiem realistyczna i nigdy w pełni abstrakcyjna. Jego obrazy mówią o ludziach, a nie o ideach, i są od razu czytelne: nie trzeba znać historii sztuki, by poczuć to, co czuje twarz namalowana przez Mytarasa.

Prace Mytarasa wiszą w Εθνική Πινακοθήκη (Galerii Narodowej) w Atenach oraz w wielu publicznych i prywatnych kolekcjach w Grecji i często pojawiają się na wystawach i w prasie. Dzięki długiemu nauczaniu w Szkole Sztuk Pięknych wpłynął na całe pokolenie greckich malarzy. Dla uczącego się języka jego obrazy są doskonałym ćwiczeniem: spójrz na twarz lub psa Mytarasa i opisz je po grecku, używając kolorów (πράσινο, μπλε, κόκκινο), części twarzy i prostych uczuć (λυπημένος, ήρεμος). Jeśli jesteś na Eubei, Chalkida, jego miasto rodzinne nad cieśniną Euripos, to łatwa wycieczka z Aten.

• Urodził się w Chalkidzie, mieście nad cieśniną Euripos, gdzie prąd morski słynie z tego, że kilka razy dziennie zmienia kierunek.
• Psy są jednym z jego ulubionych tematów: malował je przez całą karierę.
• Przez dziesięciolecia uczył w Szkole Sztuk Pięknych w Atenach, tej samej, w której sam studiował.
• W latach 1982–1985 był rektorem Szkoły Sztuk Pięknych w Atenach, a w 2008 roku został wybrany do Akademii Ateńskiej.