Papaflesas

Jeorjos Flesas, później Grigorios Dikeos, urodził się około 1788 roku we wsi Poliani w Mesenii, w południowo-zachodniej części Peloponezu. Uczył się w słynnej szkole w Dimitsanie i został mnichem, przyjmując imię Grigorios; przydomek Παπαφλέσσας znaczy po prostu «ojciec Flesas». Dumny i kłótliwy, wkrótce popadł w konflikt zarówno z władzami osmańskimi, jak i ze swoimi przełożonymi w Kościele i musiał wyjechać z Peloponezu do Konstantynopola.

Tam około 1818 roku został wtajemniczony w Φιλική Εταιρεία (Filiki Eteria, «Stowarzyszenie Przyjaciół»), tajną organizację przygotowującą rewolucję, a Patriarchat mianował go archimandrytą. Odesłany na Peloponez, chodził od wsi do klasztoru, werbując bojowników i zbierając pieniądze. Na zgromadzeniu peloponeskich notabli i biskupów w Wostitsy (dziś Ajo) w styczniu 1821 roku, gdy wielu chciało czekać, upierał się, że powstanie musi wybuchnąć natychmiast, obiecując wsparcie, którego w rzeczywistości nie było. 23 marca 1821 roku był z Teodorosem Kolokotronisem i Petrosem Mawromichalisem, gdy Grecy wkroczyli do Kalamaty.

W wolnym państwie greckim był ministrem spraw wewnętrznych i policji, a w walkach wewnętrznych 1824 roku stanął po stronie rządu przeciwko Kolokotronisowi. Gdy w 1825 roku Ibrahim Pasza wylądował w Mesenii ze swoją egipską armią, Papaflesas poprosił o pozwolenie na walkę. Z kilkoma tysiącami ludzi zajął pozycję na wzgórzu Maniaki i tam 20 maja 1825 roku (1 czerwca według dzisiejszego kalendarza) on i niemal wszyscy jego ludzie zginęli.

Papaflesas nie pisał książek ani nie wygrywał długich kampanii; jego osiągnięciem było wprawianie spraw w ruch. W latach przed 1821 rokiem był jednym z najskuteczniejszych agentów Eterii na Peloponezie, przekonującym kaznodzieją, który potrafił namówić całą wieś do przyłączenia się do spisku. W Wostitsy jego niecierpliwość i przesadne obietnice rosyjskiej pomocy pomogły pchnąć wahających się notabli ku powstaniu, które wybuchło zaledwie kilka tygodni później.

Jako polityk był energiczny, ambitny i kontrowersyjny, przez jednych podziwiany, przez innych traktowany z nieufnością, a w sporach między greckimi przywódcami trzymał się twardej linii. Ale to Μανιάκι (Maniaki) uczyniło go legendą. Wiosną 1825 roku zdyscyplinowana armia Ibrahima posuwała się przez Mesenię, a wiele greckich oddziałów unikało otwartej bitwy. Papaflesas, wówczas minister, postanowił stanąć i walczyć. Mając przeciw sobie wielokrotnie liczniejszego wroga, jego ludzie utrzymywali pozycję przez wiele godzin, zanim zostali rozbici.

Według Fotakosa, weterana wojny, który napisał jego biografię, Ibrahim kazał oprzeć ciało duchownego pionowo o drzewo i oddał hołd jego odwadze. Czy każdy szczegół jest prawdziwy, czy nie, opowieść oddaje to, jak Grecy postrzegają tę bitwę: klęska, która stała się moralnym zwycięstwem, dowód, że rewolucja nie podda się tak po prostu. W greckiej pamięci Papaflesas stoi obok Atanasiosa Diakosa i biskupa Germanosa z Patras jako jeden z duchownych 1821 roku.

Każde greckie dziecko poznaje Papaflesasa na lekcjach historii i w szkolnych przedstawieniach wokół 25 marca, Dnia Niepodległości. Film Παπαφλέσσας z 1971 roku z Dimitrisem Papamichailem w roli tytułowej wciąż jest emitowany w telewizji w święta narodowe i jest łatwym sposobem, by poznać tę historię. W Maniaki, niedaleko Gargalianoi w Mesenii, bitwa jest upamiętniana co roku pod koniec maja. Kalamata, pierwsze miasto wyzwolone w 1821 roku, co roku świętuje 23 marca, a ulice o nazwie Παπαφλέσσα są niemal w każdym greckim mieście. Jeśli odwiedzisz Mesenię, połącz Kalamatę z Maniaki.

• «Παπαφλέσσας» to przydomek: «παπα-» znaczy «ojciec» (duchowny), a Flesas to jego nazwisko rodowe.
• Był ministrem, gdy postanowił osobiście walczyć z Ibrahimem pod Maniaki.
• Na zgromadzeniu w Wostitsy w styczniu 1821 roku był najgłośniejszym zwolennikiem natychmiastowego powstania.
• Grecy wciąż datują bitwę na 20 maja 1825 roku według starego kalendarza juliańskiego.