Λενιώ Κακλέα

Η Λενιώ Κακλέα γεννήθηκε στην Αθήνα· το φεστιβάλ Dance First Think Later της Γενεύης αναφέρει ως έτος γέννησής της το 1985. Σπούδασε στην κρατική σχολή σύγχρονου χορού της Αθήνας, όπου διδάχθηκε κλασικό μπαλέτο αλλά και αμερικανικές τεχνικές και ρεπερτόρια του μοντέρνου χορού, όπως της Μάρθα Γκράχαμ, του Μερς Κάνινγκαμ και του Χοσέ Λιμόν. Το 2005 τιμήθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Πράτσικα και μετακόμισε στη Γαλλία. Εκεί συνέχισε τις σπουδές της στο Εθνικό Κέντρο Σύγχρονου Χορού (CNDC) της Ανζέ, που διηύθυνε τότε η χορογράφος Emmanuelle Huynh, και το 2008 έλαβε υποτροφία danceWEB στο φεστιβάλ ImPulsTanz της Βιέννης.

Ως ερμηνεύτρια χόρεψε σε έργα της Αλεξάνδρας Μπαχτσετζή, του Boris Charmatz, της Claudia Triozzi, καθώς και του François Chaignaud και της Cecilia Bengolea. Το 2011 ολοκλήρωσε το SPEAP, το μεταπτυχιακό πρόγραμμα τέχνης και πολιτικής που διηύθυνε ο φιλόσοφος Μπρουνό Λατούρ στο Sciences Po του Παρισιού. Από το 2009 δημιουργεί δικά της έργα με χορογραφία, κείμενο και βίντεο, και τα βιογραφικά των φεστιβάλ περιγράφουν τη δουλειά της ως επηρεασμένη από τον φεμινισμό και τη μετααποικιακή κριτική.

Η αναγνώριση ήρθε στα τέλη της δεκαετίας του 2010. Το 2019 έλαβε το βραβείο χορού του Ιδρύματος Hermès Italia και της Triennale του Μιλάνου. Το 2024 ήταν μία από τους επτά καλλιτέχνες που μοιράστηκαν το 25ο Βραβείο του Ιδρύματος Pernod Ricard στο Παρίσι, την πρώτη φορά που το βραβείο δόθηκε σε όλους τους υποψηφίους. Έργα της έχουν παρουσιαστεί συχνά στην Αθήνα, στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Τα πρώτα της έργα ήταν κυρίως σόλο και ντουέτα. Στο deux • l, που παρουσιάστηκε στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση τον Φεβρουάριο του 2014, χορογράφησε τον εαυτό της πάνω στους ήχους του Ryoji Ikeda, ερευνώντας το γυναικείο σώμα ως τόπο επικοινωνίας και σκέψης· το εγχείρημα προήλθε από μια συνεργασία του 2013 με την Αμερικανίδα χορογράφο Λουσίντα Τσάιλντς. Το Margin Release f/f (2015), ντουέτο με τον Kerem Gelebek στο Κέντρο Πομπιντού, στηρίχθηκε στην ιδέα του αποτυπώματος. Το A Hand’s Turn (2017), στην Πειραιώς 260 στην Αθήνα, ήταν μια ιδιωτική συνάντηση περίπου 25 λεπτών.

Το 2016 ξεκίνησε την Πρακτική εγκυκλοπαίδεια. Σε συνεργασία με συγγραφείς και αναλυτές πραγματοποίησε περίπου 600 συνεντεύξεις στην Αθήνα, το Ομπερβιλιέ, το Πουατιέ, τη Νιόν, το Έσσεν και αλλού, συλλέγοντας αφηγήσεις για τις συνήθειες, τις τελετουργίες, τις ασκήσεις και τα επαγγέλματα των ανθρώπων. Το υλικό έγινε παραστάσεις, μια σειρά πορτρέτων και το βιβλίο Πρακτική εγκυκλοπαίδεια, Αποκλίσεις (2019), στα ελληνικά, τα γαλλικά, τα αγγλικά και τα γερμανικά. Η σκηνική εκδοχή, με τρεις ακόμη γυναίκες περφόρμερ, παρουσιάστηκε στη Στέγη τον Ιανουάριο του 2020.

Τα μεταγενέστερα έργα της στράφηκαν στη μνήμη, τη μουσική και το σώμα. Το Ballad (2019) είναι ένα αυτοβιογραφικό σόλο. Το Age of Crime (2021), ανάθεση του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου για τα διακόσια χρόνια από την Επανάσταση του 1821, χρησιμοποίησε φιγούρες βαμπίρ και πρωτοπρόσωπες οθωμανικές αφηγήσεις της επανάστασης για να αμφισβητήσει την επίσημη εθνική μνήμη. Στο Sonatas and Interludes ανέβασε τη μουσική του Τζον Κέιτζ για προετοιμασμένο πιάνο, σε ερμηνεία του Orlando Bass, στη ροτόντα του Bourse de Commerce στο Παρίσι. Το The Birds (2025), για επτά ερμηνευτές, αντλεί από το δοκίμιο της Vinciane Despret για το πώς τα πουλιά κατοικούν την επικράτειά τους.

Η Κακλέα αντιμετωπίζει τον χορό ως τρόπο ανάγνωσης της καθημερινής ζωής, και γι’ αυτό αποτελεί καλό οδηγό για ακριβή ελληνικά. Σε συνέντευξη του 2025 στο αθηναϊκό περιοδικό LiFO, για τις χειρονομίες των χεριών που χορογράφησε για μια διαφημιστική καμπάνια μόδας, η δημοσιογράφος σημείωσε ότι μιλά για τον χορό με λέξεις όπως «πρακτική» και «τριβή» και όχι ως θέαμα. Για μια άσκηση στα ελληνικά, διαλέξτε μια χειρονομία που επαναλαμβάνετε κάθε πρωί, όπως το να φτιάχνετε καφέ ή να δένετε τα κορδόνια σας. Γράψτε μία πρόταση για τη συνήθεια με το «Κάθε πρωί συνηθίζω να…». Έπειτα γράψτε τρεις προτάσεις που περιγράφουν μόνο την κίνηση, με ακριβή ρήματα όπως «σηκώνω», «στρίβω» και «πιέζω». Τέλος, πείτε τι δείχνει η χειρονομία για εσάς: «Η χειρονομία δείχνει ότι…».

• Στην Αθήνα, πέρα από το κλασικό μπαλέτο, διδάχθηκε τις τεχνικές της Μάρθα Γκράχαμ, του Μερς Κάνινγκαμ και του Χοσέ Λιμόν.
• Το κείμενο του Age of Crime βασίστηκε σε βιβλίο του 2019 με οθωμανικές αφηγήσεις για την Ελληνική Επανάσταση, των ιστορικών Σοφίας Λαΐου και Μαρίνου Σαρηγιάννη.
• Το A Hand’s Turn παιζόταν κάθε μισή ώρα και στο τέλος οι επισκέπτες μπορούσαν να πάρουν μαζί τους μια καταγραφή της χορογραφίας σε μορφή βιβλίου.
• Το 2025 χορογράφησε τις χειρονομίες των χεριών σε μια καμπάνια που κινηματογράφησε ο φωτογράφος Jack Davison.