Pavlos Fyssas

Pavlos Fyssas urodził się 10 kwietnia 1979 roku i dorastał w Peramie, na zachodnim skraju Pireusu. Jego ojciec pracował w strefie remontów statków w Peramie, a sam Pavlos pracował tam w latach 1998–2003. W wywiadzie z 2011 roku powiedział, że hip-hop był „alternatywą mojej epoki”. Od końca lat 90. działał na niezależnej scenie zachodniego Pireusu, gdzie hip-hop i low bap rozkwitały z dala od wytwórni płytowych. Najpierw należał do grupy Freestyle Productions; po odejściu z niej nazwał się Killah P, skrótem od Killah Past, co tłumaczył jako „zabójca przeszłości”. Występował też jako Dogo Argentino.

Krótko po północy 18 września 2013 roku, po wieczorze w kawiarni w Keratsini, został pchnięty nożem przez Jorgosa Rupakiasa, członka neonazistowskiej partii Złoty Świt. Zmarł wkrótce potem, w wieku 34 lat. Rupakias został zatrzymany na miejscu i przyznał się. Śledztwo doprowadziło do aresztowania przywódców Złotego Świtu i do procesu, który rozpoczął się 20 kwietnia 2015 roku. 7 października 2020 roku ateński karny sąd apelacyjny uznał Rupakiasa winnym zabójstwa i orzekł, że Złoty Świt działał jako organizacja przestępcza. Tydzień później skazał go na dożywocie plus dziesięć lat, a przywódcę partii Nikosa Michaloliakosa na trzynaście lat. W marcu 2026 roku sąd apelacyjny utrzymał wyroki skazujące i te kary.

Fyssas rapował codzienną, często szorstką grecczyzną ulicy na bitach, które sam wybierał; o pewnym instrumentalu Dr. Dre powiedział po prostu, że spodobał mu się bit i zarapował na nim. Katalogi płytowe wymieniają wydane własnym sumptem zbiory, takie jak Ηλιοκαλέσματα (Wołanie słońca, 2005) i Ηλιοκαψίματα (Oparzenia słoneczne, 2012), mixtape z 2009 roku oraz sześcioutworowe Το δόγμα το δώμα (Dogmat, dach, 2013), grę dwóch podobnie brzmiących słów, nagrane z raperem Μετρονόμος dla wytwórni Rap Monsters. Gościł też na płytach innych greckich raperów, na przykład na Οι παλίρροιες των χρόνων (Pływy czasu, 2007) Ανδρείκελος.

Jego główne tematy, jak podsumowała je w 2018 roku ministra kultury Mirsini Zorba, to kryzys gospodarczy, rasizm wobec uchodźców i migrantów, przemoc państwa i nadzieja na sprawiedliwszy świat; jego piosenki przypominały też śmierć Aleksandrosa Grigoropulosa w Atenach i Carla Giulianiego w Genui. Tytuły pokazują jego głos. Ο Πειραιάς στην πλάτη μου (Pireus na moich plecach) niesie rodzinny port jak ciężar, a Σιγά μην κλάψω (Jeszcze czego, żebym płakał) używa ironicznego greckiego σιγά μην, które znaczy odwrotność tego, co mówi dosłownie. Pytany o teksty, mówił, że wszystkie pochodzą z przeżyć. W 2020 roku, w dniu, w którym skończyłby 41 lat, Rap Monsters wydało Save the Date, zbiór jego piosenek.

W listopadzie 2015 roku gmina Keratsini-Drapetsona przemianowała ulicę Panagi Tsaldari, na której został zaatakowany, na ulicę Pavlou Fyssa; stoi tam pomnik. Co roku 18 września odbywa się marsz pamięci, a jego matka, Magda Fyssa, przez lata uczestniczyła w rozprawach. Co roku w kwietniu, w jego urodziny, Stowarzyszenie Kulturalne Pavlos Killah P Fyssas organizuje bezpłatny Rap Monsters Fest z udziałem greckich raperów. W 2022 roku dwóch naukowców, Manthos Panou i Spyros Gkelis, nadało nowo opisanej sinicy nazwę Speos fyssasii na jego cześć.

Spróbuj: znajdź tytuł Σιγά μην κλάψω (Jeszcze czego, żebym płakał) na Save the Date. Potem napisz trzy własne zdania z σιγά μην, na przykład Σιγά μην αργήσω (Jeszcze czego, żebym się spóźnił!), i przeczytaj je na głos z ironią.

• Pseudonim Killah P tłumaczył jako Killah Past, „zabójca przeszłości”.
• Zanim muzyka stała się centrum jego życia, pracował w latach 1998–2003 w strefie remontów statków w Peramie, tak jak ojciec.
• Pośmiertny zbiór Save the Date ukazał się 10 kwietnia 2020 roku, w dniu, w którym skończyłby 41 lat.
• Jego nazwisko nosi sinica Speos fyssasii; nazwa rodzaju pochodzi od greckiego σπέος (jaskinia).