Foteini Velesiotou

Foteini Velesiotou (pisana też Fotini Velesiotou) urodziła się w 1958 roku w Karditsie w Tesalii jako jedno z czworga dzieci. Jej ojciec śpiewał w chórach cerkiewnych i kochał muzykę bizantyjską i klasyczną, więc pierwsze muzyczne wykształcenie dały jej nagrania śpiewu liturgicznego odtwarzane w domu oraz miejscowy chór. W wieku osiemnastu lat przeniosła się do Salonik, by studiować w Akademii Pedagogicznej, uczelni kształcącej nauczycieli szkół podstawowych. Tam odkryła rebetiko i laïko, miejskie pieśni ludowe dwudziestowiecznej Grecji, i sama nauczyła się kilku akordów na gitarze, by akompaniować sobie do śpiewu.

Przez ponad dwadzieścia lat prowadziła dwa równoległe życia. W dni powszednie uczyła małe dzieci w szkołach podstawowych w okolicach Salonik; w weekendy, od 1983 roku, śpiewała rebetika w tawernach z małym zespołem, znana głównie przyjaciołom i stałym bywalcom. W wywiadzie z 2015 roku powiedziała, że spędziła 24 lata w oświacie, zanim w 2004 roku przeszła na emeryturę. W tym samym roku dokonała pierwszego nagrania, śpiewając na płycie Γυναίκες (Kobiety) z piosenkami Michalisa Nikoloudisa i Magdy Papadaki.

Punktem zwrotnym była piosenka Μέλισσες (Pszczoły) kompozytora Giorgosa Kazantzisa do słów Eleni Fotaki, wydana po raz pierwszy w 2008 roku. Rozeszła się przez radio i pocztą pantoflową, a artystka opowiadała później, jak ten nieoczekiwany sukces wywrócił jej spokojne życie do góry nogami. W 2011 roku przeprowadziła się do Aten, gdzie od tego czasu występuje w teatrach, klubach muzycznych i na festiwalach, dzieląc scenę z takimi wykonawcami jak Giorgos Dalaras i Eleonora Zouganeli.

Velesiotou jest przede wszystkim interpretatorką: nie pisze swoich piosenek, lecz nadaje cudzej muzyce bezpośrednie, niemal mówione wykonanie, zakorzenione w repertuarze tawern, który śpiewała przez dziesięciolecia. Μέλισσες ukazały się najpierw na płycie Ίσαλος γραμμή (Linia wodna) z 2008 roku, z piosenkami Kazantzisa w wykonaniu wielu artystów. Sukces doprowadził do całego albumu z kompozytorem, Τα παιδιά της άλλης όχθης (Dzieci drugiego brzegu), zaprezentowanego w Salonikach w listopadzie 2011 roku; niektóre biografie datują go na 2009 rok. Łączy teksty Manosa Eleftheriou, Thomasa Korovinisa, Manolisa Rasoulisa i innych, porusza się między balladami a rytmami tanecznymi, takimi jak zeibekiko i chasapiko, i zawiera Μέλισσες jako utwór dodatkowy.

W kwietniu 2015 roku wydała Είδα του τρελού τα κλάματα (Widziałam łzy szaleńca), osiem piosenek z muzyką Minosa Matsasa i słowami Eleni Fotaki, pomyślanych jako jeden cykl. Jej wyprzedany koncert w Technopolis w Atenach we wrześniu 2015 roku stał się podwójnym albumem koncertowym Τα διαλεγμένα (Wybrane), wydanym rok później. W lutym 2019 roku Minos EMI wydało Ένας κύκλος είναι όλα (Krąg jest wszystkim), z nowymi piosenkami kilku kompozytorów i autorów tekstów. Na scenie wciąż łączy te nagrania z rebetika i dawnymi laïka, występowała też za granicą; biografia jej wytwórni wspomina program z piosenkami Vasilisa Tsitsanisa w Reykjavíku w 2014 roku.

Jej późny start to powracający temat greckich wywiadów z nią, przypominający, że kariera muzyczna może naprawdę zacząć się po innym zawodzie. Μέλισσες stały się stałym punktem audycji radiowych poświęconych piosence greckiej, a ona nadal koncertuje z rebetika, laïka i własnym repertuarem. Dla uczących się jej greckie wywiady to najlepszy materiał: mówi prosto o zmianie. Przeczytaj jej zdanie z 2018 roku Όπως ζούσα πριν, ζω και τώρα (Jak żyłam dawniej, tak żyję i teraz) i zauważ, jak czas przeszły niedokonany ζούσα kontrastuje z teraźniejszym ζω. Następnie napisz trzy zdania o własnym życiu zawodowym z παλιά… αργότερα… τώρα… (dawniej… później… teraz…) i posłuchaj Μέλισσες, których tytuł to liczba mnoga od η μέλισσα (pszczoła).

• Jej pierwszą szkołą muzyczną był śpiew bizantyjski: ojciec śpiewał w chórach cerkiewnych i puszczał w domu nagrania liturgiczne.
• W Salonikach grała także w koszykówkę w miejscowych drużynach.
• Μέλισσες ukazały się najpierw na zbiorowej płycie z piosenkami Giorgosa Kazantzisa, a nie na jej własnym albumie.
• Pierwszą płytę nagrała w 2004 roku, w roku przejścia na nauczycielską emeryturę.